Ondernemer Ron Aberson uit Boijl waagt zich aan een nieuw avontuur met koolzaad voor de productie van plantaardige olie en veevoer.

Het vorige avontuur begon in 2000 en strandde in 2011 toen het ministerie van Financiën abrupt de accijnsvrijstelling voor koolzaadolie als biobrandstof beëindigde voor Abersons bedrijf Solar Oil Systems. Aberson werkte samen met akkerbouwers in Oost-Groningen, lieten het koolzaad verwerken in een oliemolen in Farmsen en later in Harlingen en maakten auto- en vrachtwagenmotoren geschikt om te rijden op koolzaadolie.

Maar door de oplaaiende discussie over het nut van deze plantaardige olie als biobrandstof ging Financiën dwarsliggen, trokken bedrijven en particulieren zich terug en kelderde omzet van 3 miljoen euro naar 150.000 euro. ,,We konden nog net een faillissement voorkomen”, verklaart Aberson.

Biologische zonnebloemolie

Door dit overheidsingrijpen stond ook de oliemolen in Harlingen tot 2015 droog. Toen de initiatiefnemers het bedrijf dat jaar weer opstartten voor de productie van biologische zonnebloemolie, werd ook een beroep gedaan om Aberson vanwege zijn kennis over het persen van oliehoudende gewassen. Hij kreeg zelfs een minderheidsaandeel. Sindsdien runnen hij en nog drie medewerkers de Harlinger oliemolen.

Koolzaad verpest door speculanten

Maar koolzaad liet hem niet los. Dat de teelt in Nederland maar niet van de grond komt, komt volgens Aberson doordat de markt verpest wordt door speculanten en doordat de Nederlandse veevoerwerkende industrie er niet op ingericht is. Hoe dan toch de Nederlandse boer verleiden om koolzaad te telen? Een gewas dat toch een puike kwaliteit eiwitrijk veevoer en stro oplevert en zeer waardevol is voor de bodemvruchtbaarheid vanwege de diepe worteling.

Grondgebondenheid

Het besluit van LTO Melkveehouderij en de Nederlandse Zuivelorganisatie in 2018 om meer in te zetten op grondgebondenheid deed het vuurtje verder aanwakkeren bij Aberson. Een norm die beide sectoren zichzelf hebben opgelegd is dat in 2025 minimaal 65 procent van de eiwitbehoefte van een melkveebedrijf afkomstig moet zijn van het eigen bedrijf of uit de omgeving (tot 20 kilometer). Hierdoor zal de inzet van bij voorbeeld soja uit Zuid-Amerika fors verminderen.

Eigen oliemolen

Het besluit opent nieuwe kansen voor koolzaad, betoogt Aberson. Hij wist de melkveebedrijven De Vries in Boijl en Dolstra in Oosterstreek over te halen om mee te doen aan een proef waarbij ze 5,5 hectare koolzaad telen. Aberson heeft ze vooraf betaald voor het loonwerk (frezen, zaaien en bemesten) en het oogsten. Hij verwerkt het koolzaad in een door hem zelf gefabriceerde oliemolen die bij zijn woning in het buitengebied van Boijl zal verrijzen.

Vanaf het terras is gewas goed zichtbaar. Het staat al geruime tijd prachtig in bloei. ,,In juli gaan we oogsten en het koolzaad hier ter plekke persen. De koolzaadbrokken en het stro zijn voor de boeren, de koolzaadolie zet ik af in de voedselindustrie of als biobrandstof.”

De oliemolen kan jaarlijks de oogst van 100 hectare koolzaad verwerken en is uit te bouwen tot een capaciteit van 400 hectare. Aberson hoopt dat volgend jaar meer boeren het voorbeeld van De Vries en Dolstra volgen. Zijn streven is na verloop van tijd ook elders in Nederland oliemolens op te zetten voor koolzaad.

Benieuwd naar koolzaadbrok

Wouter Dolstra, die samen met zijn broer Jeroen 160 melkkoeien heeft, doet mee uit nieuwsgierigheid. ,,Het perceel was vorig jaar aardappelland en we waren wat te laat met het inzaaien van gras. En toen kwam Ron langs en dacht ik: waarom ook niet een keer koolzaad proberen. We hebben nog nooit koolzaadbrok gevoerd aan de koeien, dus ik ben benieuwd hoe het uitpakt.”

Dolstra overweegt ook het stro als voer te benutten in plaats van als stalstrooisel. ,,Wat extra structuur in het rantsoen is voor de diergezondheid altijd een goede zaak.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct