BEELD SHUTTERST/BEWERKING LC

De grote helpende hand: coronasteun aan sectoren onder de loep

BEELD SHUTTERST/BEWERKING LC

Uitkeringsinstantie UWV keerde de afgelopen maanden 4460 Friese werkgevers een loonkostensubsidie uit van in totaal 145 miljoen euro. Waar landde het enorme voorschot? Een overzicht per branche, de een wat harder getroffen door de gevolgen van de coronacrisis dan de ander.

Autobedrijven

De verkoop van nieuwe auto’s stortte in toen de gevolgen van het coronavirus zichtbaar werden. Vrijwel alle autobedrijven in de provincie zagen hun omzetten dalen. Showrooms bleven donker, parkeerterreinen stonden vol. Autoland Van den Brug uit Drachten stuurde een bonnetje van 335.000 euro naar het UWV. BHB BV uit Leeuwarden, moederbedrijf van Siton en Deinum, vroeg bijna 290.000 euro aan. Bourguignon, met hoofdvestiging in Leeuwarden, vroeg met vier bv’s bijna een half miljoen euro aan. Auto Haaima uit Leeuwarden bijna 200.000 euro. Ruim 65 bedrijven in de sector vroegen steun. Ook autoschadebedrijven en rijschoolhouders wendden zich tot het UWV.

Bouwbedrijven

De laatcyclische bouwsector ontspring de dans tot dusver heel behoorlijk. Toch gingen er volop steunverzoeken de deur uit. Van de ‘Grutte 4’ in Friesland vroeg alleen Friso Bouwgroep (Sneek) geen NOW aan. ,,Wij kunnen onszelf goed redden’’, verklaart commercieel directeur Jan Wageman.

Van Wijnen ging helemaal los op de regeling. Alle 38 bv’s van het landelijk opererende bouwconcern vroegen NOW-steun aan, waaronder de 9 in Heerenveen en Gorredijk. Alleen al Friese aanvragen waren goed voor ruim 1,6 miljoen euro aan toezeggingen. Echter: ,,Van Wijnen zal het gehele bedrag terugstorten. De impact was op het moment dat de eerste NOW-regeling van start ging niet in te schatten. Gelukkig is het meegevallen’’, zegt woordvoerder Anneke Lips. De tweede steunronde heeft Van Wijnen aan zich voorbij laten gaan.

Jorritsma Bouw en Beheer (Bolsward) mochten ruim 1,6 miljoen euro bijschrijven en Bouwgroep DijkstraDraisma en Beheer (Dokkum, Bolsward) een kleine 650.000 euro. DijkstraDraisma zag zijn omzet in drie maanden tijd met circa 35 procent terugvallen. ,,Met name doordat renovatiewerkzaamheden werden stopgezet’’, vertelt directeur Biense Dijkstra. De precieze balans moet nog worden opgemaakt. ,,Als zou blijken dat we te veel hebben geclaimd, betalen we uiteraard terug.’’

Eén divisie lager zien we bedrijven als Swart in Eastermar (122.000), SHP in Grou (207.000) en De Vries in Leeuwarden (218.000). De laatste stort het bedrag zeker terug, laat directeur Albert Adema weten. ,,We hebben het niet nodig.’’

Veruit de grootste groep bouwbedrijven die steun kreeg, ontving enkele duizenden tot enkele tienduizenden euro’s.

loading

Sportverenigingen

De velden hoefden niet meer gekalkt, de kantines bleven dicht, maar de vaste lasten liepen door. Ook voetbalverenigingen en andere sportclubs zochten contact met het UWV. Zo vroeg de Stichting Sponsorgroep Harkemase Boys een voorschot van 22.000 euro aan. Voetbalclub CVVO uit Lemmer kreeg 7000 euro uitgekeerd, voetbalvereniging LSC uit Sneek vroeg dit voorjaar ruim 6000 euro aan. De Harlinger hockeyclub kreeg 7200 euro uitgekeerd, gymnastiekvereniging OBQ uit Leeuwarden 4200 euro. Ook onder meer VV Heerenveen, Drachtster Boys, Buitenpost, Harkema-Opeinde, Blauw Wit’34, vv Sleat, FC Wolvega, Oosterstreek, Troch Freonskip Sterk (Drachtstercompagnie), Woudsend, ONT in Oudega (Smallingerland), V. en V. uit Garyp, sportvereniging Leeuwarder Zwaluwen, Vereniging Sportclub Kootstertille en sportvereniging Langezwaag vroegen loonkostensubsidie aan.

Advocatuur

Advocatenkantoren die sterk afhankelijk zijn van strafzaken hadden tijdens de lockdown weinig omhanden omdat de rechtbanken de handrem aantrokken. Een greep uit de uitkeringen in de Leeuwarder advocatuur:

Rotshuizen Geense: ruim 88.000 euro

Anker & Anker: ruim 68.000 euro

Beek : ruim 55.000 euro

Van der Sluis, Van der Zee & Kalmijn: bijna 50.000 euro

De Boer & Egberts: ruim 30.000 euro

Cultuur

Een goed deel van de culturele wereld zag half maart op slag alle inkomsten verdampen, zoals de musea, de schouwburgen en de poppodia.

In de eerste categorie kreeg het Fries Museum veruit het meest: ruim 155.000 euro. Museum Drachten en het Natuurmuseum in Leeuwarden ontvingen elk ruim 60.000 euro; terwijl het Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden en Belvédère in Oranjewoud elk zo’n 30.000 euro kregen.

Het verschil tussen de twee grootste Friese schouwburgen is opmerkelijk. De Lawei in Drachten krijgt ruim 208.000 euro, terwijl De Harmonie in Leeuwarden ruim 31.000 euro ontvangt. Directeur Stef Avezaat van de Lawei: ,,Waar het verschil in zit, weet ik niet. Wel is het zo dat wij verhoudingsgewijs altijd een zeer hoge omzet draaien, waardoor we nu ook veel omzetderving hebben.’’

Qua poppodia liggen de verhoudingen andersom: Neushoorn in Leeuwarden ontvangt bijna 44.000 euro, Iduna in Drachten iets meer dan 28.000 euro.

loading

Evenementenbranche

Vlak voor de eerste persconferentie van premier Rutte had Cees-Jan Faber van Faber Audiovisuals in Sint Annaparochie nog geen benul van de enorme ramp die de evenementenbranche te wachten stond. ,,Ik had wel grote zorgen natuurlijk, maar in China leek het de goede kant op te gaan.’’

Diezelfde week ging zijn sector abrupt en totaal op zwart. Uit alle hoeken van de wereld werden Fabers ledschermen afbesteld. Maar hij had wel 230 monden te voeden, dus de loonkostenvergoeding van ruim 1,5 miljoen euro was zeer welkom. Aan NOW2 doet Faber ook mee. Die zet geen boete meer op ontslag. Dat de personeelsploeg kleiner zal worden, lijkt hem aannemelijk.

Tegelijkertijd grijpt het bedrijf de crisis aan om versneld nieuwe routes te verkennen. ,,We waren al bezig met virtual en augmented reality. We zetten er nu veel meer vaart achter. De zakelijke markt pikt het heel hard op. Geen fysiek congres? Dan een online meeting tegen een virtueel decor. Inclusief receptie en gastenlijst. Ik denk dat we wereldwijd de kant opgaan van hybride events, zowel fysiek als online te bezoeken. Mensen willen gewoon niet zoveel meer vliegen.’’

Een andere grote speler in de evenementenbranche is Eurotruss in Leeuwarden, dat ophangsystemen voor licht en geluid levert. Eurotruss krijgt ruim 290.000 euro van het UWV.

Een greep uit de andere ontvangers:

Van Kammen Tentenbouw, Oosternijkerk circa 50.000 euro

Wiersma Tenten, Leeuwarden ruim 46.000 euro.

MHB Event Facilities, Bolsward, circa 48.000 euro

WTC Leeuwarden (Expo, Beheer, Horeca) ruim 71.000 euro

Restaurants en cafés

De bierpompen stonden uit, diepvriezen werden volgestopt, tafels bleven leeg. Restaurants en cafés werden hard geraakt door de gevolgen van het coronavirus. Dat is ook te zien in de aanvragen van de ondernemers. Maar liefst 866 Friese bedrijven uit de horecasector vroegen loonkostensubsidie aan. De aanvraag vertegenwoordigt een waarde van tientallen miljoenen. Op de lijst onder andere de restaurants van De Walrus in Sneek (186.000 euro) en Leeuwarden (126.000 euro), maar ook wereldrestaurant Omnia in Drachten (95.000 euro), restaurant Folkerts in Workum (42.000 euro), De Stadsherberg in Franeker (69.000 euro), Duhoux in Wirdum (39.000 euro) en café It Houtsje in Heerenveen (28.000 euro). Daarnaast nog tientallen Chinese restaurants, eetcafés, wokrestaurants en cafetaria’s.

loading

Hotels

Het paasweekeinde stond voor de deur, net als de meivakantie en Hemelvaart. Maar vol zaten de hotels niet. Eerst gingen de deuren op slot, al snel kwamen strenge maatregelen en aten gasten hun maaltijd op de kamer. Inmiddels draaien de hotels weer volop, maar de geannuleerde nachten krijgt de sector niet meer terug. Tientallen hotels, bed and breakfasts en pensions vroegen om hulp. In Leeuwarden kreeg Westcord Hotels 330.000 euro, dochterbedrijf Hotel Leeuwarden Centre kreeg bijna twee ton. Hotel Post Plaza in de provinciehoofdstad kreeg een voorschot van 264.000 euro. De Van der Valkjes kregen ook tonnen. De vestiging in Leeuwarden kon rekenen op 270.000 euro, die in Sneek 235.000 euro. Voor Wolvega was er 223.000 euro, Drachten kreeg 214.000 euro. Strandhotel Vigilante in Makkum kreeg bijna twee ton.

Innovatiecluster Drachten

Het Innovatiecluster Drachten (ICD) is een club van 21 internationaal actieve hightechbedrijven. Vooraanstaand in hun vakgebied, maar daarmee niet automatisch coronaproof. Negen ICD-bedrijven hadden een voorschot nodig, waarvan zes in Friesland. Philips, het meest prominente lid, maakte aan het begin van de crisis bekend geen overheidssteun te zullen aanvragen.

Quadient Technologie (voorheen Neopost) Drachten (frankeer- en inpakmachines): 2.181.189

Ventura Systems Bolsward (busdeursystemen): 346.050

Kwant Controls Sneek (scheepsbesturing): 319.215

ZiuZ Gorredijk (visual intelligence): 307.070

Whisper Power Drachten (voortstuwingssystemen voor schepen): 121.959

Variass Medical Systems Drachten: 51.627

Schaatsbanen

De een vroeg bijna een kwart miljoen aan, de ander helemaal niks. De Elfstedenhal in Leeuwarden ontving 237.687 euro, terwijl het abrupte einde van het schaatsseizoen slechts één week ijs kostte. ,,Op het moment dat we het aanvroegen, was de schade onmogelijk in te schatten’’, zegt voorzitter Albert Adema. ,,Maar we hebben direct separaat een brief meegestuurd waarin we zeggen dat we het geld ogenblikkelijk terugstorten als we het niet nodig hebben.’’ Hoe het uitpakt, is op dit moment nog niet duidelijk.

Dan Thialf. Dat stond aan de vooravond van een reorganisatie toen premier Rutte de intelligente lockdown afkondigde. ,,Voor de NOW moesten we beloven dat we geen mensen zouden ontslaan. Als je dat wel zou doen, moest je alles terugbetalen met een boete eroverheen. Dat was voor Thialf de reden om geen steun aan te vragen’’, verklaart directeur Marc Winters.

Vlaggen

De Dokkumer Vlaggen Centrale drukt vlaggen en persberichten. Het meest recente ging over het succes van de coronavlag, die meer dan tienduizend keer verkocht was. Dat resulteerde in een cheque van 25.000 euro voor het Rode Kruis. Ondertussen vroeg DVC zelf steun aan. Die is verleend: ruim 302.000 euro. Stad- en branchegenoot Probo Sign ontving ruim 668.000 euro.

Gemeente Smallingerland

Als enige Friese gemeente heeft Smallingerland 4611 euro uitgekeerd gekregen. De financiele afdeling van de gemeente kon gisteren niet zeggen waarom de gemeente geld heeft aangevraagd en gekregen. Smallingerland is een van vier gemeenten die een aanvraag hebben gedaan. De gemeente Stadskanaal schreef voor ruim 1,1 miljoen euro in, de gemeente Asten (Noord-Brabant) ook voor 1,1 miljoen en de gemeente Molenlanden (Zuid-Hollland) voor 90.000 euro.

Kappers

De vreugde was groot onder de kappers toen ze op 11 mei hun deuren weer mochten openen. Na twee maanden kon er, met inachtneming van de nodige voorzorgsmaatregelen, weer geknipt worden. Veel kapsalons moesten diep op hun reserves interen om deze tijd door te komen. Toch lijken Friese kappers niet massaal meegedaan te hebben aan de NOW-regeling. Zoeken op bedrijfsnamen met daarin de termen ‘kapper’, ‘kapsalon’ of ‘hair’ levert in de lijst dertig resultaten op, terwijl Friesland volgens het CBS ruim duizend kapperszaken telt. Overigens werkt bijna de helft daarvan als zelfstandige, zij zullen dus eerder aanspraak gemaakt hebben op de TOZO-regeling. De kappers die wel steun kregen uit de NOW-regeling kregen meestal enkele duizenden euro’s. Grootste uitschieter is Spa Wellness Hairstyling Sneek dat 42.195 euro kreeg uitgekeerd.

loading

Kerken

Het is stil in de kerk sinds het begin van de coronacrisis. Lange tijd lag het maximale aantal deelnemers aan de dienst of mis op dertig. Sinds deze maand is dat verruimd naar honderd. De lege kerkzalen lieten zich echter niet alleen in geestelijk opzicht voelen bij de kerkbesturen, een aantal van hen voelde het ook in de portemonnee. Niet omdat de wekelijkse collectezak plots een stuk minder zwaar was maar omdat men de zalen niet meer kon verhuren. Voor de protestantse gemeente te Heerenveen betekende het niet meer kunnen verhuren van de Trinitas-kerk bijvoorbeeld een flinke strop. De kerk kreeg 49.320 euro uitgekeerd. De protestanten in Heerenveen zijn niet de enigen die steun aanvroegen en kregen, ook de protestantse gemeenten in Donkerbroek en Leeuwarden konden rekenen op een bijdrage net als de Clemenskerk op Ameland en de Gereformeerde kerk in Surhuisterveen.

Tandartsen

Het bezoek aan de tandarts viel in de eerste weken van de coronacrisis drastisch terug. Tandarts Johan Berkhof uit Feanwâlden vertelde eind april in deze krant bijvoorbeeld dat hij van dertig patiënten op een dag terugging naar nog drie of vier mensen die het bezoek echt niet uit konden stellen. Berkhof vinden we niet terug in de NOW-lijst maar wel tientallen andere tandartspraktijken. De meeste kregen voor enkele tienduizenden euro’s steun, afhankelijk van de omvang van de praktijk. Grotere praktijken zoals Dental Clinics in Leeuwarden kregen bedragen tot bijna 100.000 euro uitgekeerd.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct