BEELD SHUTTERSTOCK

De een 7,3 miljoen, de ander 75 euro: hoe werd de coronasteun in Friesland verdeeld?

BEELD SHUTTERSTOCK

Friese werkgevers kregen dit voorjaar voor ruim 145 miljoen euro aan loonkostensubsidie van het rijk. Duizenden banen werden ermee gered. Of al het geld nodig is, moet blijken. Grote spelers hebben het geld niet nodig, merken ze nu.

Voetbalvereniging LSC in Sneek, wereldrestaurant Omnia in Drachten, feestfabriek TDF in Berltsum, makelaarskantoor Wijmenga in Burgum: allemaal staan ze op de lange lijst van bedrijven die dit voorjaar een voorschot hebben gekregen van uitkeringsinstantie UWV, bedoeld om lonen van werknemers te kunnen blijven betalen na het uitbreken van het coronavirus. Niet minder dan 4460 Friese aanvragers kregen van de overheid loonkostensubsidie voor de maanden maart, april en mei, blijkt uit data van het UWV. De bedrijven kregen een voorschot uitgekeerd van in totaal ruim 145 miljoen euro om personeel in dienst te houden. Alle bedrijven die in die drie maanden een omzetverlies van 20 procent of meer hebben geboekt, komen in aanmerking voor de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De bedrijven kunnen tot maximaal 90 procent van het loon van hun werknemers vergoed krijgen. Vorige week is de NOW-regeling met vier maanden verlengd en kunnen bedrijven opnieuw subsidie krijgen. In de eerste week van de tweede NOW vroegen 20.000 bedrijven loonkostensubsidie aan. Het UWV keerde direct 485 miljoen euro uit.

Uit een analyse van de Friese aanvragers op de lijst, met in totaal 140.000 ontvangers, blijkt dat vooral bedrijven in de detailhandel en de horeca een voorschot uitgekeerd hebben gekregen. 1800 van de 4460 aanvragen komen uit een van deze twee sectoren. Aanvragers gaven aan hard geraakt te worden door de gevolgen van het coronavirus. De omzetten daalden gemiddeld 80 procent in de horeca en 70 procent in de detailhandel. Het gaat vooral om mkb-bedrijven, met hooguit 25 werknemers.

Gemiddeld vroegen ondernemers 36.000 euro aan. De mediaan, het middelste getal in de reeks, ligt op 11.500 euro. Dat betekent dat 50 procent van de aanvragen kleiner is en 50 procent van de aanvragen groter. Het laagst uitgekeerde voorschotbedrag is 75 euro, aan een ondernemer op Ameland.

Zelf zoeken in de lijst van Friese bedrijven die geld uit de NOW-regeling kregen? Klik hier voor het overzicht.

Miljoenen naar Arriva en voormalig Neopost

Arriva kreeg van alle in Friesland gevestigde bedrijven het meeste geld uitgekeerd, 7,3 miljoen euro. Het bedrijf, met hoofdkantoor in Heerenveen, zal het voorschot echter terugbetalen. Arriva mag aanspraak maken op een speciale ov-coronaregeling van de overheid. Quadient in Drachten, het voormalige Neopost, kreeg 2,2 miljoen euro. Uitzendbureau AB Vakwerk in Sneek vroeg in totaal 2,1 miljoen euro aan, Hamilton Bright in Sneek 1,9 miljoen euro. Rederij Doeksen kreeg 1,8 miljoen euro en staat vijfde op de lijst met hoogste aanvragers.

Ook de bouwsector hiel rekening met klappen. Grote aannemers als Van Wijnen in Heerenveen en Gorredijk en Jorritsma Bouw in Bolsward vroegen elk ruim 1,6 miljoen euro steun aan. Ook Bouwgroep Dijkstra-Draisma staat op de lijst. Bouwgroep Van Wijnen zegt het geld niet nodig te hebben. Dat geldt ook voor bouwbedrijf De Vries in Leeuwarden. Deze bedrijven storten hun voorschot terug. Friso Bouwgroep in Sneek deed geen beroep op de eerste NOW.

De NOW-regeling is een voorschotregeling. Als blijkt dat ondernemers minder omzetverlies hebben geleden dan vooraf gedacht, dan kan het zo zijn dat ze een deel, of zelfs alles, moeten terug betalen. De afrekening volgt later. Vooral banken motiveerden hun zakelijke klanten dit voorjaar om gebruik te maken van de regeling. De verwachting is dat veel bedrijven zullen moeten terugbetalen. Het is dus de vraag hoeveel van de 140 miljoen euro uiteindelijk neerdaalt in Friesland en wat er moet worden terugbetaald. Die balans kan pas later dit jaar worden opgemaakt.

Miljoen voor SC Heerenveen

Ook de profclubs in de provincie staan op de lijst. SC Heerenveen kreeg een voorschot uitbetaald van net iets meer dan 1 miljoen euro, Cambuur kreeg bijna een half miljoen. Ter vergelijk: Ajax vroeg 4 miljoen euro aan, Feyenoord 1,3 miljoen, Telstar een ton.

In heel Nederland kregen 140.000 werkgevers een voorschot. Zij vertegenwoordigen 2,7 miljoen werknemers. In totaal keerde het UWV 7,9 miljard euro uit. Het bedrag dat in Friesland landt, is ongeveer 1,9 procent van het totaal. Negentig procent van de aanvragers heeft een bedrijf met minder dan 25 werknemers. Duizend bedrijven zijn groter dan 250 werknemers. De Friese ondernemers gaven bij hun aanvraag aan gemiddeld 64 procent omzetverlies te verwachten. Dat is 1 procentpunt lager dan het landelijk gemiddelde. Ondernemers in Amsterdam schatten de schade het hoogst in: ruim 70 procent. KLM vroeg het hoogste bedrag aan, ruim 330 miljoen euro. De Nederlandse Spoorwegen kregen bijna 75 miljoen euro.

Lees ook [PREMIUM] De grote helpende hand: coronasteun aan sectoren onder de loep

Eilanden op slot

Bij het afkondigen van de coronamaatregelen, half maart, gingen de Waddeneilanden op slot. Ondernemers op de eilanden vreesden een verloren seizoen en tientallen miljoenen euro schade. Uit de cijfers van het UWV blijkt dat vrijwel alle bekende spelers op de eilanden steun hebben gezocht bij de overheid. In totaal kregen ruim 300 aanvragers 7,2 miljoen euro loonkostensubsidie. Vijf procent van de Friese som landt op de eilanden, het meeste op Ameland en Terschelling.

Op Ameland vroeg vakantiepark Klein Vaarwater het hoogste bedrag aan, 335.000 euro. Op Schiermonnikoog kreeg Hotel Van der Werff een voorschot van 114.000 euro. TSM Horeca op Terschelling, onderdeel van Rederij Doeksen, vroeg 400.000 euro aan. Hotel Schylge (137.000), Hotel Paal Acht (110.000) en Hotel NAP (101.000) gaven ook aan hard geraakt te zijn door de gevolgen van het coronavirus. Hetzelfde geldt voor de hotelbranche op Vlieland. Strandhotel Seeduyn vroeg 194.000 euro aan, Badhotel Bruin 133.000 euro.

Meeste geld naar Leeuwarden en Heerenveen

De meeste aanvragen kwamen uit de gemeente Leeuwarden, bijna 900. Vooral bedrijven in de horeca, de detailhandel en de industrie vroegen geld aan. In de gemeente Heerenveen was het aantal aanvragers de helft lager, maar ligt het uitgekeerde voorschotbedrag op nagenoeg hetzelfde niveau, tussen de 25 en 30 miljoen. Van de 25 bedrijven die het hoogste bedrag hebben aangevraagd, komen er vijf uit Heerenveen, tegenover één uit Leeuwarden. Vier bedrijven komen uit Drachten, drie uit Bolsward en drie uit Sneek. In de stad Leeuwarden werd 21,2 miljoen euro verdeeld onder 640 aanvragers. In de plaats Heerenveen kregen 370 aanvragers in totaal 26 miljoen euro. In havenstad Harlingen landde 6,5 miljoen euro bij 130 bedrijven. In Drachten 15,5 miljoen bij 350 bedrijven, in Dokkum 3,2 miljoen bij 110 bedrijven. In de stad Sneek vroegen ruim 300 bedrijven compensatie aan, ter waarde van bijna 13 miljoen euro.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct