Akkers met suikerbieten verkleuren door vergelingsvirus

Door het vergelingsvirus aangetaste suikerbietenplanten langs de Oudebildtdijk. Foto: Catrinus van der Veen

Het vergelingsvirus heerst op de akkers met suikerbieten. De groei van de biet stokt en het suikergehalte blijft achter. De akkerbouw wil dat de zaadcoatings weer toegestaan worden.

Turend over de percelen, zijn de geel gekleurde bietenbladen duidelijk zichtbaar. Ze zijn aangetast door het vergelingsvirus, dat overgebracht is door bladluizen. In Noord-Friesland en Noord-Groningen valt de schade relatief gezien nog mee, omdat hier vanwege de zeewind de luizendruk over het algemeen wat lager is. ,,Des te zuidelijker en oostelijker, des te groter de schade”, weet Tineke de Vries, boerin in Hallum en bestuurslid van LTO Noord regio Noord.

Voor menig bietenteler is het nieuwe ervaring dat ineens halverwege het teeltseizoen bladeren afsterven. Voorheen gebruikten ze zaadcoatings waardoor het vergelingsvirus veel minder om zich heen kon grijpen. Deze coatings om het bietenzaad, de zogenaamde neonicotinoïden, zijn sinds 2018 niet meer toegestaan. De Europese Commissie besloot daartoe vanwege de waarschijnlijk nadelige gevolgen van deze middelen voor bijen en de biodiversiteit.

'Dat belast het milieu meer, is duurder en ook nog eens minder effectief'

In de akkerbouw stuit het besluit nog altijd op veel onbegrip, omdat bietenplanten niet de in de bloei staan en daardoor ook geen bijen aantrekken. Tineke de Vries: ,,Om het vergelingsvirus enigszins binnen de perken te houden, hebben we twee keer de spuitmachine moeten inzetten in het gewas. Dat belast het milieu meer, is duurder en ook nog eens minder effectief.”

Daar komt bij dat de klimaatverandering ook niet mee werkt. Steeds meer bladluizen overleven de zachte winters en worden vroeger in het voorjaar actief.

De boerenorganisaties en Cosun Beet Company, voorheen Suiker Unie, dringen er bij landbouwminister Carola Schouten (ChristenUnie) op aan om in Brussel een tijdelijke vrijstelling te vragen voor de zaadcoatings. Nederland is niet het enige land dat dit doet. Ook Frankrijk is hier mee bezig en in een aantal Europese landen is al sprake van een vrijstelling. ,,In het kader van een gelijk speelveld kan Nederland niet achterblijven”, vinden de partijen. Ze vragen Schouten tevens om mee te werken aan een versnellingsprogramma om ,,samen te komen tot een ecologisch en economisch duurzame suikerbietenteelt.”