Door heel Nederland werd dit weekeinde de mythische voorstelling Wit konijn rood konijn vertoond. Theaters stonden daarmee stil bij een jaar lockdown en lege zalen.

Dat het vluchtige ongelofelijk krachtig kan zijn, bewijst de bizarre voorstelling Wit konijn rood konijn van de Iraanse schrijver Nassim Soleimanpour, die zaterdagavond live werd gestreamd door ongeveer veertig Nederlanders theaters, waaronder vijf Friese. Theater voor lege zalen met alleen online publiek.

Wereldwijd

Een jaar na het uitroepen van de lockdown demonstreren acteurs en actrices, onder wie Loes Luca, Hadewych Minis en Theo Maassen, Theun Plantinga en Tamara Schoppert, met dit stuk dat een gezonde samenleving helemaal niet zonder podiumkunsten kan. De formule van de voorstelling die zaterdag wereldwijd werd gespeeld, van Nieuw-Zeeland tot El Salvador, van Duitsland tot Friesland, is simpel en ontzettend gek: onwetende acteurs en actrices krijgen bij aanvang van de voorstelling een verzegelde envelop met daarin hun tekst. Ze openen de envelop en wat volgt is een theatermonoloog van een uur waarin alle rollen op scherp worden gezet, zowel die van auteur, acteur, regisseur als van het publiek.

Soleimanpour die tegenwoordig in Berlijn woont, schreef Wit konijn rood konijn in 2010 toen hij zijn land niet mocht verlaten omdat hij weigerde om in militaire dienst te gaan. Geen paspoort, niet reizen, aan huis gekluisterd - net als wij, in zekere zin. Dat feit brengt de auteur al heel dichtbij. Hij maakt kraakhelder dat ‘zijn’ acteur slechts een medium is tussen schrijver en publiek, dat de acteur ‘alleen maar’ vertolkt maar ook extreem kwetsbaar is, want: de acteur kan door de schrijver worden misbruikt of ten prooi vallen aan censors en groepsdruk.

Geen theatertrucje

Maar Wit konijn rood konijn is geen eenvoudig theatertrucje, het stuk voert veel verder, het bewijst hoe ongelofelijk vindingrijk het theater is. De auteur vertelt een verhaal over de dictatuur waarin hij leeft, maakt die situatie universeel en werpt vragen op: hoe vrij zijn wij mensen, wij wereldburgers, wij kunstliefhebbers eigenlijk? Doen we wel wat we zelf willen?

Ik keek zaterdagavond twee voorstellingen tegelijk. Online, thuis, op de laptop. In De Harmonie in Leeuwarden stond de jonge, energieke Tryater-actrice Brecht Wassenaar die de tekst op kwikzilver-achtige wijze vertolkte. In Drachten, in De Lawei, deed actrice Marjolein Ley haar ding: dreigend, zinderend, duister. Allebei droegen ze de urgentie van het theater maken uit, de wonderbaarlijke vluchtigheid ervan en de mogelijkheid tot tijdreizen. Dat was extreem ontroerend. Af en toe zag je dat ook bij de actrices, hoe ze even van de tekst opkeken, diep ademhaalden, een zucht slaakten en zeiden dat dit ‘toch wel echt vet cool’ was.

Zonder teveel mooie dingen weg te geven (de inhoud van het stuk wordt overal ter wereld geheim gehouden en wie het stuk een keer heeft gespeeld mag het daarna nooit nog eens doen): de acteurs op deze Friese podia, anno 2021, werden een medium voor een grote verre stem, voor een maatschappij die veel van die van ons verschilt, voor een tijdperk waarin wij ons niet bevinden en toch, en toch, die zoveel op die van ons lijkt.

Voorstelling : Wit konijn rood konijn Plaats : diverse theaters, o.a. De Harmonie in Leeuwarden, De Lawei in Drachten, online te zien. Acteurs: o.a. Marjolein Ley, Brecht Wassenaar.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Theater en musical
Recensie
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct