De grond spreekt in de Lionserpolder: 'Oan wa't my leaf hat sil ik jaan'

Ada Daniele danst in de Lionserpolder op muziek van trompettist Luc Hudepohl (links) en didgeridoospeler Lies Meijerink. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Als de bodem kon praten, hoe zou dat klinken? En wat heeft ze te vertellen? Midden in de Lionserpolder gaf Kening dinsdag bij het opkomen van de zon, de aarde een stem in de Grondrede van Kening.

Het loopt tegen zevenen en de dinsdag moet nog beginnen. Zwijgend stappen 26 mensen door de weilanden, in de richting van een hoempend, pulserend geluid. Het is windstil, nevel ligt over het gras en de oostelijke hemel kleurt rozerood.

In dit verstilde decor mag de grond zijn zegje doen. Verklankt met de didgeridoo van Lies Beijerink en de trompet van Luc Hudepohl, verbeeld door danser Ada Daniele en verwoord door Tamara Schoppert.

,,Kenst my noch?’’, vraagt de grond, die zich (in een drietalige tekst van Tjeerd Bisschoff en Marcia de Graaff) laat kennen als een gekwetste geliefde, uitgebuit door de ‘graaiende handen’ van het mensdom.

Het maakt haar soms bitter: ,,Don’t get me wrong. I can do without you. As myn skurte toar en dea is - and I don’t have anything to give. Then you will die. En ik zal dan jouw graf zijn.’’

Aan de andere kant gunt ze de mensen toch nog een kans: ,,Koesterje my. Fertrou op my. Tegearre kinne wy nije paden fine… Want ik jou sûnder nei te tinken. Oan wa’t my leaf hat, sil ik jaan.’’

Juist die liefde voor bodem en bodemleven, de rode regenworm voorop, probeert Kening (voorheen ‘fan ’e Greide’) tot leven te wekken. In de mistige Lionserpolder getuigen boeren Peter Oosterhof (Foxwolde) en Welmoed Deinum (Sondel) daarvan. Zij hebben er al voor gekozen de bodem te omarmen.

Verwondering

Kringloopboer Oosterhof: ,,Op school leerde ik ingrijpen, maar niet begrijpen. Ik leerde toe te voegen, terwijl het weglaten zoveel meer brengt. Ik ben gestopt monoculturen te zaaien. Ik strooi geen kunstmest meer. Ik plant weer eens een boom. Ik laat de koeien in de wei. Ik zie de vooruitgang van de grond. Die blijkt vergevingsgezind te zijn.’’

Biodynamisch boer Deinum: ,,Moatte wy net folle better sjen en folle better harkje nei wat fûgels, wjirms en oare natuer ús te sizzen hawwe? Op ús pleats yn Sondel hat soks even duorre. It naam wat tiid om de boaiem wer te fertrouwen en we leare noch eltse dei. Mar ik soe it eltsenien oanriede: lear dyn sinnen wer te brûken en fertrou net allinnich op masines en eksterne middelen.’’

Boerin Anna Kingma aanschouwde de ochtendceremonie met muziek en dans op haar land met verwondering. ,,It hâldt wat yn. It liket wol in religy. It is krekt as ferearje se de opgeande sinne.’’