Mads Wittermans.

Acteur Mads Wittermans over strijd tegen alcoholisme: 'Het probleem, dat was ik'

Mads Wittermans. FOTO KNELIS

Mads Wittermans speelt een voorstelling over zijn eigen alcoholisme. Die strijd won hij. ,,Ik ben er een beter mens van geworden. Een spiritueler mens ook.”

Aan het eind van The Meeting wordt het spannend. Dan trekt acteur Mads Wittermans een fles wijn open. Rode wijn, ,,mijn drug of choice .” En wat dan?

‘s Nachts twintig minuten met je huissleutel staan rommelen, eer je door hebt dat je bij de voordeur van de buren staat te wankelen. In slaap vallen in het Groninger Noorderplantsoen, onder je fiets. Wittermans schrikt er niet voor terug om zichzelf ,,flink te kakken te zetten”. The Meeting gaat tenslotte over zichzelf, zijn eigen strijd tegen de drank. Hij gaat ermee langs het theatercircuit, maar ook langs afkickklinieken. Er komt zelfs een Engelstalige versie.

Die strijd, trouwens, heeft hij gewonnen. In 2009 bracht hij ruim vier maanden door in de bekende Castle Craig-kliniek in Schotland. Daarna kwam er nog wel een terugval, want, waar verhaal: in Echinaforce, de homeopathische druppels, zit nog venijnig veel alcohol. Maar ook die terugval werd hij weer de baas.

,,Ik heb heel vaak in klinieken mijn praatje gedaan, ook over dat fenomeen terugval. Ik hoorde ook verhalen van anderen, en ik dacht: dit moet een keer in het theater. Al die verhalen die ik hoorde: daar kun je een goede show van maken.” Met regisseur Floris van Delft keek hij naar zijn eigen verhalen, en daar kwam The Meeting uit. ,,Mijn theatrale levensverhaal.”

Naar de klote

Eng? Hij is het gewend, getuige de meermalen hernomen voorstelling Vader & zoon met pa Joop (volgend jaar komt het vervolg). Met zus Margje erbij speelden ze Zuipkeet , ,,over een theaterfamilie die helemaal naar de klote gaat, heel leuk om te spelen. Het gekke is, op het toneel voel ik me heel veilig. En dit is een verhaal dat maar eens verteld moet worden. Het is mijn verhaal, maar wel gekoppeld aan het maatschappelijk belang. Over verslaving, aan alcohol, aan alle dingen.”

Drugs dus. Ook daar weet hij alles van. ,,Ik ben heel lang een lopende apotheek geweest. Het was een andere tijd, ik zat heel erg in de kraakscene, de punkscene. Daar heerste dat. Bij mij bleef voornamelijk drank hangen.”

In die wilde jaren was hij eigenlijk altijd ,,stevig onder invloed. Heel lang is dat goed gegaan. Ik kon mijn dingen doen, ik lag niet op straat of zo.” Maar het begon al op jonge leeftijd. ,,Om andere redenen dan het sociale. Het deed wat het moest doen. Het zette alles stil. En dat klopte bij mij.”

Chaos in het hoofd, ,,daar worden dan stempels op gedrukt, adhd, maar ook al heb ik daar wel eens een voorstelling over gemaakt, ik kan daar niet zo veel mee. Drank zette mij uit, een prettige bijkomstigheid. Maar dat effect houdt op, en dan wordt het allemaal erger. Neemt het je leven over.”

Het probleem zat niet in de drank en drugs, ,,het zat daarvoor. Het probleem, dat was ik. Het was op dat moment een oplossing voor iets dat in mij zat. In combinatie met mijn omgeving, met het leven, zoals je dat hebt als jong persoon. Het was in die tijd ook heel hip, in die kraak- en punkscene, om boos en depressief te zijn. Daar kreeg je meisjes mee.”

En toen ging Mads Wittermans stuk. Tijd voor een eerste, mislukte afkickpoging. ,,Mijn dochter werd geboren, alles stapelde zich op. Ik kon daar niet uitkomen. Ik wilde aan mijn carrière werken, meer spelen. Maar ik merkte dat ik gevangen zat, niet kon voldoen aan de dingen die ik wilde doen en wat het vaderschap, mijn relatie, mijn werk van mij vroegen. Ik was diep en diep ongelukkig. En dat heb ik niet als ik niet drink. Maar daar kwam ik later pas achter.”

loading

Castle Craig

Via de Anonieme Alcoholisten kwam hij terecht in Castle Craig. Een plek waar wel meer bekende Britten en Nederlanders aanspoelen, ,,beroemde turners bijvoorbeeld.” Gemakkelijk was het niet. ,,Ze zeiden, ‘Mads, je hoeft maar één ding te veranderen.’ Ik: ‘Valt mee, wat dan?’ Antwoord: ‘Alles.’”

In zo’n kliniek draait het nog altijd om de bekende twaalf stappen. ,,Die gaan eigenlijk niet eens over afkicken, drugs of drank. Je krijgt het gereedschap om om te gaan met jezelf en je omgeving. Wat is mijn aandeel in alle situaties, wat zijn mijn karaktereigenschappen waardoor ik in de problemen kom, en welke karaktereigenschappen heb ik nodig om uit die problemen te komen? Zo krijg je inzicht in wie je bent.”

Hij kon, zo ontdekte hij, maar lastig met zijn gevoel omgaan, kreeg niet echt een connectie met zijn omgeving. ,,Alles wat ik voelde, aan onzekerheid, verdriet, angsten, kwam bij mij in één bakje terecht. Boos. Ik schopte tegen de wereld aan, ik ging daar heel ver in en dat begreep ik niet.” Nu herkent hij die patronen, beseft hij dat de emoties niet altijd in het goede bakje terechtkomen.. ,,Ik merk dat ik heel boos word, maar wat is er aan de hand? Ik ben eigenlijk verdrietig. Nou, dan heb je ineens een heel ander gesprek.”

Die twaalf stappen dateren al van 1935, ,,en daar komt het woordje God nogal eens in voor. Nou, ik dacht, dat gaan we niet doen. Tot een Schotse priester me uitlegde dat het geen religieus programma is. Het is een spiritueel programma. Het maakt God niet uit, zei hij, geen flikker. Of je het nu Allah noemt of Boeddha, de bomen, liefde, het universum. Maar als jij niets doet, verandert er niks.”

En, misschien het allerbelangrijkste besef: ,,Meteen als je binnenkomt begint het: jij bent God niet, het draait niet allemaal om jou. Einde verhaal. Maak van die drie letters maar je eigen ding. Ik maakte er group of drunks van. Het besef: oké, ik kan dit niet alleen, ik heb een macht nodig die sterker is dan ik alleen. De groep, de mensen in de groep die het halen. Zij hebben iets wat ik graag wil.”

loading

Een ietsist

Zo werd hij klaar voor ,,een hoop gewroet in mij. De schuldvraag is niet belangrijk. Het gaat erom: wat ga je doen?” Zulke inzichten waren aan hem wel besteed. ,,Zo lang het goed gaat met mij, innerlijk, lichamelijk, spiritueel ook whatever that may be , val ik niet terug. Want ik ben verantwoordelijk voor mijn eigen geluk, mijn keuzes en de gevolgen daarvan. Als ik die verantwoordelijkheid niet pak, ben ik de sjaak.”

Zo is hij er een beter mens van geworden. Een spiritueler mens ook.. ,,Ja, ik ben zeker gaan kijken naar andere dingen in het leven, ik ben heel erg gefascineerd door hoe alles in elkaar zit in dat hele universum. Zit daar een intelligentere kracht achter? Ik weet het niet. Ik ben een ietsist, ik geloof in iets. Een heel mooi cadeau dat je erbij krijgt.”

En daar moet dan kunst van gemaakt worden. ,,Repeteren via Skype. Ik zet natuurlijk mijn gereedschap in, ik ben acteur. Dit moet ik spelen, dit moet ik vertellen, dit moet ik weer voelen. En daar maak je een dramaturgie van. Een nummer, een symfonie.” Hij heeft niets op papier staan, alleen een structuur in zijn hoofd. ,,Opkomen en gaan. Ik maak uitstapjes, soms schiet me iets te binnen en dat haal ik erbij. Goed voor de luchtigheid en de dynamiek. Ik vind het ook heel fijn om mezelf te kakken te zetten.”

Fles wijn

Goed. Die fles wijn die hij opentrekt en dat glas dat hij inschenkt, de climax van de voorstelling. ,,Daar dans ik mee. Dansen met het leven, met de liefde, met drank.. Dan sta ik daar met dat glas en dan heb ik de keus. Dat is spannend: gooi ‘m erin en dan weet ik niet hoe die avond afloopt. Maar die keus heb ik ook als ik in de supermarkt sta.” En wat gebeurt er met die fles wijn? ,,Die geef ik weg. Aan iemand van de techniek of zo. Er is altijd wel iemand die er gelukkig van wordt. En daar heb ik geen problemen mee.”

The Meeting, vrijdag 28 augustus, De Westerkerk Leeuwarden, 19 en 21.30 uur. Meer data volgen.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct