Het Noord Nederlands Orkest begin juli in De Oosterpoort, toen het voor het eerst in coronatijd optrad.

Noord Nederlands Orkest start nieuw seizoen met Bommen Berend-concert in Groningen. Corona bepaalt welke stukken het NNO speelt

Het Noord Nederlands Orkest begin juli in De Oosterpoort, toen het voor het eerst in coronatijd optrad. Foto: Reyer Boxem

Voor het Noord Nederlands Orkest start vrijdag het nieuwe seizoen. ,,Corona biedt ook nieuwe kansen.”

In voorgaande jaren presenteerde het NNO zijn seizoensprogramma in mei met een dikke brochure. Nu ligt er eind augustus een folder waarin twee maanden vooruit wordt gekeken en nog niet alles is ingevuld. ,,Alles is anders”, zegt Marcel Mandos. ,,Er is nog zoveel niet duidelijk. We gaan nu elke twee maanden zo’n folder uitbrengen.”

‘Of die concerten doorgaan? Geen idee’

Mandos is de artistiek leider/programmeur van het symfonieorkest. Hij is gewend om jaren vooruit te plannen. ,,Half maart had ik een afspraak staan met onze artistieke commissie en de afdeling marketing over het seizoen 2021-2022: deze dirigenten komen, die periodes spelen we in grote bezetting, dan staan we in Amsterdam, et cetera. De brochure voor 2020-2021 lag toen al bij de drukker.”

Maar toen kwam de lockdown en werd alles anders. ,,De brochure is gecanceld en over het seizoen 21-22 is niet meer gesproken”, zegt Mandos. ,,Dat is nu zó ver weg. In principe staan de afspraken die gemaakt zijn nog. Dat geldt overigens ook voor de planning voor volgend voorjaar. Maar of al die concerten doorgaan? Geen idee. Ik denk het niet, maar ik richt me nu eerst op de komende maanden.”

De nieuwe realiteit start vrijdag met het eerste van twee concerten ter gelegenheid van Gronings Ontzet. Een optreden van een uur (zonder pauze) in De Oosterpoort en niet zoals vroeger in de openlucht (‘vergunningsplichtig, dus geschrapt’). Maximaal 53 musici op het podium, op anderhalve meter afstand van elkaar. En in de zaal maximaal 294 bezoekers. De kaarten zijn pas midden vorige week in de verkoop gegaan.

‘Coelho is een van de kandidaten voor het chef-dirigentschap’

Violiste Rosanne Philippens soleert in The Lark Ascending van Vaughn Williams, de Portugese dirigent Nuno Coelho staat op de bok. Er staat ook muziek van Brahms op het programma. ,,Coelho is een van de kandidaten voor het chef-dirigentschap van het NNO”, vertelt Mandos. ,,Maar het kan natuurlijk zomaar zijn dat we morgen een telefoontje krijgen dat hij toch niet kan komen. Ik ben op alles voorbereid.”

Dat geldt voor alle concerten. Als het goed gaat komt dirigent Kerem Hasan begin oktober uit Londen naar Groningen en Leeuwarden voor concerten waarin sterklarinettist Andreas Ottensamer soleert. ,,Met hen spelen we ook in het Concertgebouw in Amsterdam. Maar hoe de situatie met corona dan is, weten we natuurlijk niet. Als iemand eerst in quarantaine moet, dan heeft het geen zin om hierheen te komen.”

Een heleboel kan voorlopig niet. ,,Muziek van Wagner, Bruckner, Ravel, Mahler en Debussy is niet te spelen met 53 musici.” Mandos richt zich liever op wat wel kan. ,,Je kunt ervoor kiezen om alleen kleiner bezette muziek te spelen, zoals Mozart en Haydn. Maar daarmee zouden we de kwaliteit van het orkest ondermijnen. Daarom heb ik alternatieve programma’s samengesteld. En dat biedt nieuwe kansen.”

Erwin de Vries en Elske DeWall

Zo staat vrijdag en zaterdag ook de Fanfares liturgiques van Henri Tomasi op het programma. ,,Een waanzinnig stuk van 20 minuten voor koperblazers en slagwerk. Erg goede muziek en een uitdaging voor de musici.” Normaal gesproken niet een stuk dat het NNO snel zou spelen, nu speciaal uitgezocht voor de koperblazers. ,,Om het mechanisme van het orkest draaiende te houden, heb ik mezelf tot doel gesteld stukken uit te zoeken waarbij alle orkestgroepen scherp worden gehouden.”

Het is een kwestie van aanpassen, nieuwe vormen zoeken en ook een nieuwe manier van samenspelen, door de anderhalve meter afstand. ,,Voor een aantal concerten, zoals het filmmuziekprogramma en het Halloweenconcert, heb ik een arrangeur gevraagd om de bezetting uit te dunnen.” Om ook de kleine zalen te bereiken zijn er eind september concerten met Erwin de Vries (in Groningen) en Elske DeWall (in Friesland).

Bij het grote Beethoven-project (van 9 tot en met 12 september), met tien jonge, regionale singer-songwriters, is Beethovens Negende symfonie vervangen door de Zevende . ,,Bij de Negende heb je naast een grote bezetting ook een koor en solisten. Dat gaat niet. Bovendien zijn alle concerten nu ongeveer een uur. Dus je krijgt een half uur nieuwe muziek van jonge mensen en drie delen van Beethovens Zevende .”

Backup-werken

Een andere noviteit: het NNO gaat binnenkort ‘back-upwerken’ instuderen. ,,De strijkers gaan afzonderlijk een aantal stukken instuderen, net als de houtblazers en het koper. Het kan immers veel sneller gebeuren dat musici zich op het laatste moment ziek moeten melden, vanwege een kuchje, waardoor sommige werken niet uitgevoerd kunnen worden. Dan moeten we een alternatief voorhanden hebben.”

Mandos benadrukt echter liever de positieve aspecten. ,,We gaan met Kerem Hasan ook de suite Der Bürger als Edelmann spelen van Richard Strauss. Geniaal stuk van 40 minuten. Dat zouden we normaal niet programmeren omdat het voor ons te klein bezet is, met bijvoorbeeld maar zes violen en geen tweede violen. Dat kunnen we nu dus wel doen. Het is een enorm cliché, maar we proberen het wel: van de nood een deugd maken.”

Wanneer is het NNO te horen?

Het NNO speelt op 28 en 29 augustus in De Oosterpoort in Groningen. Violiste Rosanne Philippens soleert. Het concert wordt gestreamd op de website van Dagblad van het Noorden, Podium TV en OOG Radio & Televisie. Voor het volledige programma zie nno.nu .

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct