Sahar Meradji zit met Mulu in de auto.

In het spoor van verslaafden: 'Mulu smeekte de kliniek: Neem mij op'

Sahar Meradji zit met Mulu in de auto. FOTO PR

Maandenlang volgde Sahar Meradji vier mensen die verslaafd zijn. Ze maakte er een rauwe documentaire over, Verdoofd . ,,Ik hoop dat mensen iets meer inzicht krijgen, zodat we elkaar beter kunnen begrijpen en helpen.”

Een kamer in Arnhem. Voor zijn computer draait een jongeman in bloemetjesoverhemd onrustig op zijn stoel. Voor hem op het bureau ligt zijn telefoon, staan een theepot, borden en kopjes.

Zijn vingers schieten naar zijn nek, het geblondeerde haar, friemelen aan een ring en grijpen ten slotte naar een zakje poeder. Dit is Boaz (27), een van de vier verslaafden die documentairemaker Sahar Meradji maandenlang volgde. De jongen toont de drugs pontificaal aan de camera. De glazige blik in zijn ogen vertelt een verhaal dat bijna geëindigd was. Drie dagen eerder nam Boaz een overdosis. Het is het moment waarop Meradji even geen televisiemaker meer is. ,,Ik viel uit mijn rol. Wilde continu afstand houden, maar dit greep me zo aan. ‘Je had wel dood kunnen zijn’, zeg ik tegen hem. In de auto naar huis kwamen de tranen. Ik voelde me zo machteloos.’’

Rauw en confronterend

Voor PowNed volgde Sahar Meradji elf maanden lang vier mensen die verslaafd zijn aan drank en drugs: Boaz, Maarten, Daphni en Mulu. Het levert een rauwe, confronterende documentaire op: Verdoofd .

,,Over drugs en verslaving bestaat vaak hetzelfde beeld. Iedereen kent de verhalen van mensen die in het weekend een keer drugs gaan gebruiken, dat fijn vinden, het steeds vaker gaan doen en uiteindelijk verslaafd raken. Zo werkt het niet altijd. Vaak gebruiken mensen drugs omdat ze proberen, bewust of onbewust, pijn te verdoven, of een trauma waarmee ze niet kunnen dealen. Ik ging op zoek naar het verhaal dat eronder ligt. En ik wil laten zien hoe het is om daadwerkelijk verslaafd te zijn.’’

Meradji volgde de vier op voet, was overal bij met de camera en richtte zich op hun innerlijke strijd. ,,Ze voelen aan dat dit leven niet houdbaar is. Aan hun lichaam, aan hun dromen. Aan de andere kant wacht daar het volgende shotje. Bij die strijd zijn ze advocaat van beide partijen, maar moeten ze wel als een rechter oordelen.’’

Ze hebben ieder een ander verhaal, stelt Meradji. Daphni, die ghb gebruikt, twijfelt of haar verslaving wel problematisch is. ,,Interessant, want wanneer wordt verslaving een probleem? Als je je baan kwijtraakt? Je huis? Je gezondheid achteruitgaat? Maar wat nou als je denkt dat je dat allemaal kunt behouden?’’

Complex

Het onderliggende leed is vaak complex, weet de documentairemaker inmiddels. ,,Voor sommigen is het duidelijk waar verslaving vandaan komt, maar vaak heeft het niet één aanwijsbare reden. Is het een optelsom.’’

Ze noemt de gang van Mulu naar een afkickkliniek een sleutelscène. ,,Maandenlang stond hij op een wachtlijst. Gesmeekt heeft hij: ‘Neem mij op.’ Dan is het zover, weet hij dat hij naar de kliniek kan en haalt hij twee dagen door zonder te slapen. Gaat hij drinken, drinken, drinken. Omdat hij weet: straks gaat de verdoving eraf. In de kliniek gaat de pijn omhoog komen. Dat vindt hij ongelooflijk eng.’’

Sahar Meradji ging ‘heel diep’. Ze sprak wekenlang met de vier, voordat ze samen besloten om hen te volgen en te filmen. ,,Ik heb ook met hun ouders, familie en vrienden gesproken. Dit is geen projectje dat je even doet. Het was best zwaar. Je wordt lang geconfronteerd met zo veel pijn en complexiteit. Dan hangt er een donkere wolk boven je hoofd, maar niet de jouwe. Dat moet je ook verwerken.’’

'Het is heel eenzaam als je je bedenkt dat negen van de tien mensen hier heel zwart-wit over denken'

Ze noemt de docu een intieme reis, op zoek naar het echte verhaal. ,,Deze vier willen begrepen worden. Vergis je niet. Het is heel eenzaam als je je bedenkt dat negen van de tien mensen hier heel zwart-wit over denken.’’

,,In een tijd dat mensen hun oordeel snel klaar hebben. Ze willen daarnaast dat anderen hier iets aan hebben. Familie, vrienden en hulpverleners, maar ook de kijkers.’’

Haar eigen doel: ,,Ik wil dat mensen meer inzicht krijgen op het gebied van verslaving, zodat we elkaar beter kunnen begrijpen en helpen.’’

Meradji beseft dat het een vrij donker verhaal is, maar benadrukt dat er ook mooie momenten waren en er ook gelachen is. ,,Als we met Boaz naar zijn ouders gaan, zie ik hem zijn was inpakken. ‘Doe jij zelf de was niet?’ vraag ik hem. ‘Nee, dat is zo’n gedoe. Dan moet ik weer drugs nemen om zin te maken.’ We kijken elkaar aan en schieten in de lach. Zo absurd, dat besefte hij ook.”

Ze koestert de dankbare momenten: ,,Als we Mulu ophalen uit de kliniek. Hij is zo veranderd, bijna onherkenbaar. En dat hij dan in de auto zit en briefjes voorleest van mensen die hem op de laatste dag hebben geschreven. Een moment van hoop.”


Verdoofd vanaf vanavond (26 oktober) om 21.20 uur bij PowNed op NPO 3.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct