Harlinger schilder Jan Tromp in Sterren op het Doek: 'Leuk om een keer mee te maken'

Presentator Özcan ‘Eus’ Akyol (links) en Philip Freriks met de drie kandidaten, onder wie Harlinger Jan Tromp. FOTO NPO

Jan Tromp (76) uit Harlingen is zaterdag 1 mei te zien in het tv-programma Sterren op het Doek van Omroep MAX. Daarin portretteert hij presentator Philip Freriks. ,,Dat gebeurt je ook niet dagelijks. Leuk om een keer mee te maken.”

In december gaat er een mail naar de Omroep met daarin een aantal voorbeelden van het werk van Tromp. ,,Daar werd positief op gereageerd”, blikt hij terug. In februari krijgt de schilder namelijk per telefoon een uitnodiging of hij mee wil doen aan het programma.

De aanlooptijd is relatief kort, want op 3 maart moet hij naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. Daar start het tv-avontuur. ,,Alles is tot op het laatste moment geheim”, meldt Tromp. Hij weet dan nog niet wie de twee andere schilders zijn en wie hij moet portretteren.

Dat is namelijk het format van het programma: drie kunstenaars maken een portretschildering van een bekende Nederlander. Na afloop neemt de BN’er het ‘winnende’ schilderij mee naar huis, de andere twee worden geveild voor een goed doel.

,,Ik herkende hem ogenblikkelijk”, herhaalt Tromp de gedachte die bij hem opkomt als tv-persoonlijkheid Philip Freriks tevoorschijn komt. Dit in tegenstelling tot zijn jongere medekandidaten. ,,Zij wisten niet wie het was.”

Doorleefde kop

Hij is blij dat de voormalig journaallezer zijn ‘lijdend voorwerp’ is: ,,Ik heb een voorkeur voor iemand met een doorleefde kop, waar de geschiedenis in verwerkt is”, legt hij uit. Dat is bij generatiegenoot Freriks - eveneens 76 jaar - zeker het geval, zo is zijn conclusie. ,,In zekere zin trek je al je hele leven met zo iemand op.”

De dag in Utrecht is de eerste van drie opnamedagen. De presentatie van het programma is in handen van Özcan ‘Eus’ Akyol. ,,Het was wel steeds tekenen en schilderen met intervallen, want tussendoor kwam Eus steeds langs om vragen te stellen.”

Het perspectief en de belichting hadden wel iets beter gekund naar de mening van Tromp, maar hij verlaat het Spoorwegmuseum met een eerste opzet en de nodige foto’s. ,,Als ik eenmaal bezig ben, ga ik er helemaal in op. Dat is daar lastiger. Dat is ook logisch, want je wordt steeds bekeken. Ik had al gehoord dat ik zo snel mogelijk een schets moest maken. Dat is gelukt: ik had ‘m vrij snel staan.”

In zijn atelier in Harlingen werkt hij vervolgens in alle rust verder aan het schilderij. Eus en zijn team komen een week later langs om de vorderingen te bekijken. ,,Het contact met hen was heel plezierig.”

Grote finale

De grote finale is dus zaterdagavond. Dan is op tv te zien wie de aflevering ‘wint’ en hoe Freriks op de gemaakte kunstwerken reageert. Over de uitkomst mag Tromp nog niks zeggen, maar hij is zelf tevreden over zijn resultaat: ,,Het is het portret geworden zoals ik het had willen maken. Met de juiste expressie.”

De onthulling vond plaats in het Rijksmuseum in Amsterdam, waar begin april de laatste draaidag was. Die apotheose is niet zomaar op een plek: ,,In de Eregalerij, waar ook De Nachtwacht hangt”, zegt Tromp droogjes.

De artistieke geest van Jan Tromp wordt al op jonge leeftijd aangewakkerd. ,,Grootvader was goudsmid in Leeuwarden en mijn vader tekende ook”, verklaart hij. ,,Dat creatieve zit dus in de familie.”

Zijn wens om aan de Kunstacademie te studeren wordt dan nog de kop ingedrukt door zijn ouders. ,,Daar is geen droog brood in te verdienen”, krijgt hij als reactie. Dus combineert hij zijn liefde voor sport en onderwijs en gaat hij naar de ALO in Groningen om later gymlessen te geven in Leeuwarden. ,,Daar heb ik geen spijt van gehad hoor, ik heb altijd met veel plezier lesgegeven.”

Zijn collega’s zijn dankbare slachtoffers van de tekendrang van Tromp, want regelmatig maakt hij een karikatuur van één van hen. ,,Leuk om te doen”, vertelt hij met een glimlach. ,,Ook tijdens vergaderingen betrapte ik mezelf er op dat ik vaak wat aan het krabbelen was.”

Leermeesters

Als hij in 1996 vanwege aanhoudende heupklachten wordt afgekeurd, intensiveert hij zijn schilderambitie. Als leermeesters noemt hij Martin Sijbesma uit Kubaard en Matthijs Röling, van wie hij sinds 2004 alsnog les krijgt op de Academie Minerva in Groningen. ,,Kom maar langs”, hoort hij aan de andere kant van de lijn als hij Röling zeventien jaar geleden opbelt. Zeven jaar lang reist Tromp vervolgens één dag in de week naar Groningen.

,,Het is zeker een vak dat je kunt leren”, is zijn overtuiging. ,,Met name de opbouw van een schilderij. Die is heel belangrijk. En de manier waarop je begint ook: van donker naar licht en van achteren naar voren. Dat heb ik meegekregen en geïmplementeerd in mijn eigen werkwijze.”

Tromp schildert ook landschappen, dieren en stillevens, maar hij heeft een duidelijke voorkeur: ,,Portretten. Daar zit alles in. Dat vind ik het mooist.”

Sterren op het Doek is zaterdag 1 mei om 20.35 uur te zien op NPO2.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Media
Televisie