Techjournalist Daniël Verlaan.

Welkom123: kom binnen! Techjournalist Daniël Verlaan schrijft boek over gevaren op internet

Techjournalist Daniël Verlaan. FOTO NOSH NENEH

Techjournalist Daniël Verlaan (31) schreef een boek over de gevaren van internet. Hij wil mensen bang maken, maar ook weer niet té bang. ,,Als je iets niet begrijpt, is het al snel eng.’’

Laatst moest Daniël Verlaan (Luxemburg, 1989) een pakketje ophalen bij zo’n PostNL-punt. Het apparaat om een handtekening te zetten was kapot en dus vroeg de man achter de balie of hij een kopie kon maken van Verlaans identiteitsbewijs. Geen denken aan, antwoordde hij. Dat werd ruzie. Als iemand beducht is voor identiteitsfraude, is het Verlaan wel.

Al tien jaar is Verlaan techjournalist, de laatste vijf jaar in dienst bij RTL. Met de regelmaat van de klok komt hij met onthullingen over datalekken, cybercriminaliteit of geheime onlinenetwerken. Deze week verscheen zijn boek Ik weet je wachtwoord , dat gaat over de online gevaren in het digitale tijdperk.

Het doel van zijn boek, schrijft hij in de inleiding, is tweeledig en schijnbaar tegenstrijdig. Enerzijds wil Verlaan mensen niet bang maken voor wat er online gebeurt, anderzijds wil hij dat mensen juist angstiger worden. Dat schreeuwt om uitleg. ,,Veel angst komt voort uit onwetendheid. Als je iets niet begrijpt, is het al snel eng. Als mensen zich iets meer verdiepen in de risico’s, zullen ze minder bang zijn, omdat ze weten hoe ze zich kunnen wapenen. Tegelijkertijd stoor ik mij enorm aan de naïviteit van sommige mensen. Die mogen echt wel wat banger worden.”

Welkom123

Een voorbeeld: volgens Verlaan is een wachtwoord als Welkom123 het digitale equivalent van op vakantie gaan en je voordeur wagenwijd openzetten met een bordje erbij: kom gerust binnen, criminelen. ,,Ik blijf maar roepen dat mensen onlinebeveiliging serieus moeten nemen, maar de boodschap lijkt pas door te dringen als het te laat is. Als hackers al binnen zijn, als door een datalek persoonlijke gegevens op straat zijn beland of als mensen zijn opgelicht door phishing.”

De moderne cybercrimineel is allang niet meer een computernerd op zijn zolder of een bende Nigerianen die mailtjes vol spelfouten versturen met het verzoek geld over te maken. ,,Het zijn nu dezelfde gastjes die je op straat zakkenrollen of bij je inbreken. Een paar jaar geleden had je veel technische kennis nodig voor cybercriminaliteit, nu is het doodeenvoudig.”

Zijn boek staat vol anekdotes van mensen die ten prooi vielen aan cybercriminaliteit, van wraakporno tot afpersing. De schrijnende verhalen van slachtoffers en de meedogenloze werkwijzen van de daders hebben Verlaans mensbeeld gekleurd. ,,Ik ben achterdochtiger geworden, vertrouw vreemden niet meer zo snel. Spullen kopen of verkopen via Marktplaats doe ik niet, ik wil geen vreemden in mijn huis en ik wil ook niet dat ze mijn gegevens hebben. Mensen kunnen intens slecht zijn.”

Psychische hulp

Nadat Verlaan zich maandenlang undercover had ondergedompeld in een kinderpornonetwerk had hij psychische hulp nodig. ,,Zoiets krijg je nooit helemaal uit je hoofd. Vergelijk het met een oorlogscorrespondent die een bombardement meemaakt; dat blijf je bij je dragen.” Op aandringen van de hoofdredactie van RTL richt Verlaan zich weer op andere onderwerpen.

Sindsdien ontdekte hij talloze datalekken bij overheidsinstanties en zorgorganisaties. ,,Het is toch ongelooflijk dat bij jeugdzorginstanties, die te maken hebben met de kwetsbaarste kinderen, de medische dossiers zo slecht beveiligd zijn.”

Verlaan ziet het als zijn missie misstanden aan te kaarten, mensen te helpen. Twee jaar geleden maakte hij een website met de naam Laat je niet hack maken, vol met praktische tips voor mensen om zich beter te wapenen tegen cybercriminaliteit. ,,Het scheelt veel leed dat relatief eenvoudig valt te voorkomen.”

Echte nerd

Ook in zijn boek sluit hij ieder hoofdstuk af met tips. Kies een goed wachtwoord, gebruik een digitale kluis, zorg dat je altijd de laatste updates voor je computers of smartphone installeert en kijk uit met openbare wifi. Verlaan maakt een onderscheid tussen privacy en veiligheid, iets wat hem niet in dank wordt afgenomen door privacyactivisten.

,,WhatsApp is bijvoorbeeld een behoorlijk veilige vorm van communicatie, de kans op hacks is klein. Hetzelfde geldt voor e-mailprogramma’s. Een tijd geleden hadden hackers het wachtwoord van mijn moeder buitgemaakt bij een datalek. Daarmee probeerden ze haar Gmailaccount in te komen, maar omdat Google zag dat er werd ingelogd vanaf een ander apparaat en een andere plaats, kwamen ze er niet in. Dat kan dus alleen omdat Google personen en locaties koppelt. Niet privacyvriendelijk, wel veilig.”

Verlaan staat met een been in de wereld van de hackers en met het andere in de journalistiek, een positie die hem prima bevalt. ,,Ik ben een echte nerd, ik kan rustig een avond lang bezig zijn met VPN-verbindingen of encryptieprotocollen. Maar uiteindelijk moet ik het voor mijn werk zo toegankelijk mogelijk maken voor de kijkers en lezers van RTL. Dat maakt mijn werk erg interessant.”

loading

Titel Ik weet je wachtwoord

Auteur Daniël Verlaan

Uitgeverij Das Mag

Prijs 22,99 euro (347 pag.)

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct