Wat ons trof in 2020: non-fictieboeken

Klein land, grote uithoeken van Floor Milikowski.

Corona treft de culturele sector zwaar. Desondanks kende ook dit jaar zijn culturele hoogtepunten. Onze recensenten vertellen welke. Vandaag: non-fictieboeken.

1. Klein land, grote uithoeken – Floor Milikowski

Hoe Nederland de afgelopen dertig jaar door Haagse stimuleringsbeleid is veranderd in een lappendeken van winnaars en verliezers.

2. Je keek te ver. Een wandeling - Marjoleine de Vos

Pleidooi voor beter kijken en beter lezen: ‘Wie het landschap niet leest, ziet niets wat in stand gehouden moet worden.’

3. ‘Wie hoort er bij jouw wij?’ - Jantine Wijnja

Verzameling citaten over hoe het is om in de Veenkoloniën te leven sorteert een bijzonder intiem effect. Alsof je luisterend aan de keukentafel zit.

Tip

We vertrekken voordat het licht is – Wim Hofman

Schrijver en beeldend kunstenaar over het grote leven dat ons omringt en het kleine dat bewondering verdient.

JOEP VAN RUITEN

1. Bettina Stangneth - Leugens lezen

Waarom liegen mensen zo vaak en zo graag? Bestaat waarheid? Wat leren leugens en de drang tot liegen ons over het denken? De Duitse filosofe Bettina Stangneth behandelt die vragen even grondig als toegankelijk wijze, komt tot antwoorden die de waarheid van het liegen blootleggen en laat zien hoe we ons tegen manipulatieve leugens te weer kunnen stellen.

2. Arnold Heumakers - Langs de afgrond - het nut van foute denkers

Europeanen zien zichzelf graag als dragers van het culturele erfgoed van de Verlichting. Maar in feite is sprake van een traditie van ideeën van de Verlichting én van hun tegenpolen, waar fascisme en nationaalsocialisme foute ideologische voortvloeisels van zijn. Het is die gespletenheid die kenmerkend is voor de moderne Europese culturele traditie. In Langs de afgrond analyseert Heumakers wat „foute denkers” aan de Europese traditie hebben toegevoegd, in zijn conclusie pleitend voor „methodisch pessimisme” als houding zowel tegenover foute ideeën van toen en nu, als tegenover de hedendaagse, dominante (neo-)liberale ideologie.

3. Atte Jongstra - Ecologieën - een album der natuur

In Ecologieën neemt Jongstra de lezer mee op een natuurwandeling door de geschiedenis van het ecologische gevoel. Jongstra’s kijk op de wereld met zijn aandacht voor het bijzondere maakt van die wandeling een tocht langs vele buitenissigheden. Zoals de fallusboom met heremietenkluis, menselijke grasgrazers, de toiletplant, of systeempsalmen. De Bonifatiusmoord bij Dokkum in 754 moet worden geïnterpreteerd als vroege vorm van ecologisch verzet, zo toont hij aan. De talloze curieuze illustraties en de met zorg gekozen citaten uit oude teksten dragen veel bij tot het leesgenot.

Tip

Voor februari staat een nieuw deel in de Privé-Domein reeks aangekondigd: Danilo Kis, Homo Poëticus. Danilo Kis (1935 - 1989), „de laatste Joegoslavische schrijver”, in Subotica opgegroeid als zoon van een Hongaarse jood en een Montenegrijnse moeder, koos een geheel eigen literaire benadering van de catastrofes van de Holocaust en van het Stalinisme. Een in een nalatenschap gevonden paar oude schoenen of een treinkaartje konden dienen als vertrekpunt voor aangrijpende biografische verhalen over beloftevolle levens die voortijdig wreed werden beëindigd.

HANS VAN DER HEIJDE

Je kunt deze onderwerpen volgen
Boeken
Terugblik 2020