Drina

Boekrecensie Drina van Cees van Zweeden: Verstrekkende wreedheden op de Balkan

Drina

Cornelis (toen nog Cees) van Zweeden was jarenlang correspondent van deze krant, in onder meer Londen en Parijs. Na zijn jaren als verslaggever werkte hij voor verschillende internationale organisaties, in onder meer Oekraïne en Marokko en op de Balkan.

Die laatste regio is het toneel van de eerste roman die Van Zweeden schreef. Centraal daarin staat Goli Otok. Dat rotseilandje voor de kust van Kroatië was in de jaren van dictator Josip Broz Tito de plek waar tegenstanders van het regime naartoe werden verbannen.

De omstandigheden op het barre en onvruchtbare eilandje waren ten hemel schreiend, maar wat het verblijf extra zwaar maakte, was het gevangenisregime. De gedetineerden werden ingedeeld in verschillende groepen, die door de bewakers tegen elkaar werden uitgespeeld en opgezet. Op die manier hielden de kampbewoners zichzelf als het ware onder de duim en hoefden de bewakers minder moeite te doen om hen eronder te houden.

Waar die onderlinge wreedheden toe konden leiden, vormt de rode draad in deze roman. Van Zweeden schetst de zoektocht van drie jonge mensen die aan de vooravond van de burgeroorlog in Joegoslavië op zoek gaan naar de vaders die ze nooit gekend hebben en die aan het eind van de jaren 60 werden gedeporteerd naar Goli Otok.

Tijdens die zoektocht komen Carlo, Theresa en Alex erachter dat zij, en hun vaders, meer met elkaar gemeen hebben dan ze ooit konden vermoeden. Verklappen hoe die vork precies in de steel zit, zou de plot van de roman in één klap weggeven, maar de lezer stuit gaande het verhaal op heel wat verrassingen.

Spil in het verhaal is de naamgever van de roman, de van oorsprong Bulgaarse Drina. Zij werkte bij de wrede Joegoslavische veiligheidsdienst UDBA, maar tevens als dubbelspion voor de inlichtingendienst van haar moederland. Om iedere twijfel over haar loyaliteit jegens Joegoslavië weg te nemen, stelt ze zich jegens haar ‘prooien’ wreder op dan haar lief is.

Als Drina in de jaren 90 in contact komt met Carlo, die op zoek is naar zijn vader, komen veel lijntjes uit heden en verleden bij elkaar. De ontmoeting tussen die twee is toevallig, en zulke toevalligheden komen in deze roman misschien net wat te veel voor.

Toch weet Van Zweeden in zijn debuutroman indringend te schetsen welke verstrekkende gevolgen de wreedheden op Goli Otok hebben gehad voor de betrokkenen en hun nakomelingen. Vooral de manier waarop de gedetineerden tegen elkaar werden opgezet, onthutst.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct