Geart de Vries in gesprek met Annejet van der Zijl (midden) en vertaalster Baukje Zijlstra.

Schrijfster Annejet van der Zijl bedankt pestkoppen

Geart de Vries in gesprek met Annejet van der Zijl (midden) en vertaalster Baukje Zijlstra. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Ze schrijft graag over onafhankelijke mensen. Haar eigen onafhankelijkheid heeft Annejet van der Zijl te danken aan de pesterijen tijdens haar kindertijd.

Leeuwarden had als stad zaterdagavond de primeur, dansschool Saco Velt vormde het decor voor het eerste optreden van Annejet van der Zijl als schrijfster van het boekenweekgeschenk van 2020 – eerder op de dag was ze in het Groninger Haren geweest. Met boeken als Bernhard , Sonny Boy en De Amerikaanse Prinses behoort ze samen met Geert Mak tot de best verkopende schrijvers van non-fictie in Nederland. De twee hebben gemeen dat ze hun jeugd grotendeels in Leeuwarden hebben doorgebracht.

In een interview met de Volkskrant kraakte ze onlangs enkele harde noten over die jeugd, in het bijzonder over de Liwadders sprekende klasgenoten op de Rehobothschool die met hun pestgedrag haar kindertijd behoorlijk hadden verstierd. Interviewer Geart de Vries vroeg haar of ze er niet tegenop had gezien om haar tournee langs de Nederlandse steden juist in Leeuwarden te beginnen.

,,Nee joh. Het probleem was dat ik gewoon niet op die school paste. Ik was een kind met een hoofd vol sprookjesverhalen, ik sprak keurig Nederlands, ik droeg een bril, ik was scheel. Daardoor raakte ik als kind heel geïsoleerd. Nadat ik dat verhaal verteld had, hoorde ik van nogal wat mensen dat hun hetzelfde is overkomen. Veel kinderen maken zo’n periode door. Het is goed voor mensen om te weten dat je na zo’n moeilijke periode nog redelijk goed terecht kunt komen.’’

Lezen vormde schrijversbestaan

Annejet verdreef haar eenzaamheid door veel te lezen en al die boeken vormden, citeerde ze Leo Tolstoi, de humus van haar latere schrijversbestaan. Om daar vriendelijk glimlachend aan toe te voegen: ,,Dankzij de pestkoppen van de Rehobothschool kan ik dit werk doen. Ik heb hen daar geloof ik nog nooit voor bedankt. Dat doe ik nu dan maar: dank pestkoppen.’’

Een ander voordeel van het niet-de-populairste-van-de-klas-zijn, is volgens Annejet van der Zijl dat je al jong groepsdruk leert te weerstaan en uit te groeien tot een onafhankelijk individu.

Haar boekenweekgeschenk Leon & Juliette beschrijft het liefdesavontuur van de Nederlandse koopman Leon Herckenrath en de zwarte slavin Juliette McCormick. Het was in de eerste helft van de negentiende eeuw volledig geaccepeerd dat een slavenhouder er naast zijn wettelijke echtgenote een of meer zwarte bijvrouwen op nahield. Waarmee Leon Herckenrath zich van andere mannen onderscheidde, was dat hij trouwde met zijn Juliette. ,,En dat veroorzaakte – zo hypocriet was de samenleving toen – een groot schandaal.’’

Buiten de gebaande paden

Leon & Juliette gaat, net als de meeste van haar boeken, over mensen die het aandurven buiten de gebaande paden te treden. Daarmee sluit het boek volgens de schrijfster goed aan bij het thema van de boekenweek, Rebellen & Dwarsdenkers . ,,Maar ik hoop ook dat een jongen in Dokkum door zo’n boek begrijpt dat de slaventijd nog maar heel kort geleden is. En dat een zwarte jongen inziet dat een slavenhouder niet per definitie een sadist was, maar onderdeel van een economisch systeem, zoals een boer in de bioindustrie dat tegewoordig is.’’

Baukje Zijlstra heeft Leon & Juliette in het Fries vertaald, een taal die Annejet van der Zijl hoger aanslaat dan het door haar verafschuwde Liwadders. Nadat Baukje Zijlstra een fragment uit haar vertaling had voorgelezen, was haar reactie: ,,Hier krijg ik kippenvel van.’’

Was er vorig jaar naast een vertaling van het Nederlandse ook een oorspronkelijk Fries boekenweekgeschenk, dit jaar blijft de Friese boekenweek naast de genoemde vertaling beperkt tot een aantal literaire avonden. Volgens Ernst Bruinsma van Boeken fan Fryslân zijn er momenteel te weinig aansprekende Friese prozaschrijvers om ieder jaar een boekenweekgeschenk te maken.

Lees ook LC+ | Column Asing Walthaus: Schelden

home
net-binnen
menu