In de boerderij in het Zweedse Södergard schreef Astrid Lindgren aan dit bureau haar verhalen. Martsje de Jong nam er de drukproeven van de door haar in het Friese vertaalde Pippi Langkous door.

Pippi Langkous praat ook Fries (en dat is voor het eerst)

In de boerderij in het Zweedse Södergard schreef Astrid Lindgren aan dit bureau haar verhalen. Martsje de Jong nam er de drukproeven van de door haar in het Friese vertaalde Pippi Langkous door. Foto Martsje de Jong

Hoera! Pippi Långstrump, oftewel Pippi Langkous, is 75 jaar. Het stoerste en sterkste meisje ter wereld viert dit jaar haar verjaardag en praat eindelijk ook Fries. Vanaf morgen is er een Friese vertaling.

Haar moeder woont op een wolk aan de hemel en haar vader zwemt in zeeën en oceanen. Pippi Langkous is negen jaar oud en moet het stellen zonder haar ouders. Toch redt het meisje met de rode vlechten zich prima. Al 75 jaar.

Schrijfster Astrid Lindgren (1907-2002) bedacht het verhaal over Pippi Langkous oorspronkelijk voor haar dochter Karin. Omdat de avonturen in de smaak vielen, besloot Lindgren ze op te schrijven. In 1945 werd het eerste boek gepubliceerd: Pippi Langkous komt thuis.

Pippi is inmiddels over de hele wereld bekend en geliefd. Er zijn onder meer televisieseries, (teken)films, stripverhalen en musicals over het meisje met de knalrode vlechten en sproeten verschenen. En nog steeds staat ze in de schijnwerpers. Afgelopen jaar zouden er wereldwijd tentoonstellingen, musicals en bijeenkomsten ter gelegenheid van het 75-jarig Pippi-jubileum zijn. Maar vanwege corona zijn veel van die plannen doorgeschoven naar volgend jaar.

Pippi woont met haar aapje meneer Nilsson en haar witte paard met zwarte stippen in Villa Kakelbont. Het vrijgevochten meisje gaat niet naar school, maar onderwijs heeft ze ook niet nodig. Ze heeft geld zat om zichzelf te onderhouden. Haar vader, die in Taka-Tukuland woont, schonk haar een koffer met gouden munten. Samen met de buurkinderen Tommy en Annika beleeft ze allerlei avonturen.

,,It wie in feestje om miskien wol it boek der boeken oer te setten. Eltsenien yn de wrâld ken Pippi”, zegt Martsje de Jong uit Bitgum. Het is het tweede boek van Lindgren dat ze heeft vertaald. Vorig jaar vertaalde ze voor de Afûk Karlsson fan it dak. Over Pippi deed ze zes weken, alle dagen aan haar keukentafel. Lachend: ,,Links lêze, rjochts type.” De drie verhalen verschijnen morgen in één boek bij de Afûk.

Het is de eerste keer dat Pippi Langkous in het Fries verschijnt. De boeken die Lindgren schreef, zijn in meer dan honderd landen gepubliceerd en in zo’n 77 talen verschenen. ,,Wêrom Pippi net yn it Frysk?” De Jong heeft geen idee. Ook Hermien van der Meer van de Afûk weet het niet. ,,Miskien omdat der al safolle boeken oer har binne? Moai dat dizze klassiker der no dochs yn it Frysk is.”

loading  

En nu het er eenmaal ligt, lijkt het alsof er altijd al een Pippi in het Fries is geweest, vindt Van der Meer. ,,It lêst hiel noflik.” De Jong vertaalde Pippi rechtstreeks vanuit het Zweeds. Die taal heeft ze zichzelf door de jaren heen eigen gemaakt. Hoe? Tijdens vakanties naar Zweden, maar ook met dank aan voetbalclub sc Heerenveen. Ze volgde intensief online de Zweedse media toen ze nog een fansite over de voetbalclub bijhield. Het was een sport om het nieuws over de Zweedse spelers die Heerenveen destijds had als eerste te hebben. ,,Ik lies de Sweedske kranten online, sa hiene wy altyd earder it nijs as de Fryske media.”

De Friese Pippi Langkous in haar Filla Kakelbûnt telt maar liefst 344 pagina’s. Het zijn dan ook drie boeken in één uitgave: Pippi Langkous, Pippi Langkous giet oan board en Pippi yn Taka-Tukalân. Afgelopen zomer kreeg De Jong de drukproeven op een bijzondere plek onder ogen. In Zweden, in de boerderij waar Astrid Lindgren destijds logeerde en ook boeken schreef. Aan het bureau, met uitzicht op een schuur en boom die ook in één van Lindgrens boeken figureren, nam De Jong de proeven nog eens door. ,,Lindgren brocht har simmers dêr troch. Oan it hûs is net in soad feroare, it is fan binnen eins noch sa as doe.” De Jong en haar kinderen logeerden een week in de rode woning die eigendom is van schrijfster en illustrator Marit Törnqvist. De twee hebben elkaar leren kennen via de sociale media. ,,Har famylje wie befreone mei Astrid Lindgren en no mocht ik fan it simmer yn dat hûs. Dat wie hiel bysûnder.”

De tekeningen in het boek – met een oplage van duizend stuks –, zijn de originele van illustrator Carl Hollander (1943-1995). Hij werkte indertijd voor uitgeverij Ploegsma in Amsterdam die de Pippi-boeken in Nederland uitgaf. ,,Dy yllustraasjes bin noch hieltyd prachtich. En sa docht ek mar wer bliken: Pippi is tiidleas”, zegt Van der Meer. Jaarlijks verschijnen bij de Afûk zo’n twintig kinderboeken in het Fries. Een deel daarvan is oorspronkelijk werk. Zo is bijvoorbeeld afgelopen week het prentenboek Omke Ûle past op van Paul van Dijk verschenen.


Pippi Langkous

ISBN: 9789493159495

Pagina’s : 344

Prijs: 22,50 euro

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct