FOTO

Een handtekening van Arjen Lubach

FOTO ANP/KOEN VAN WEEL

In zijn nieuwe boek Stoorzender gunt Arjen Lubach de lezer een kijkje in het leven van een maker van televisieprogramma’s, theatervoorstellingen, boeken, muziek en grappen. „Die jongen is mega-meta.”

I n de vergadering

Arjen Lubach heeft via Twitter een nieuw boek aangekondigd.

– Kunnen we daar iets mee?

De vraag is: moeten we daar iets mee?

– We zouden een interview kunnen doen. Of anderen over hem aan het woord laten.

Het is lang geleden dat we hem hebben geïnterviewd. Laten we een interview proberen.

Een week later

Lubac h wil niet. Wel mogen we een geheimhoudingsovereenkomst over zijn boek ondertekenen.

– Wat?

Zijn uitgever laat weten dat Lubach wegens persoonlijke redenen geen interviews geeft aan de geschreven pers. We mogen vooraf zijn boek lezen, voor een recensie, maar er niet eerder over publiceren dan op de dag waarop het boek in de handel komt.

– Nou ja!

Het is niet ongewoon. We krijgen vaker boeken toegestuurd onder voorwaarde dat we pas publiceren als het boek door iedereen gelezen kan worden. Zo’n embargo is een kwestie van wederzijds vertrouwen. Een getekende geheimhoudingsovereenkomst is vreemd.

– Wat staat er in die overeenkomst?

Onder meer dat we ons na ondertekening verplichten de inhoud van de geheimhoudingsovereenkomst geheim te houden. Het lijkt mij een grap. Daar ga ik niet voor tekenen .

– Wat doen we dan met Lubach en zijn boek?

Volgens zijn uitgever opent hij een dag na het verschijnen van zijn boek in Amsterdam een pop-up store waar mensen alleen zijn boek kunnen kopen. Ze krijgen een speciaal mondkapje en een handtekening. Ik stel voor: ik ga naar Amsterdam, ik ga in die rij staan, ik vraag hém een handtekening. Dan vraag ik meteen waarom wij geen vragen mogen stellen.

loading

Thuis

Overmorgen ga ik naar Amsterdam voor Arjen Lubach. Hij heeft een nieuw boek.

– Leuk. Ga je hem interviewen?

Nee, hij wil niet door ons geïnterviewd worden. Wel mogen we een contract ondertekenen om zijn boek te kunnen lezen. En er is een signeersessie. Ik ga in de rij staan en dan vraag ik waarom.

Wat een gedoe. Ik snap best dat hij niet aan iedereen interviews wil geven. Veel te druk.

Dat begrijp ik ook wel. Maar wij vertellen de verhalen van het Noorden. En hij komt uit Lutjegast. Net als Abel Tasman en Klaasje van K3. Hij heeft in Groningen gestudeerd. Hij schijnt een huis te hebben in Friesland. Hij treedt zondag op in Oosterwijtwerd. Hij is 40 jaar, past bij onze doelgroep. Negen jaar geleden mocht ik hem wel interviewen. Ik herinner mij dat hij het stuk destijds vooraf wilde lezen. Ik stuurde het op en kreeg het terug nadat hij het deels had herschreven.

– Dat is toch niet erg.

Nee, erg is het niet. Het is controle. Laatst trad hij op in Groningen, in De Oosterpoort. Vier keer een volle zaal. Wilden wij verslag doen, mocht het niet. Hij dreigde zelfs: als hij ons met een kladblokje in de zaal zou zien, ging het optreden niet door. Uiteindelijk hebben we geen verslag gedaan, omdat we De Oosterpoort niet in problemen wilden brengen. Ze hebben het daar met het coronavirus al lastig genoeg.

– En nu wil jij voor hem naar Amsterdam. Dik twee uur in de trein. Een uur in de hitte in de rij staan voor een vraag. Dan weer dik twee uur terug. Dat is bijna zes uur met een mondkapje. En dan nog dat boek lezen en iets schrijven.

loading

De volgende dag

Ik heb het nieuwe boek van Lubach gekocht. Stoorzender heet het. Ik lees net dat hij is belazerd door een vriend met wie hij muziek heeft gemaakt. Iets met rechten en een wereldhit. Het lijkt een persoonlijk boek, geen roman, maar waargebeurd. Hij schrijft dat hij in Los Angeles zit en erg moe is.

– Ik weet ervan. Het was op het nieuws. Hij gaat ook stoppen met Zondag met Lubach . Staat ook in het boek. Sommige journalisten hebben dat contract wel ondertekend. Had jij misschien ook moeten doen. Hoefde je geen boek te kopen.

Bij The Read Shop waren ze daar anders blij mee. Koop lokaal.

– Volgens Twitter geeft Lubach vanavond een radio-interview aan Kunststof . En daarna zit hij bij Op1 . Hij zou toch geen interviews doen?

Dat is nu precies waarom ik morgen naar Amsterdam ga: vragen waarom hij niet wil dat wij hem iets vragen. Ik zou hem veel meer willen vragen.

’s Avonds

M oet je horen: Lubach schrijft interessante dingen. Hij heeft bijvoorbeeld iets problematisch met religie. Wat precies, is mij nog onduidelijk. Het heeft met overtuiging, willekeur, oprechtheid en overgave te maken. Met vastigheid. Het lijkt alsof hij zich nergens op wil vastpinnen.

– Sorry? Ik luisterde niet.

Dat Arjen Lubach op Vlieland zit en worstelt met wat hij wil en wat hij doet. Dat hij vaak a zegt, maar b bedoelt. Dat hij met het een bezig is en aan het andere denkt. Dat maak ik althans op uit zijn boek. Het loopt hem over de schoenen. Hij is onrustig, niet op zijn gemak. Zichzelf niet meer, of nooit geweest. Hyper-zelfbewust. Hij vindt het vervelend als hij als Bekende Nederlander wordt herkend. Maar als mensen dan vragen of hij met hen op de foto wil, zegt hij olijk tegen beter weten in: ‘Ja, leuk.’ En daar heeft hij dan weer spijt van. Ergens. Een beetje. Die jongen denkt mega-meta.

– Pardon?

Ik lees hier dat hij en Janine Abbring speciaal naar een wolkenkrabber in New York zijn gegaan om hun verkering uit te maken. Ik lees het even voor. ‘Dat was het dan’, zei ze. ‘Ja, het was gezellig’, zei ik. Ze keek alsof dat wat ik zei precies de reden was waarom die relatie geen stand had gehouden.’

Op1 begint. Zal Charles het contract hebben ondertekend? Of Carrie?

‘s Morgens

Vanavond ben ik dus later thuis.

– Want je gaat naar Amsterdam om in een rij te staan en Arjen Lubach te vragen waarom hij niet geïnterviewd wil worden.

Precies. In de trein lees ik zijn boek uit. Ik ben net klaar met New York. Hierna komt een deel over Friesland, daarna gaan we nog naar Zweden en Amsterdam. Hij schrijft leuk en vlot. Soms grappig, soms serieus. Scherpzinnig. Wel wat vluchtig. Hij wisselt twijfel over het heden af met herinneringen aan vroeger. Groningen, Roden, Glimmen, Hilversum, Lutjegast, Taizé. Muziek, theater, televisie, schrijven. Vriendinnen, broers, ouders. Het is openhartig, met een slag om de arm.

– Fijn voor je. Tot later. Pas je op met de corona? Burgemeester Femke Halsema raadt niet-noodzakelijke reizen naar Amsterdam af.

Ja, tot later.

loading

Vlak voor Zwolle

Op bladzijde 159 in Stoorzender vertelt Lubach waarom hij is gestopt met het geven van interviews aan de geschreven pers: ‘Altijd maar weer werd een aantal zaken opgerakeld: een dode moeder, het feit dat ik verschillende disciplines lijk te beheersen, dat Zondag met Lubach niet alleen satire is, maar ook journalistiek en van invloed op de maatschappij. Dingen waar ik alles al wel over gezegd heb en zo niet, dan schrijf ik ze wel op in een boek.’

Dat heeft hij inderdaad gedaan.

Op bladzijde 163 schrijft hij: ‘Waarom gaat zoveel procent van mijn energie naar hoe iets ontvangen wordt in plaats van naar wat ik wil zenden?’ Eerder in Stoorzender schreef hij al dat hij het liefst dingen creëert en zich niet wil bekommeren over hoe het door anderen wordt ontvangen. Dat hij het liefst, zoals geniale kunstenaars, zou samenvallen met wat hij maakt. Maar dat lukt hem niet. Omdat hij voortdurend wordt afgeleid. Door nieuwe mogelijkheden. Door De Anderen. Door twijfel.

Zou het niet beter zijn Arjen Lubach met rust te laten? Wachten met vragen tot hij in Friesland tot bedaren is gekomen? Beseffen dat zijn keuze om wel met radio en televisie te praten gebaseerd is op niets dan, eh, willekeur? Alsof kranten geen tv maken. Bovendien, zijn boek is voor de helft met vragen gevuld. De andere helft bestaat uit zijn pogingen tot antwoorden. Waarom dan een handje zout in de zee gooien en daar meer vragen aan toevoegen met nog meer pogingen tot gevolg? Waarom moeilijk doen? We hebben hier niet te maken met een minister die de aanpassing van de Sleepwet probeert terug te draaien.

In Zwolle

Als aan de conducteur wordt gevraagd of reizigers moeten uitchecken als ze rechtsomkeer willen maken, stelt deze onverwachts een wedervraag.

– Heb je spijt dat je van huis bent gegaan?

Zou zomaar kunnen. Heeft u dat ook weleens?

– Ja hoor. Dan denk ik: doe ik er wel goed aan?

Goede vraag is dat. Dank u wel.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct