'Nachtwacht' komt tot leven in Theaterkerk in Nes

Eindelijk, Anke Bijlsma’s wens is vervuld. De Nachtwacht360 - De keerzijde van kunst staat in haar Theaterkerk in Nes (NEF). Fotograaf Julius Rooymans is tot op het laatst bezig geweest met de inrichting. Vandaag is de officiële opening.

Eigenlijk was alles begin deze week zo goed als klaar. De kostuums staan uitgestald en de portretfoto’s hangen aan de wanden in de Theaterkerk in Nes (NEF). En onder het orgel staat de Nachtwacht, gefotografeerd door de lens van Julius Rooymans. ,,Oft it hjir foar makke is”, zegt directeur Anke Bijlsma van de Theaterkerk tevreden.

Toch zinde het Rooymans niet hoe zijn Nachtwacht er eerst bijstond. Op het werk, dat net zo groot is als de Nachtwacht die Rembrandt in 1642 na drie jaar voltooide, zijn nog naden zichtbaar en dat is niet mooi. In allerijl liet hij daarom een groot doek bedrukken dat dinsdag wordt opgehangen. ,,De kwaliteit is net zo goed als van de originele afdrukken”, verzekert de fotograaf vanaf de hoge steiger. Zijn gefotografeerde reproductie ziet er nu tenminste strak uit.

De tekst gaat verder onder de foto.

loading

Dubbelgangers

Samen met vormgever Hans Ubbink bedacht de fotograaf in 2017 dat ,,het wel leuk zou zijn” om dubbelgangers te zoeken die op de door Rembrandt van Rijn in 1642 voltooide Nachtwacht staan. Die zouden ze oude kleding aantrekken, net zo laten poseren als de 25 modellen van Rembrandt en fotograferen. Gewoon voor de lol. Het project zou, dachten de mannen, zes weken in beslag nemen. Maar het liep volslagen uit de hand.

Het oproepje op Facebook zorgde voor een hausse aan publiciteit en de aanmeldingen stroomden binnen. Iedereen wilde wel op Rooymans Nachtwacht. In plaats van een paar weken, werkten Rooymans en Ubbink een jaar aan het project. Want als het dan toch moest, dan ook goed. Zo zijn alle kostuums in een atelier nagemaakt. ,,We kwamen erachter dat Rembrandt er zelf een aantal elementen aan had toegevoegd, dus niet-bestaande voorwerpen. Een helm, een kraag en een speer bijvoorbeeld.” Met behulp van een 3D-printer zijn die voorwerpen nagemaakt.

De tekst gaat verder onder de foto’s.

'Het moest immers allemaal kloppen'

loading

loading

Bij de speurtocht naar de wapens op Rembrandts Nachtwacht kregen Rooymans en Ubbink hulp van onder andere Herman Prummel in Wildervank; een restaurateur van antieke wapens. Ze hebben Prummel ook wapens laten afvuren, net zolang tot de fotograaf tevreden was. Alle modellen hebben afzonderlijk geposeerd in de studio van Rooymans in Amsterdam. Later heeft hij van al die portretfoto’s één compositie gemaakt. Het werk is ruim 4 bij 5 meter groot, inclusief de in 1715 afgesneden delen. De drie mannen die er afgesneden zijn, staan er nu weer op. Eén daarvan is de zanger Danny Froger, ,,omdat-ie zo’n lekkere Amsterdamse kop heeft”.

En hoe zit dat met de achtergrond? Een fotograaf kan tegenwoordig op de computer het beeld manipuleren en gebruik maken van afbeeldingen op internet. Toch? Rooymans maakt een wegwerpgebaar. ,,Nou moet je ophouden. Natuurlijk niet.” Hij fotografeerde de stenen vloer op het eiland Pampus, de trappen van het Paleis op de Dam en zelfs het hekje dat vlakbij het geboortehuis van de schilder in Leiden staat. ,,Het moest immers allemaal kloppen.”

Persoonlijke herinneringen

Bijzonder aan de Nachtwacht is de achterkant. Fotograaf en vormgever willen er het ware leven uit de zeventiende eeuw mee tonen, dat het niet alleen pracht en praal was. Vier zwarte ratten – goed zoeken – staan symbool voor de zwarte pest die Amsterdam teisterde. Een rijke koopman kijkt op een bedelaar neer. Een man grijpt een vrouw onder de rokken. ,,Dat was toen heel normaal, komt daar nou maar eens om.”

Rooymans heeft er ook de voorkant van het Spinhuis in Amsterdam in verwerkt. Rembrandt liet daar zijn minnares Geertje Dircx in opsluiten. En de schilder kijkt zelf ook in de lens, terwijl hij de Nachtwacht aan het schilderen is. Hij stopte er ook een aantal persoonlijke herinneringen in. ,,Mijn vader was kunstschilder en Rembrandt houdt zijn palet vast.”

De tekst gaat verder onder de foto.

loading

Coronaproof de kerk in en uit

Rooymans en zijn partner Jessica Karelsen – zij produceerde het project – staan er ook op. Rechts boven, als twee schaduwen. Ubbink en zijn partner staan links boven, in clair-obscur achter een raam. En nog een aardig detail: let op het portret van de Man in oosterse kleding . Rembrandt schilderde het in 1663, maar eronder staat de handtekening van de opa van Karelsen. Die werkte als sommelier in het in 2008 gesloten bordeel Yab Yum in hartje Amsterdam. Grinnikend: ,,Opa Dolf, hij is 25 jaar geleden overleden, vervalste schilderijen. Aan deze heeft de meestervervalser flink verdiend.”

Nachtwacht360 – De keerzijde van kunst is de komende maanden te zien. Bijlsma steekt financieel wel haar nek uit. ,,It binne drege tiden foar de kultuer.” Ze kreeg in 2017 de sleutel van de kerk. Er werden sinds 2018 activiteiten gehouden, maar na een fikse verbouwing zou het dit jaar echt beginnen. Geluk bij ongeluk is dat ze al had uitgedokterd hoe het publiek coronaproof de kerk in en uit kan. Vijftien bezoekers kunnen per half uur op gepaste afstand van elkaar rond het werk lopen en in de kerkbanken luisteren naar de audiotour die is ingesproken door Hanneke Groenteman. ,,Sa moat it mar, mear kinne we der net oan dwaan.”


Voor kaarten, tijden en arrangementen: www.theaterkerknes.nl

loading

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct