Meint van der Velde en Wijke van der Bij vieren 45 jaar kunstenaarschap (en huwelijk) in de Roos van Tudor

45 jaar samen en kunstenaar: 'We kunnen goed naast elkaar werken'

Meint van der Velde en Wijke van der Bij vieren 45 jaar kunstenaarschap (en huwelijk) in de Roos van Tudor FOTO NIELS WESTRA

Ze zijn niet alleen 45 jaar getrouwd, maar vieren ook hun 45-jarig kunstenaarsjubileum: Wijke van der Bij en Meint van der Velde exposeren samen in de Roos van Tudor.

,,Meer naar rechts, naar rechts, naar rechts...’’ Galeriehoudster Anita van Os geeft aanwijzingen aan haar assistente Oksana Fedorak. ,,Zo ja, niet te dicht op elkaar.’’ Meint van der Velde pakt de spijker tussen zijn lippen weg en hamert die in de wand. ,,Dat is mooi’’, vindt zijn partner Wijke van der Bij. De twee zijn druk met het inrichten van de expositie in de Roos van Tudor, waarmee ze hun 45-jarig kunstenaarschap vieren.

De twee reisden altijd samen naar kunstacademie Vredeman de Vries in Leeuwarden, Wijke vanuit Heerenveen, Meint stapte in Akkrum op. ,,Er was altijd zo’n groepje van een man of vijf.’’ Wijke werd graficus, Meint schilder. ,,In het begin heeft Meint ook wel geëtst en drukte ik voor hem af. Maar daar had ik al snel geen zin meer in’’, aldus Wijke.

Al die jaren werkten ze thuis. Samen. ,,We kunnen goed naast elkaar werken. We geven elkaar pas commentaar als de ander daarom vraagt’’, legt Meint uit. Hij werkte wel eens in een loods van een vriend, omdat hij met groot werk bezig was. ,,Daar timmerde ik provisorisch een stel ezels in elkaar en kon ik beter afstand nemen.’’ Maar dat was een uitzondering.

Rust

Thuis houden ze beiden van rust. Er staat wel muziek aan, maar dan iets van musici als Philip Glass of Brian Eno. ,,Het moet niet te veel afleiden.’’

Die rust is ook in hun beider werk terug te vinden. Meint groeide op in Aldeboarn, waar hij vanuit huis zo de Deelen in liep. En ook de Waddenkust en -eilanden zijn voor hem een inspiratiebron. De schilderijen die hij nu exposeert, lijken landschappen uit veel noordelijker streken, maar daar is hij nooit geweest. ,,Ik heb een tijd gehad dat ik mijn werk vrij agressief opzette en dan naar de rust werkte. Nu begin ik al met rust, en de verf wordt steeds dunner.’’ Het zijn eerder abstracte vertalingen van zijn gevoel dan realistische weergaven. Het boekwerk bij zijn werk is getiteld De grote stilte .

In de houtdrukken van Wijke spelen gebouwen altijd de hoofdrol. ,,Ik heb eerst wel landschappen gemaakt, maar niet meer sinds ik in 1979 op het Griekse eiland Mykonos ben geweest.’’ Van de witte huizen op het eiland met hun harde schaduwen maakte ze een serie. Daarna volgden gevels van aparte gebouwen, en een serie poortgebouwen van Friese states en stinzen. Tegenwoordig zijn het veelal vervallen schuren, die ze isoleert, en als het ware portretteert. De schoonheid van verval , luidt de titel van de publicatie die bij haar expositie hoort.

Wijke werkt altijd van eigen foto’s, omdat ze de sfeer van een plek geproefd wil hebben. Die foto’s zijn noodzakelijk, omdat ze niet altijd naar de schuur terug kan. ,,Dan zijn ze soms afgebroken.’’ Ze werkt naar de werkelijkheid, maar ,,die verandert altijd’’. De kleur, de verhoudingen...

'Vroeger beschilderde ik elk stukje papier dat we in huis hadden'

Meint schildert met acryl op doek, en af en toe op papier. ,,Vroeger beschilderde ik elk stukje papier dat we in huis hadden. En dat moest dan ingelijst, in baklijsten. Dat was duur en elk werk had een andere maat. Dat zag er niet mooi uit op een expositie’’, vindt hij. Dus beperkte hij zich veelal tot vaste formaten: 40x50 cm, 50x70 cm. ,,Na een expositie op Ameland in 2014 zei Anita van Os tegen me: ‘Je moet eens groter werken’. Toen heb ik me twee, drie jaar afgesloten en heb ik groter werk gemaakt.’’ Dat kwam in 2017 naar buiten bij Artemisia, en hing in 2018 op Kunstmaand Ameland.

Het was niet voor het eerst dat het een tijd stil was rond hem. Het werken gaat met pieken en dalen. ,,Ik heb een periode meegemaakt dat ik snel in de depressie zakte. Toen heeft de dokter met tijdelijk medicijnen voorgeschreven.’’ Had hij toen steun aan Wijke? ,,Nee’’, zegt die eerlijk. ,,Ik werk altijd door.’’

Beiden deden dat naast een baan, die zorgde voor een vast inkomen. Meint was huisschilder, Wijke had een administratieve functie. ,,Dat gaf vrijheid’’, vinden ze. Vrijheid om hun eigen werk te maken, en zich daarin te ontwikkelen.

Jubileumfeest

Beiden exposeerden in binnen- en buitenland. Meint onder meer bij galeries in Den Haag en Maastricht, tot de eigenaren ermee ophielden. Ook was hij exposant bij Ann’s Art tot die galerie van Leeuwarden naar Groningen verhuisde, waarna hij bij Artemisia in Leeuwarden kwam. Wijke sloot zich al in een vroeg stadium aan bij de Roos van Tudor, en ‘verhuisde’ mee van Franeker naar Leeuwarden. Door haar lidmaatschap van HOLT (vereniging van noordelijke hoogdrukkers) en het Grafiekplatform heeft ze ook aan veel groepsexposities meegedaan. ,,Soms past mijn werk niet bij het thema, maar dan krijg ik een apart plekje.’’

De laatste keer dat ze samen exposeerden was in Delft, in 2012. ,,We zouden deze zomer exposeren bij Atelier Préporché in Frankrijk, maar die is verschoven naar volgend jaar.’’ Maar in de Roos van Tudor kunnen ze toch hun jubileumfeest vieren. Van Os: ,,Nu gaan we jouw werk ophangen, Wijke.’’
 

Leeuwarden - Galerie de Roos van Tudor: Eewal 47-49, 17 okt t/m 22 nov, do en vr 13-17 u, za 11-17 u, www.meintvandervelde.com , www.wijkevanderbij.nl , www.roosvantudor.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct