De vip-Boeing van The Rolling Stones. Uiteraard met het legendarische logo.

Knalrode lippen en tong: het tijdloze logo van The Rolling Stones is vijftig jaar oud

De vip-Boeing van The Rolling Stones. Uiteraard met het legendarische logo.

De knalrode lippen en tong, het logo van de Rolling Stones, is een van de bekendste beeldmerken ter wereld. Het is al vijftig jaar oud. ,,Het mooiste logo van de Stones”, vindt voorzitter Robin Scherrenburg van de Rolling Stones Forty Licks Fanclub Holland. En nee, het zijn niet de lippen van Mick Jagger.

Het logo van de Rolling Stones, de knalrode lippen en uitgestoken tong, is ontworpen door de Brit John Pasche (1945), die destijds aan het Royal College of Art in Londen studeerde. De band zocht in 1970 een student die de poster voor hun Europese tour zou kunnen ontwerpen en klopte bij de universiteit aan.

Pasche ontwierp voor de tourposter een gestileerd cruiseschip. Dat beviel de band zo goed, dat ze hem vroegen een logo te ontwerpen voor op onder meer het briefpapier. Jagger wilde, zo vertelde hij Pasche, een op zichzelf staand en eenvoudig logo. Zoiets als dat van Shell. Tijdens dat gesprek toonde de zanger een illustratie van de Hindoegodin Kali.

Ze ziet er afschrikwekkend uit met een gordel van afgehouwen armen en een ketting van schedels. Toch staat de godin, die haar bloedrode tong uitsteekt, voor de moeder van het leven, voor kracht, wijsheid en seksuele soevereiniteit.

Jagger wilde iets Oosters, iets wat deed denken aan India. Dat was destijds modern. Maar de ontwerper had vooral oog voor de uitgestoken tong van de godin, vertelt hij in de New York Times. Een uitgestoken tong is immers ook een vorm van protest, iets wat kinderen geneigd zijn te doen als ze ergens geen woorden voor hebben. Beetje rebels ook. En ondeugend.

loading  

Voor het eerst op Sticky Fingers

Het logo werd voor het eerst gebruikt op het album Sticky Fingers. Voorop de hoes de spijkerbroek met rits en de tong prominent op de achterkant. ,,Magisch, die hoes. Ik had nog nooit van de Stones gehoord toen ik dit album voor het eerst zag. Mijn broer kocht het voor me en toen ik het draaide, was ik verkocht”, zegt Scherrenburg.

Rijk is de ontwerper niet geworden van het logo. Hij kreeg, omgerekend, zo’n 50 euro voor zijn werk en later een bonus van 200 euro. Pas in 1976 werd een contract opgesteld en kreeg Pasche 10 procent aan royalties. Hij zou er een paar duizend euro aan hebben verdiend, toen hij in 1982 het copyright aan de band verkocht voor ongeveer 29.000 euro. De afspraken over het copyright waren niet waterdicht en Pasche wilde geen juridische strijd voeren met een voor hem onzekere uitkomst.

Ook aan het origineel verdiende Pasche niets. In 2008 betaalde het Victoria en Albert Museum in Londen op een Amerikaanse veiling 63.000 euro voor de originele zwart-witte tekening. Volgens het museum het meest innovatieve en dynamische logo ooit.

Voor hun vijftigste verjaardag vroegen de Rolling Stones aan de Amerikaanse graficus Shepard Fairey – hij maakte onder meer het portret van Obama tijdens de Amerikaanse kiescampagne van 2008 – om The Tongue te hertekenen. Fairey was vereerd om aan de slag te kunnen met het in zijn opinie ,,meest iconische en tijdloze logo in de historie van rock-’n-roll.’’

De tong en lippen kregen een ‘opfrisbeurt’ en een verwijzing naar de vijftigste verjaardag van de band. Fairey hield zijn bijdrage bewust bescheiden. Hij wilde zijn stempel niet drukken op een toch al legendarisch logo, zei hij tegen het blad Rolling Stone.

loading  

Logo bepaalt nog steeds het modebeeld

,,Het origineel is een mooi en tijdloos logo”, vindt voorzitter Robin Scherrenburg van de Nederlandse Stonesfanclub Forty Licks. ,,De variaties zijn bovendien eindeloos. Er zijn gespleten tongen verschenen, tongen met spikes en met kleurtjes.” De tong bepaalt ook nog steeds het modebeeld. ,,Dan zie je tieners met het logo op de T-shirts. Die weten niet eens wie de Stones zijn.”

Drachtster kunstenaar en reclameschilder Teunis Spits beschilderde in 2016, samen met een team van vijftien vakbroeders, de uitgestoken tong op 300 leren jassen van het Amerikaanse modemerk Tommy Hilfiger. Die kunstjasjes waren onderdeel van de reizende tentoonstelling Exhibitionism , ter gelegenheid van een halve eeuw Rolling Stones. Ze gingen voor 900 dollar van de hand.

Dat het logo nog steeds tot de verbeelding spreekt, weten de Stones ook. Ze openden in september een winkel met kleding en accessoires aan Carnaby Street in Londen. Waarom juist tijdens de pandemie? ,,Dat is ons eeuwig optimisme”, zei Jagger in een videoboodschap. Het duurste kledingstuk is een leren jasje van 359 euro met de tongue en lips op de achterkant. Het goedkoopste voorwerp een plectrumset van 6 euro.

loading

Urinoir als kunstobject

Omstreden is het logo nauwelijks. Toch ontstond er in 2012 in het Duitse Lüchow enige commotie over de urinoirs in het plaatselijke Rolling Stones-museum, het Stones fan Museum van Ulrich Schröder. De plasbakken daar hebben de vorm van een opengesperde rode mond, ontworpen door kunstenares Meike van Schijndel uit Utrecht, die zich heeft laten inspireren door het Stones-logo. Het regende klachten van vooral vrouwen die aanstoot namen aan de Kisses, zoals de urinoirs heten. Ze zijn nog steeds verkrijgbaar: 895 euro per stuk. Schröder heeft ze laten hangen, het zijn immers kunstobjecten.

Voor wie het logo zelf eens wil tekenen: op https://www.drawingforall.net/how-to-draw-rolling-stones-logo/ wordt stap voor stap uitgelegd hoe dat moet.

loading  

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct