Susan Visser: ,,Ik wil gewoon naar de vreugde toe, alles doen waar ik zin in heb zonder carrièreplan, zonder me af te vragen of het goed is voor mijn imago.’’

Susan Visser: 'Ik wil me weer op iets verheugen'

Susan Visser: ,,Ik wil gewoon naar de vreugde toe, alles doen waar ik zin in heb zonder carrièreplan, zonder me af te vragen of het goed is voor mijn imago.’’ FOTO MARK UYL

Na maanden thuiszitten is er eindelijk weer iets waar actrice Susan Visser naar uit kan kijken: ze gaat weer op tournee. „En ik zou ook weer eens zorgeloos dronken willen worden!”

Z e mag weer. Susan Visser (54) gilt het uit. De Amsterdamse actrice is zowel op als naast het podium niet van de ingetogen emoties. De constatering dat ze na een coronapauze van bijna een half jaar in het theater terugkeert, veroorzaakt een heuse vreugde-explosie.

Dat de foyer op een eenrichtingslabyrint lijkt vol ongezellige desinfecteerpompjes en dat de zaal grotendeels leeg blijft, mag de pret niet drukken, zo blijkt tijdens de generale van De grootste helft in het Amsterdamse theater De Meervaart.

Daar etaleert zij met tegenspeler Eric Corton hoe een mooi huwelijk gedurende 24 jaar ongewild afbladdert tot een relationele ruïne vol onbegrip en eenzaamheid. Katalysators: sleur en verschillende verwachtingen. Ze duikt als carrièrevrouw Dominique – gehuld in zakelijk Angela Merkel-kostuum – in de uithoeken van haar gevoelens: nu eens bedreigt en kleineert ze haar echtgenoot, dan weer smeekt en (wan)hoopt ze. Ongemakkelijk en herkenbaar, zeggen bezoekers na afloop.

Het stuk is noodgedwongen aangepast en ingekort, zodat ze het twee keer op een avond kunnen spelen. Zo wordt optreden nog enigszins rendabel, zegt Visser, die in haar 31-jarige loopbaan rollen in toneelvoorstellingen als De Verleiders Female en Celia! met ogenschijnlijk gemak afwisselde met commerciëler werk als Verliefd op Cuba en Gooische Vrouwen .

„Door corona heb ik vijf maanden geen inkomen gehad. Ik kon die tijd uitzitten omdat ik al zolang speel en daardoor een van die gelukkige zzp’ers ben met een spaarpot. Wat me ook op de been hield was de gedachte: de grootste helft staat in elk geval gepland in het najaar. Totdat ik mij realiseerde: door het virus is helemaal níks zeker, gaan de theaters überhaupt nog open? En op welke manier dan? Ik hing meteen huilend bij mijn agent aan de lijn. Maar natuurlijk was er niemand die pasklare antwoorden op mijn vragen had.

En het is nog steeds geen gelopen race. Zeker niet voor onze sector. Het blijft allemaal heel spannend en pas over een paar jaar kunnen we terugkijken en de gebeurtenissen analyseren. Iedereen roept: een vaccin biedt snel uitkomst. Dat moeten we nog maar zien, lijkt me. Ik maak me zorgen. Maar dieper wil ik niet in rampscenario’s duiken. Dat kan ik mentaal niet aan. Het is een beetje hoe mijn brein werkt en hoe ik het leven probeer te tackelen: pas als iets zeker is en onmiskenbaar voor mijn neus staat, probeer ik een vorm te vinden om ermee om te gaan. Er is ook niets mis met denken: ik weet het even niet”, zegt Visser.

Voor de intiemere scènes van De eerste helft en een nieuwe tv-serie waaraan ze werkt, onderging Visser een coronatest. „Yuk, gaat zo’n stokje bijna tot achter je huig naar je hersenen. Ik zag er erg tegenop, maar ja, ik wil werken.”

Wat heb je gedaan, al die maanden dat je niet kon werken?

„Heel gek: we waren net klaar met De Verleiders Female en de dag erna ging alles op slot. Ik was snipverkouden, bleef daarom voor de zekerheid twee weken binnen en liet mijn zoon alle boodschappen doen. Ik voelde me ook murw. Ik had me na die reeks voorstellingen enorm verheugd op het oppakken van mijn sociale leven. Dat ligt tijdens zo’n tour zo goed als stil. Maar niets van dat alles. Het werd zoomen, netflixen en yoga op een matje in de huiskamer. Later ben ik gaan ontspullen, heb ontzettend veel zooi weggemariekondoot en ik heb de hele boel geschilderd.

Maar is dit verhaal interessant? We hebben toch allemáál last gehad van de gevolgen van corona? Nou ja. Ik was extreem voorzichtig: de eerste vijf, zes weken heb ik zelfs met mijn eigen dochter alleen maar via Facetime contact gehad. Op een gegeven moment dacht ik: buiten wandelen kan best, als ik maar afstand houd. Toen liep ik langs het huis waar mijn dochter op kamers woont en begon ik te huilen. Ik dacht: ze moet weer thuiskomen. Dat is niet gebeurd, maar sindsdien spraken we wel weer af.”

Zag je ook een positieve kant aan het nieuwe normaal?

„De upside was onder meer: tijd hebben en tijd maken voor vrienden zonder op de klok te hoeven kijken. Bijna altijd spraken en spreken we buiten af. Dat is fijn, dat voelt relaxed. Ik heb tientallen kilometers gewandeld, heel Amsterdam van a tot z doorkruist. Bijna altijd met iets bij me om te picknicken. Elke keer zeiden we: dit is zo leuk, dat moeten we vaker doen.

En ik wil me daaraan houden. Ik ben het avontuur gaan zoeken in eigen land bij wijze van vakantie. Heb toffe plekken in Drenthe ontdekt, zo prachtig. Echt geweldig mooi. Maar uiteindelijk ben ik een heel sociaal mens dat vooral interactie mist. Leuk dat ik tijd overhoud doordat ik via Zoom korter en efficiënter vergader, maar ik vind het lastig om tegen die vierkantjes te praten. Het is zo zakelijk. Ik mis de gezelligheid en het gemak van gezelschap: even lekker samen babbelen bij binnenkomst.”

Waar verheug je je het meest op als het virus is verdwenen?

„Op knuffelen. Een groepshug. Yeah!! Op zorgeloos dronken worden in cafés. Op tongen met random voorbijgangers. O nee, wat zeg ik nu? Dan lees ik straks weer een uit zijn verband getrokken quote ergens online. Het is natuurlijk een grap. Maar ik ben een enorme knuffelaar, ik ben van de bearhugs en ik mis het aanraken van elkaar. Ik heb nu een heel kleine knuffelkern, mijn knuffelbubbel. Ik heb zin in feesten met een grotere groep. En ik wil vooral niet overal over hoeven na te denken, ik wil spontaan kunnen zijn. En wat ik misschien het meeste mis: het verheugen zelf. Het is zo belangrijk naar iets uit te kunnen kijken. Nu is het: dit gaat niet door, dat mag niet, zus wordt geschrapt.”

S usan Visser speelt in De grootste helft een vrouw die merkt dat de tijd haar relatie heeft uitgehold, iemand die ongewild vervreemd is van haar man. Ter voorbereiding dook zij in het werk van de Belgische psychotherapeut Esther Perel en luisterde ze veel Where Should We Begin -podcasts, sessies die draaien om stellen die elkaar in een relationele wurggreep houden. „Reuze interessant. En heftig. Vaak kom je bij een soort pijn uit hun jeugd terecht. Die hebben ze meegenomen. Of bij sleur. Ook opmerkelijk: juist de eigenschap die maakte dat ze in eerste instantie verliefd werden –‘Jij bent ook zo’n feestbeest!’ – is dan een doorn in het oog.”

Zelf heeft Visser de aftakeling van een relatie niet meegemaakt. Ze was zestien jaar samen met grote liefde Roef Ragas toen hij in 2007 op 42-jarige leeftijd aan een hartstilstand overleed. Ze vindt het aan de ene kant ongemakkelijk dat hij altijd ter sprake komt (‘Ik heb zeker geen zin mijn huwelijk met Roef te analyseren ter promotie van de voorstelling’) anderzijds hoort de pijn van gemis erbij.

Wat doet de tijd met je verdriet?

„ Eige nlijk gaat het nooit over. En als je me ernaar vraagt, moet ik ook altijd huilen en ik heb geen zin om te huilen. Maar wat de tijd doet, is dat ik steeds meer de vreugde van het leven ontdek en dat ik daarop kan focussen. Dat ik dat beter kan. Maar eens in de zoveel tijd word ik opeens weer onderuit gehaald door verdriet. Vaak op momenten van grote veranderingen, bijvoorbeeld toen de kinderen op kamers gingen om te studeren. Mijn zoon is een maand geleden op kamers gegaan. Ik denk dan: hoe hadden we dit samen gedaan? Dan voel ik pijn om al die dingen die nooit gekomen zijn. Onze kinderen zijn nu 20 en 23. Zij ontwikkelen zich fantastisch. Op allerlei momenten denk ik: wat had Roef hiervan gedacht, en wat was het leuk geweest dit met hem te delen. Met Roef had ik de lockdown hartstikke leuk gevonden. Het verdriet voelt soms even erg, maar ik weet het leven steeds beter weer te veroveren. Dat is een geleidelijk proces waarin ik door de jaren heen meer vreugde vind. Ik ga er ook bewust naar op zoek. Ik wil niet verdrietig zijn, ik wil dat allemaal niet voelen. Dus ik kijk en kijk: wat vind ik zo leuk aan het leven? Waar zit het avontuur? Hoe kan ik het zo leuk mogelijk maken, ook voor de kinderen. Zonder te ontkennen dat dit verdriet er is. Zonder het weg te poetsen, het is een onderdeel van ons. En het lukt, zowel qua werk als privé. Maar niet altijd.”

Heb je nu een relatie?

„Hoe moet ik hier op antwoorden? Ik heb de afgelopen jaren een aantal relaties gehad. Maar ik ben niet zo van: ik gooi er een persbericht over uit. Ik heb besloten daar terughoudend over te zijn. In die jaren heb ik nooit behoefte gehad om met iemand zo’n stevige verbinding aan te gaan als ik met Roef had. Zo voelde dat nou eenmaal niet. En dat is ook prima, ik heb daar geen problemen mee.”

Half oktober word je 55, is dat een speciale mijlpaal?

„Ja! 55! Nu vind ik het wel leuk, een mooi getal ook. Maar het gevoel daarbij is ook iets dat w isselt. Ik heb wel momenten gehad dat ik veel jonger was en me toch stokoud waande omdat het niet goed met me ging. Jaren later voel ik me dan weer als een jonge hinde omdat ik op dat moment het leven leuk en spannend vind. Het is maar net hoe verliefd ik op het leven ben. Nu zit ik in een opgaande lijn. 50 vond ik helemaal niet leuk, toen zat ik niet lekker in mijn vel. Ik heb vriendinnen die dachten dat het voorbij was toen ze 40 werden. Dan zei ik: doe normaal. Het is maar een getal, mensen. Ik vind 55 nu leuk, maar vraag me het weer als ik 60 word.”

Denk je dat je dan nog steeds als actrice werkt? Voor velen zit hun carrière er rond hun 40ste wel op.

„Toen ik op de toneelschool zat, voorspelden ze inderdaad dat het na je 35ste wat filmrollen betreft echt wel ingewikkeld zou worden. Maar vorig jaar kreeg ik als 53-jarige in Verliefd op Cuba nog wat met hunk Jan Kooijman, dus je hoort mij niet piepen. Het kan dus wel: op je 54ste de hoofdrol spelen in een romantische komedie en op de planken staan met De Verleiders Female . Ik ben blij met die diversiteit aan geweldige rollen die op mijn pad komen. Maar daarbij besef ik dat ik tot de happy few van mijn generatie hoor. Het is vaak geen geplaveid paadje. Want van de vijftien mensen met wie ik op de toneelschool in een klas begon, zijn er nog maar twee actief in het vak.”

Vorig jaar deed je mee aan het tv- programma Dance Dance Dance. Best opvallend, carrièretechnisch.

„Ik ha d nooit gedacht dat ik aan zo’n programma zou meedoen en ik vond het ook doodeng. Maar ja: ik wilde het toch, gewoon om het plezier dat het oplevert. Heel lang dacht ik: ik moet alleen acteren, serieuze projecten doen. Het uitgangspunt van de toneelschool. Maar dat heb ik losgelaten. Ik wil gewoon naar de vreugde toe, alles doen waar ik zin in heb zonder carrièreplan, zonder me af te vragen of het goed is voor mijn imago. Ik vraag me nu af: is dit leuk, past het in mijn schema, werk ik samen met leuke mensen? En dan kies ik. Hierbij dacht ik: kijken of dit lichaam het volhoudt, zestien uur danstraining en vier uur personal training per week. En vervolgens het ongemakkelijke moment dat je wordt beoordeeld. Maar was het geweldig. De mening van ander en leg ik naast me neer. Ik wil toffe avonturen beleven.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct