Kunstenaar Henrike Naumann en compaan Bastian Hagedorn zochten uit waarom gabbermuziek aansloeg in Friesland. FOTO BORIS POSTMA

Ruige gabberbeats sloegen aan in rustig Friesland

Kunstenaar Henrike Naumann en compaan Bastian Hagedorn zochten uit waarom gabbermuziek aansloeg in Friesland. FOTO BORIS POSTMA

Hoe komt het dat gabber, loeihard en beukend, juist op het idyllische Friese platteland zo aansloeg? Kunstenares Henrike Naumann zoekt een antwoord.

Naumann is gespecialiseerd in multimedia-installaties. Ze woont in Berlijn en maakte, geboren in 1984, nog een staartje van het vroegere, communistische Oost-Duitsland mee.

En nu zit ze zomaar zes weken in het idyllische Beetsterzwaag – een residentie bij Kunsthuis Syb. ,,Ik was altijd al gefascineerd door jeugdculturen”, zegt ze, ,,en gabber in het bijzonder. Waarom was zulke harde muziek juist hier zo populair. Hier, waar het zo mooi en rustig is?”

Gabbercultuur belicht

Die vraag leidt tot een reeks samenwerkingen met andere kunstenaars en een korte tentoonstelling. Foto’s, een micro-rave, een tunnel of terror: de gabbercultuur wordt van alle kanten belicht.

Voor Naumann en compaan Bastian Hagedorn, muzikant van huis uit, kwam de uitnodiging van Kunsthuis Syb als geroepen. Ook al omdat Beetsterzwaag op een steenworp ligt van Heerenveen, een belangrijke plek in de gabberhistorie.

IJsstadion Thialf was begin jaren negentig immers het toneel voor Thunderdome, de legendarische, enorme feesten waarmee ID&T, nog altijd een grote organisator in danceland, zijn naam vestigde.

Thunderdome

,,We verdiepten ons in de Mad Max- films, waar ook een Thunderdome in voorkomt, en in het verband tussen gabber en apocalyps. Tot bleek dat die naam helemaal niks met die films te maken had, en dat die apocalyptische beelden op flyers en posters te danken waren aan het metalverleden van de maker.”

Kennelijk zijn de initiatiefnemers op die locatie getipt door drie jongens uit Drachten, ,,maar die hebben we nog niet gevonden’’

Wel heeft Naumann het tijdelijke ID&T-kantoor van toen, in een oud postkantoor, nagebouwd. Inclusief mobiele telefoons met het formaat van een kleine koffer.

Politieke implicaties

Het ging haar ook om de politieke implicaties van de gabberbeweging. Die heeft wat dat betreft niet zo’n goede pers: de kaalgeschoren koppies en de nogal apocalyptische esthetiek van flyers, platenhoezen en posters roepen nogal eens associaties op met rechts-extremistisch gedachtegoed.

,,In het oosten van Duitsland zijn alle jongerenculturen nogal rechts. Ook hiphop.”

Geen verband

Maar bij de Nederlandse gabbercultuur is dat verband er eigenlijk niet, ,,al zijn er wel wat pogingen tot overname geweest.” De term ‘gabber’, in het buitenland verbasterd tot ‘gabba’, komt uit het Jiddisch.

Wat is dan de reden dat stoere knullen en lieve gabberinnetjes zo massaal vielen voor die beukende heipalensound, met de wortels in grootsteeds Rotterdam?

Naumann ging in gesprek met verscheidene al of niet voormalige gabbers, stuitte daarbij op gevallen als in de fik gestoken zuipketen en bedacht het volgende: ,,Die knallen van de bassdrum zijn de knallen die wat leven brengen in hun verder rustige, saaie bestaan. Of, zoals een inmiddels gesettelde gabber zegt: Je moet de rust verstoren om vervolgens weer rust te vinden.”

Gabber Nation, tot en met 27 juli, Kunsthuis Syb, Beetsterzwaag

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct