Kan cultuur een dorp levendig houden? Wat menigeen al vermoedde, is nu wetenschappelijk bewezen. Ja, dat kan. In Pingjum houdt cultuur de gemeenschap vitaal en bij elkaar.

De Groninger assistent-professor ruimtelijke wetenschappen Gwenda van der Vaart schreef haar proefschrift over Pingjum, dat als ‘kunstenaarsdorp’ bekend staat. Ze wilde weten wat de aanwezigheid van relatief veel creatieve mensen kan betekenen voor de veerkracht van een dorp en ontdekte dat kunst het zogeheten ‘sociaal kapitaal’ van een gemeenschap kan vergroten.

Kunst brengt samen

Dat betekent: kunst kan wel degelijk een manier zijn om mensen samen te brengen en ze samen te laten werken. Wie goed met zijn buren en dorpsgenoten omgaat, wie elkaar kent, is veerkrachtige en kan wel een stootje hebben. In die zin kan cultuur zelfs helpen om de gevreesde bevolkingskrimp tegen te gaan. Een hechte gemeenschap valt immers niet snel uit elkaar.

De onderzoekster concludeert dat vooral community art-achtige projecten die samenbindende factor in zich bergen; projecten waarbij kunstenaars met ‘gewone’ dorpelingen samenwerken, zoals PeerGroup in 2016 bijvoorbeeld deed met het locatietheaterproject Grutte Pier. Daarbij koppelde regisseur Dirk Bruinsma (tegenwoordig artistiek leider van het gezelschap) professionele musici en acteurs aan mensen uit de omgeving van Kimswerd. Samen gaven ze het levensverhaal van de Friese legende gestalte.

De theatertrilogie bracht meer saamhorigheid, stelt de wetenschapster, en daarbij was het cruciaal dat een grote groep mensen een gemeenschappelijk doel had - de voorstelling namelijk. Dat leidde vervolgens tot ‘een vertrouwen in het eigen kunnen’.

Gronings Vuur

Inmiddels heeft Van der Vaart haar focus verlegd naar de provincie Groningen, waar binnen het project Gronings Vuur iets soortgelijks wordt beoogd. Kunstenaars werken in verschillende gemeentes samen met amateur-kunstenaars en dorpsbewoners en versterken zo de plaatselijke culturele infrastructuur. Daardoor wordt ook de leefbaarheid van een dorp verbeterd, zo hoopt men. In februari wordt dit project geëvalueerd en presenteert de onderzoekster haar nieuwste inzichten.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct