Overal op het eiland verschijnen letters, zoals hier bij het wad op het Oostelijke gedeelte bij de Wierschuur. Houten elementen komen met hoogwater drijven.

Oerol-veteraan Marc van Vliet: 'Meestal voel je in deze tijd het eiland gonzen'

Overal op het eiland verschijnen letters, zoals hier bij het wad op het Oostelijke gedeelte bij de Wierschuur. Houten elementen komen met hoogwater drijven. FOTO NEEKE SMIT

Een reis over het eiland met letters, een landschappelijk project dat toch tijdelijk is, een kunstwerk verrijkt met vlog-elementen. Oerol-veteraan Marc van Vliet laat zich door corona niet inperken.

In de verte, op het wad bij Oosterend, is een ploegje mensen aan het werk. Als ik Marc van Vliet bel, maakt hij zich uit dat groepje los en loopt hij naar me toe – ik heb geen laarzen bij me. Dat zal Oerol-veteraan Van Vliet niet overkomen: hij komt al vanaf 1999 naar dit festival, eerst jarenlang met theatergroep Tuig. ,,Al onze projecten zijn hier begonnen”. Het T-shirt dat hij draagt, met het Tuig-logo, is daar een overblijfsel van: ,,We hadden nog een paar dozen liggen.”

Hij wil toch al niet in beeld, niet op de foto, niet voor de camera’s van Omrop Fryslân en Opium op Oerol , niet in zijn eigen project. Dat heeft een wel erg lange naam: De ongelooflijke maar waargebeurde avonturen van de onbevangen Kasper op het anders zo zinderende eiland .

Ook deze Kasper, voluit Kasper Peters (voormalig stadsdichter van Groningen), komt niet in beeld. Hij is wel de hoofdpersoon in de vlog-achtige filmpjes die een belangrijk onderdeel vormen van dit project. Oplettende Terschelling-gangers hadden hem al kunnen zien lopen deze week, met een Go-Pro-camera op zijn pet. ,,De meeste vlogs zijn egodocumenten. Zo zit de wereld in elkaar, maar dat wilde ik niet. Ik wil dat het eiland in beeld komt, zonder ego in beeld.”

Tien letters

,,Van hem uit wordt alles gefilmd, en daar wordt een vlog van gemaakt. Hij fungeert als een participerend bezoeker, of als een vrijwilliger.” Hij bouwt mee aan de objecten, ook deel van het project: tien letters, opgebouwd uit stukken hout op verschillende plekken langs het Wad: bij hoog water komen ze bovendrijven, in de vorm van letters. Welke letters, dat valt eigenlijk alleen van bovenaf te zien. Niet als je er met je neus bovenop staat, wel online.

,,Aan het eind van de week gaat hij weer weg en dan krijgt hij een cadeautje mee. Tien foto’s van tien letters. En daar komt dan een woord uit.” Van Vliet weet al wat voor woord, maar dat verraadt hij niet. Het hele kunstwerk gaat eigenlijk over het Oerol-festival, en dat dat nu niet doorgaat zoals had gemoeten.

‘Eindeloze rijen fietsers, de vrolijkheid: dat mis ik enorm’

,,Het is een aardige manier om iets van het eiland te laten zien. En de weemoed, als hij wakker wordt op een verder lege camping. Het is ook het verdriet van ons allen, het gemis.” Ja, enerzijds verschilt deze Oerol voor hem niet zo veel van andere, druk als hij is. ,,Maar meestal voel je in deze tijd het eiland gonzen. Alsof het beweegt. Je voelt het komen, iedereen is vol verwachting, eindeloze rijen fietsers, de vrolijkheid: dat mis ik enorm.”

Maar verder: ,,Ja, we zijn blij dat we iets kunnen doen. De mensen die me helpen zijn allemaal eilanders, vrijwilligers of mensen van Oerol. Ik vind het van Oerol heel dapper om het toch zo aan te pakken. Het is alsof we met zijn allen iets doen wat we nog nooit hebben gedaan.” En dat is ook zo. Streamen, vloggen: voor hem is het nieuw. Daarvoor heeft hij Isabelle Renate la Poutré gevraagd, die heeft daar weer kijk op. ,,Die is een stuk jonger dan ik, die kan dat. Zij monteert er wel iets moois van.”

Toch leert Van Vliet (geboren Brabander, woont nu ,,als economisch vluchteling” in Overschild te Groningen) zelf ook heel veel van deze nieuwe ervaring. ,,Ik ren me kapot om, bijna als de regisseur, de beelden te verzamelen. Dan zeg ik tegen Kasper dat hij maar op de dijk moet gaan zitten lunchen. Daar komen dan weer gesprekken met voorbijgangers uit voort. En onderweg zet ik hem af en toe af, zodat hij een eindje moet fietsen. Dat hoeft niet het hele eind, maar dan heb je wel de wezenlijke kruispunten in beeld, die iedereen kent. Je bent op jacht naar de juiste plaatjes. En ik ken het eiland onderhand goed genoeg om te weten waar de belangrijke punten zijn.”

Ingrijpen in het landschap

Hij toerde achttien jaar met Tuig, maar sinds een jaar of vier, vijf maakt hij onder eigen naam ,,landschappelijke installaties”, ook op Oerol. ,,Bij Tuig was ik daar ook al mee bezig, grote installaties soms, maar daar zat altijd een theatraal element overheen, of doorheen.” Op een gegeven moment brak het toeren door Europa hem op, ,,en toen ben ik verschoven naar het landschappelijke werk.”

Ingrijpen in het landschap, tijdelijk of, soms, permanent. Zoals Getijdenwijzer , een witte punt die beweegt op het getij bij de jachthaven van West-Terschelling. Dat tijdelijke, dat heeft ook te maken met de ,,heilige grond”, zoals hij dat noemt, van het Wad. ,,Daar moet je voorzichtig mee zijn.” Dus dan eerder tijdelijke versies. Zoals bij het object De streken , in het kader van Sense Of Place, gerund door Joop Mulder – voordien de man van Oerol. ,,Door hem ben ik hier gekomen, hij heeft me altijd het vertrouwen gegeven als ik weer eens met een zot plan kwam.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct