Bij de opening van Het imaginaire eiland , de online-corona-editie van Oerol, engageerde het festival zich nadrukkelijk met de Black Lives Matter-zaak. Dat blijkt ook uit het programma, en dat ligt ook in een al bestaande lijn: inclusiviteit en kleur spelen op Oerol al langer een rol. Maar de urgentie nu is hoog.

Vast onderdeel van Het imaginaire eiland is De staat van de dag : een dagelijkse, gesproken tekst door een kunstenaar of een denker, met uitgerekend dit thema. Op deze pagina’s staan fragmenten uit deze vijf voordrachten, van Babs Gons, Stine Jensen, Rodaan Al-Galidi, Nynke Laverman en Emma Lesuis.

,,Wij zijn niet degenen die het weten of die het kunnen bepalen, maar wij zijn wel solidair. Het speelt nu. De teksten van De staat van de dag , en de programma-onderdelen die er nog spontaan bij komen deze week, die gaan erover. Als organisatie zijn we ook constant aan het bijschakelen’’, zegt Oerol-directeur Siart Smit.

Hij noemt theatermaakster Laura van Dolron, die op Terschelling elke dag een andere voorstelling maakt, met input van haar kijkers. ,,Zij presenteerde vanuit die voorstellingen een tekst, waarin ze stelt: ‘Black lives matter, als we daar pas zijn, het besef dat je er toe doet, dan hebben we nog een heel lange weg te gaan.’ Het is mooi dat de stemmen van kunstenaars je tot dat soort inzichten brengen. Het gaat erom: luister naar het verhaal van de ander. En dat je je afvraagt wat goed is voor de ander. Daar begint het.”

Maandag 15 juni

Rodaan Al Galidi: Wake up and dream

Dierbaren, hoe jammer dat jullie dit jaar niet over de Waddenzee naar Terschelling kunnen reizen om daar overspoeld te worden door de schoonheid van theater en muziek en kunst in de duinen, op het strand, in de dorpjes. Hoe fijn dat het wel kan door over en door jullie gedachten te zeilen. Dit jaar bezoeken jullie niet één eiland, maar alle eilanden. Jullie gaan niet één festival bezoeken, maar alle festivals.

Eens zat ik in een kleine cel in Irak. Ik was, net als nu, geen held. Maar de celletjes waren populairder dan de AirBNBtjes in Amsterdam voor de coronatijd, en ze waren vooral gratis. Honderden duizenden voor mij hadden al in die cel verbleven. De cel was klein en het was er donker. Ik dacht: ik kom hier nooit meer uit, en als ik eruit kom ben ik of gek of een lijk. De cel verlamde mijn ziel en mijn lichaam. Niets kon mij daarvan redden, niet de literatuur die ik had gelezen, niet de kunst die ik had gezien, niet de muziek die ik had gehoord, niet God voor wie ik had gebeden. Nee, het was een gaatje in de muur dat mij redde en mij liet ontsnappen.

(...)

Rodaan Al Galidi is schrijver en dichter.

loading

Dinsdag 16 juni

Babs Gons: Nu even niet het onderwerp veranderen

als je ooit een orka hebt zien zwemmen

met een kind tegen zich aangedrukt

een voice over die vertelt

dat het kind al dagen dood is

gestikt in plastic

dan vergeet je dat nooit meer

niemand wil zijn kind zien sterven

ook een orka niet


niemand wil een zee vol plastic

een bos illegaal gekapt tot aan de wortels

uitgeputte gronden

oliepijpen die door het landschap lekken

drinkwater vervuilen

niemand wil bosbranden

en extreme droogte


wat dachten we zo lang?

we zitten nu met kinderen

die boos op ons zijn

die het niet langer pikken

ons tegen het licht houden

een zoon die me een standje geeft

als ik met een zinloos plastic speeltje aankom

Hoe haal ik het in mijn hoofd

weet je wel wat dat doet?

weet je wel dat iemands kind

daarin kan stikken?


niemand wil zijn kind zien sterven

niemand wil dat zijn kind stikt


ook de moeder van George Floyd niet

door de knie van een systeem

dat de adem beneemt

van zwarte en bruine lichamen


terwijl de natuur zich wat kon herstellen

de lucht even bij kon komen

van de zware gassen,

het water in de grachten niet eerder zo helder zag

en de bijen even toenamen in aantal


hoorden we ze harder dan ooit

in deze nieuwe stilte

(...)

Babs Gons is spoken word-artiest, schrijver en host.

loading

Woensdag 17 juni

Nynke Laverman: Your Ancestor (fragment)

Hello there

This is your ancestor speaking

Your predecessor from the 21st century

When you emerged repressing me

Remember? That was us

The Homo Economicus

Don’t walk away please stay

Please listen to what I have to say

I know I’m out of favour out of date

You hate me probably and it’s too late

To change my fate but please two minutes

For your ancestor the one that went before you

I assure you that when you let me explain a little more

Of what we went through what we really meant to do

That the intention wasn’t evil on our side

It might shed a different light

On how you think of us your ancestors

So you may learn from us because

To not get lost in the future

You must know your past right?

So here I am

This is your ancestor speaking

Your predecessor from the 21st century

You’re blaming me for spreading myself

Endlessly around the globe exploiting nature

Leaving no hope for a future driving the Earth

To the verge of exhaustion draining her to the bone\u0009\u0009

Like a virus in fact doing what it loves the most

To multiply and multiply completely undermining its host

And you’re right in a way

(...)

Nynke Laverman is dichteres, songwriter, spoken word artist, ontdekkingsreiziger, theatermaker en zangeres.

loading

Donderdag 18 juni

Stine Jensen: Ochtendgloren

(...) Oog in oog met de pandemie, waren we bevrijd van identiteitspolitieke gevechten en genoopt tot samenwerking als één groep. Met een gemeenschappelijke vijand (het virus) voor de deur vielen verschillen prompt weg.

Het duurde niet lang. Snel werd duidelijk dat bepaalde groepen in slechte omstandigheden harder geraakt werden dan andere – zwarte Amerikanen, arbeidsmigranten - en dat de ene groep grote – misschien te grote - offers bracht voor de andere groepen: vitale jongeren, kinderen, scholieren, ondernemers, voor de kwetsbaren, de ouderen, de corpulenten. Het schuitje van de een was niet het schuitje van de ander.

Ik ben geen ondernemer, geen kapper, zit niet in de evenementenbranche. Dus ik fluister het maar liever zacht. Ik mis soms de quarantaine – dat wil zeggen: de vreemde existentiële gewaarwording van de allereerste eerste week, toen alle sociale lagen werden afgeschud, het woord ‘surreëel’ om de haverklap viel als waren we in een imaginaire ruimte beland, waarbij een nieuwe sortering werd gemaakt van wie er cruciaal was, wie niet, alles tot grommend tot stilstand kwam en ik uit het raam keek en niet wist wat de toekomst zou brengen. Teruggeworpen op het allerkleinste groepje waar ik toe behoor: mezelf. Met het grootste raadsel van het leven als ervaring: existentie. (...)

Stine Jensen is filosoof, schrijver en programmamaker.

loading

Vrijdag 19 juni

Emma Lesuis: Had ik maar een tuintje

Emma Lesuis: Had ik maar een tuintjeIk voel me al jaren geroepen om te wroeten in trauma’s en persoonlijke verhalen te delen, om een breed publiek mee te krijgen in ons verhaal. En eerlijk gezegd, hoezeer dat voor mij zelf ook werkt als heling, ben ik een beetje moe. Om een vertegenwoordiger te zijn van een fictief collectief ‘makers van kleur’, of ‘inclusieve makers’, of ‘diverse makers’. In het debat over racisme (het is al bijzonder dat het überhaupt een debat is) blijft de focus liggen bij ‘ons’. Waarom moet ik of we ons hier steeds toe verhouden en niet de wit-huidigen onder ons? Want om welk verhaal gaat het nu eigenlijk? Om dat van slachtoffer George Floyd of agressor Derek Chauvin? De zwarte mens wordt geacht zich collectief te identificeren met George Floyd, maar doet de witte mens dat ook met Chauvin? Ira Kip eindigde de brief met ‘we need a revolution’. Niet lang daarna werd hashtag educate yourself trending, lijkt niemand meer te struikelen over de woorden institutioneel racisme en worden lijsten met boeken over zwart bewustzijn en wit privilege gedeeld alsof het snoepjes zijn. Plotseling lijkt er een verschuiving te komen en is daar een zichtbaar collectief besef: we’re all in this together.

Emma Lesuis is schrijver, filmer, spreker en presentator.

loading

De volledige teksten zijn te vinden op www.oerol.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Oerol
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct