Museum Martena in Franeker heeft het budget (775.000 euro) voor een ambitieuze renovatie bij elkaar. De bewoners uit het verleden vormen de leidraad.

De komende drie jaar wacht Museum Martena een grondige herinrichting, waarbij het wel open blijft. De instelling verhuisde dertien jaar geleden van ’t Coopmanshûs naar het Martenahuis. In de loop der jaren ,,zijn zaken opgedoken die beter, mooier en handiger kunnen’’, zo schrijven Manon Borst en Marjan Brouwer in hun Herinrichtingsplan.

Het Martenahuis wordt de verbindende factor, met de markante bewoners van de afgelopen vijf eeuwen. Te beginnen bij Hessel van Martena die het stadskasteel rond 1500 bouwde. ,,We willen de traptoren weer toegankelijk maken voor publiek, dan zie je echt dat het om een kasteel gaat’’, aldus directeur Borst.

Alles aanraken

Anna Maria van Schurman was een vooraanstaand wetenschapper en bewoonde ,,met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid’’ het pand in de zeventiende eeuw. Zij krijgt haar eigen studeerkamer uit 1645 terug.

Suffridus Westerhuis en zijn vrouw Titia Bogarda waren in de achttiende eeuw rijke bewoners, die het interieur volledig lieten verbouwen volgens de toen heersende mode. Voor hen is de pronkkeuken, en uit hun tijd dateert ook het bijzondere beschilderde behang, dat gerestaureerd wordt.

De propvolle tuinkamer van de negentiende-eeuwse Anna Huguenin wordt helemaal interactief. ,,We hebben nog foto’s van hoe het toen was ingericht.’’ Bezoekers mogen hier alles aanraken (behalve de schilderijen).

‘Een slow museum’

Daarnaast is Museum Martena een portrettenmuseum. De bel-etage blijft daarom portrettengalerij. De portretten hebben altijd een band met Franeker, met de voormalige universiteit en meestal ook met het Martenahuis. Waar dat kan zullen voorwerpen de geportretteerden meer karakter geven, zo vermelden de plannen. De zalen met Kooistra’s Kermis en de Franeker Verhalen op zolder zijn meer museale zalen, waar plek is voor de stadscollectie.

Museum Martena is een klassiek museum in een zestiende-eeuws pand. ,,Een slow museum’’, aldus Borst. ,,We gaan bezoekers niet overspoelen met touchscreens en audio. Het gaat ons nog steeds om de voorwerpen en het verhaal.’’ Al zullen er wel wat meer audiovisuele toepassingen bij komen, al is het maar om meer doelgroepen naar het museum te trekken.

Afgelopen jaar won het museum de RAAK Stimuleringsprijs met een route voor blinden en slechtzienden. ,,Maar we willen voor alle doelgroepen toegankelijk zijn: blind, doof, motorisch gehandicapt en prikkelgevoelig. We willen het toegankelijkste museum van Friesland worden.’’

Waadzinnig

Na 2020 wil Museum Martena minimaal veertig klassen per jaar ontvangen. Het werkt daarom samen met Waadzinnig, een samenwerkingsverband van culturele instellingen en basisscholen in de regio. ,,Door elk jaar een nieuw erfgoedprogramma te maken, kunnen klassen steeds opnieuw het museum bezoeken.’’

Het museum trekt nu tussen de 8000 en 10.000 bezoekers per jaar. ,,Wij streven naar een bezoekersaantal van 15.000.’’ Een goede marketing moet daarbij haar werk doen. ,,Daar hoort een nieuwe naam bij, die aanduidt dat het museum is gevestigd in een stadskasteel.’’ Dat zal tot de verbeelding spreken, verwachten Borst en Brouwer.

Muiseum

Bovendien gaan ze ,,een Muiseum maken’’. In elke zaal komt een aparte plek voor de museummuis. ,,In een miniatuuromgeving van de zaal beleeft de museummuis een avontuur met de betreffende hoofdrolspeler in muizengedaante: Anna Maria van Schurmuis, professor Willem Muys (een échte professor van de Franeker academie) en de familie Westermuis.’’

Hier hoort ook een nieuw soort verjaardagsfeest voor kinderen bij, waarvoor hetzelfde geldt als voor de hele verbouwing. ,,Het wordt spannend, maar niet eng.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Musea
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct