Meindert Talma maakt 'passie' over Domela Nieuwenhuis

Meindert Talma.

Meindert Talma werkt aan een ‘audiovisuele productie’ rond het leven van Ferdinand Domela Nieuwenhuis: De Domela Passie .

Ferdinand Domela Nieuwenhuis, dominee, anarchist en politicus, trouwde vier maal. Alle vier keren heette de bruid Johanna. Drie van de vier Johanna’s stierven in het kraambed.

Het privéleven van Domela Nieuwenhuis had veel weg van een lijdensweg, wil Meindert Talma maar zeggen. Vandaar die titel, De Domela Passie. ,,Ik spits it ta op de oerienkomsten tusken Domela Nieuwenhuis oan de iene kant en Jezus en Job oan de oare kant.”

Domela Nieuwenhuis, telg uit een predikantengeslacht en zelf ook dominee, viel weliswaar van zijn geloof, ,,mar Jezus is altiten in belangryk figuer foar him bleaun,” zegt Talma, ,,in riedsman.” En de vergelijking met Job, in het gelijknamige Bijbelboek ernstig op de proef gesteld door onze lieve Heer, ligt ook voor de hand met zo’n tragische levensloop. Je zou van minder in een geloofscrisis raken.

Explore The North

De Domela Passie gaat in première op het Leeuwarder festival Explore The North, op 23 november. Dan volgen er nog enkele uitvoeringen, onder andere op 19 december in Heerenveen, en komend jaar volgt er een theatertournee. ,,Soks is faak in betingst fan de fûnsen.” Fonds21, Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds Podiumkunsten, Gemeente Heerenveen en BNG Cultuurfonds dragen bij.

Er komt ook een plaat van, inclusief boekwerk - het Domela Nieuwenhuis Museum in Heerenveen, waar op 17 november een presentatie is van het hele project, levert de illustraties.

Het wordt een relatief grootschalig project, het grootste waar Talma tot nu toe zijn tanden in heeft gezet. Er komen strijkers aan te pas, gearrangeerd door Talma zelf maar bijgepunt door onder anderen Reyer Zwart, en zelfs een heus koor - en dat is voor het eerst, bij Talma. ,,Dat is in nij eksperimint foar my.” Het koor in kwestie is De Reade Hoeke uit Heerenveen, gespecialiseerd in rode strijdliederen.

Domela’s honderdste sterfdag

Het Domela Nieuwenhuis Museum in Heerenveen heeft deze voorstelling dus min of meer geadopteerd, in het kader van de herdenking van Domela’s honderdste sterfdag, in november. Toch was het Talma’s eigen idee, maar wel met diezelfde aanleiding. ,,Ik fûn him altiten al in nijsgjirrich persoan. Ik ha op de middelbere skoalle wol oer him skreaun en by myn stúdzje ek.”

Talma maakte eerder projecten (platen en bijbehorende theatershows) over beeldend kunstenaar Hendrik Werkman, op verzoek, en dammer Jannes van der Wal, op eigen initiatief.

Het lijkt een subgenre dat hem wel ligt: biografische, documentaire muziekproducties, met natuurlijk wel de nodige Talmaniaanse verbeelding. Dat ligt in het verlengde van zijn - afgemaakte - geschiedenisstudie. ,,Dat fyn ik moai, de argiven yndûke en dat dan weromkomme litte yn myn lietteksten.”

Voertaal is Nederlands

De voertaal is Nederlands, want Domela Nieuwenhuis kwam tenslotte uit Amsterdam. Volgend jaar komt Talma’s eerste volledig Friestalige album uit, resultaat van zijn taken als ‘Wâlddichter’ ofwel gemeentedichter van Achtkarspelen. In de aanloop naar de wereldkampioenschappen voetbal (voor mannen, hoort daar tegenwoordig achteraan) gaat hij ook nog eens de theaters in met een nieuwe versie van zijn Grote Meindert Talma Voetbalshow , met onder anderen Henk Spaan en Marcel van Roosmalen.

Drukte genoeg dus. ,,Ja, je helje je wol wat op ’e hals.”

Lees ook: Ferdinand Domela Nieuwenhuis was zowel geliefd als gehaat (dit jaar is het 100 jaar geleden dat hij stierf)