Muisstil is het in de donkere ruimte, als middelbare scholieren van het Comenius College in Leeuwarden Holocaust-Hollywood zien. Inez Timmer en Tseard Nauta gaven gisteren de laatste van twintig voorstellingen.

En dan is het voorbij. De laatste voorstelling van Holocaust-Hollywood doet toch iets met Inez Timmer. De tranen stromen over haar wangen als ze achter de schermen verdwijnt. ,,Wit net hoe’t it kin. Mar ik wie wat emosjoneler as oars”, zegt ze even later.

In de kelder van Comenius College Mariënburg aan Achter de Hoven in Leeuwarden hebben Timmer en Tseard Nauta een aangepaste voorstelling van Holocaust-Hollywood gespeeld. Vorig jaar zou het stuk rond deze tijd in première zijn gegaan. Een avondvullende versie voor volwassenen en een kortere versie voor leerlingen van de middelbare school. Vijftig minuten, precies een lesuur.

Het verhaal van Ilse Weber

Timmer en Nauta vertellen het verhaal van Ilse Weber (1903-1944), schrijfster van liedjes en verhalen voor kinderen. Ilse was Joods en woonde in Tsjechië met haar man en twee zonen. Met de jongste, Tommy, belandden zij en haar man later tijdens de Tweede Wereldoorlog in concentratiekamp Theresiënstadt. Ilse Weber werd uiteindelijk samen met een groep kinderen en zoontje Tommy vergast in Auschwitz.

Timmer zingt onder meer liedjes waarvan de teksten door Ilse Weber zijn geschreven. Eppie Dam heeft ze in het Fries vertaald.

Nauta begeleidt Timmer op viool, gitaar en dan weer op piano. En hij vertelt tijdens de voorstelling het verhaal van de achtjarige Hanuš, het oudste kind van Ilse Weber. De jongen werd eerst op transport naar het veilige Londen gezet en later ondergebracht in Zweden. Hij heeft zijn moeder na zijn vertrek nooit meer gezien – Hanuš Weber is nu 90 jaar en woont in Stockholm.

De Duitsers propageerden dat Theresiënstadt geen concentratiekamp was, maar een experimentele leefgemeenschap voor kunstenaars. Op een groot scherm worden tijdens de voorstelling filmbeelden getoond van sporters en artiesten en van vrolijk lachende kinderen. ,, Fake news soene wy hjoeddeis sizze”, vertelt Nauta het jonge publiek. In werkelijkheid werden de gevangenen gedwongen te doen alsof het leven in Theresiënstadt er goed was. Voordat er gefilmd werd, zijn eerst vijfduizend mensen afgevoerd naar de gaskamers, vertelt Nauta. De film moest de indruk wekken dat er voldoende ruimte was om te leven. Nauta spreekt Fries, Timmer gebruikt beide talen.

Verduisterde lerarenkamer

De voorstelling wordt in een verduisterde ruimte in de kelder van de school opgevoerd. Twee van de twintig groepen waren onrustig. ,,Mar dat wie alles. No ja, der wie sa no en dan ek wol wat rûs yn it treppenhûs. Mar ach, soks heart der by at jo op in skoalle spylje. Wy fyn it al lang moai dat it koe”, zegt Nauta. De scholieren zijn in ieder geval onder de indruk van de voorstelling, hebben ze docenten tijdens de nabespreking in de klas verteld. De oorlog heeft een naam en een gezicht gekregen.

,,Accepteer elkaar, omarm elkaar”, geeft Inez Timmer de leerlingen na afloop mee. ,,En wees lief voor elkaar.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Tweede Wereldoorlog
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct