Keramiek uit de printer

Keramiekmuseum Princessehof begint een serie exposities met design in de hoofdrol. Nummer één (#1) is de jonge ontwerper Olivier van Herpt, die toont hoe hij zijn objecten print in klei.

Het gebeurt niet vaak dat in een museum een apparaat centraal staat, dat de objecten uit die expositie heeft gefabriceerd. In Keramiekmuseum Princessehof is dat tot oktober wel het geval. De jonge designer Olivier van Herpt (1989) werkte drie jaar aan een 3D-printer die keramische objecten kan produceren en laat behalve de resultaten ook zien hoe deze machine functioneert. Op film, en een aantal keren in een demonstratie, zoals bij de opening.

Experiment

Toen Van Herpt zich begon te interesseren voor 3D-printen in klei stond de technologie nog in de kinderschoenen. De meeste printers werkten voornamelijk met kunststof, en op klein formaat. De desktopprinters konden geen producten fabriceren op realistische schaal, zoals borden, kommen of siervoorwerpen. Dat wat ze konden leveren, was onvoldoende hittebestendig en niet voedselveilig. Industriële printers, die wel aan die voorwaarden voldeden, waren kostbaar.

Het printen van een object uit de serie Solid Vibrations.

Het printen van een object uit de serie Solid Vibrations.

Van Herpt ging zelf aan het werk om een 3D-printer te creëren, die functionele keramiek van enige omvang kan printen. Hij experimenteerde met verschillende soorten klei, maakte allerlei spuitmonden en wist het probleem van instortende voorwerpen op te lossen. ,,De echte doorbraak kwam toen ik besloot de klei niet meer te mengen met water, maar de extruder (pers) zo aan te passen dat ik harde klei kon gebruiken.’’ Alles met elkaar duurde het drie jaar voor hij het voor elkaar had.

Van Herpt kan nu objecten printen met verschillende oppervlakken en texturen, modellen en vormen. Tot een hoogte van 80 centimeter en een diameter van 42 centimeter. ,,Zo kan ik laten zien wat de mogelijkheden van deze technologie zijn.’’

Collecties

Hij maakte een paar collecties, zoals de 3D Woven Collection van voorwerpen met een bijna textiele, gebreide structuur. De Sediment Collection is opgebouwd uit de dunste laagjes klei die op dit moment mogelijk zijn. Alleen als je van heel dichtbij kijkt, zie je de laagjes waaruit de objecten zijn opgebouwd.

Met geluidskunstenaar Ricky van Broekhoven onderzocht Van Herpt hoe hij het productieproces kon beïnvloeden met geluid. Door tijdens het printproces een speaker te plaatsen onder het object, wisten ze geluidsgolven te verbeelden in de klei. In de expositie zijn de resultaten van hun samenwerking te zien.

Met designer Sander Wassink zocht hij naar een manier waarop het object zich zou kunnen aanpassen aan de natuur of de omgeving, met de serie Adaptive Manufacturing als gevolg. Ze maakten scans van de doorsnede van een boomstam en voegden die toe aan het printprogramma. De grillige vormen in de geprinte keramiek zijn een vertaalslag van de jaarringen van de boom.

Is het kunst?

De vraag die bezoekers van de opening op de lippen lag, is of het werk van Van Herpt kunst is. ,,Het is nu reproduceerbaar, dus niet uniek. Geen kunst’’, oordeelde de een. ,,Maar het is origineel, Van Herpt veranderde zelf een machine zodanig dat hij unieke voorwerpen kan maken. Dus wel’’, vonden anderen.

Objecten uit de serie Adaptive Manufacturing.

Objecten uit de serie Adaptive Manufacturing.

Van Herpt: ,,Al zou ik tien keer dezelfde procedure doorlopen, dan is toch elk object weer anders.’’ Alleen al door de samenstelling en kleur van de klei. ,,En je moet deze machine wel helpen en bijsturen. Het blijft dus altijd een samenspel tussen mens en machine.’’ Het was bovendien niet zijn opzet kunst te produceren. ,,In plaats van alleen een object te ontwerpen - zoals andere designers bijvoorbeeld een stoel maken - heb ik ook de methode ontwikkeld waarmee je deze kunt maken. En je kunt bovendien zien hoe het resultaat uit klei wordt opgebouwd, dat geeft het extra dimensie.’’

Olivier van Herpt is in 2014 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven. Hij ontving de Keep an Eye Grant, exposeerde in Milaan en Parijs, en zijn werk is nu te zien in New York.

Design #1 is tot en met 2 oktober te zien in Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden, di t/m zo 11-17 u, Van Herpt komt een aantal keren langs om zijn 3D-printer te demonstreren.

Toon reacties