De avondvoorstelling Penthesilea van Julie Van Den Berghe is haar eerste als artistiek leider toneel bij het NNT. Met de naaldhakken in het Terschellinger zand.

Hier moet het gebeuren, bij paal 12, op het strand van Formerum. ,,We hebben meer locaties bezocht’’, zegt Julie Van den Berghe. ,,Een bosomgeving, uitgestrekte grasweides. Natuur werkt altijd. Maar dit enorme niemandsland, de gigantische oppervlakte zodra je over het duin bent, de desolaatheid van dat strand – dat alles past precies bij wat we willen uitdragen.’’

We, dat is de Groningse combinatie van het Noord Nederlands Toneel en Club Guy & Roni. Julie Van Den Berghe levert met deze twee-eenheid haar eerste regie af in vaste dienst bij het NNT: Penthesilea . Op het oog een lastige titel, maar met de gebruikelijke gretigheid van een festivalpubliek is dat geen enkel probleem. Penthesilea is de aanvoerster van de Amazonen, een krijglustig vrouwenvolk. Om hun samenleving in stand te houden, moeten er jaarlijks voor de voortplanting mannen worden overmeesterd. Dit jaar zijn de Grieken voor de poort van Troje aan de beurt. Dit is de opzet: eenmalig deze mannen klemzetten, berijden in de heilige tempel van het rozenfeest, en weer wegwezen. Al het overige is streng verboden. Geen relaties, vooral geen liefde. Penthesilea valt evenwel als een blok voor Achilles. Ze zet alles op het spel.

In de eenzaamheid van dat weidse strand onderzoekt het individu de mogelijkheid om een andere kant op te gaan, een eerlijke, de ziel volgend. ,,Het is een prachtig hoofdpersonage, dat tegen alles in voor 100 procent haar eigen keuze wil maken. Onderweg wordt ze geconfronteerd met haar twijfels, haar angst en het onvermogen om haar verlangen in te lossen.’’

Broedende vogel

De Belgische (35) bewees eerder haar kwaliteiten bij onder meer Toneelgroep Amsterdam en vooral NT Gent, en leverde met Salomé een puntgave voorzet af voor een vaste aanstelling bij het NNT. Met dit gezelschap maakte ze met deze voorstelling in 2012 indruk op Oerol, nadat op de speellocatie eerst een broedende vogel nog even roet in het eten dreigde te gooien (de natuur gaat altijd voor). Bij het NNT is ze sinds 1 januari artistiek leider toneel naast artistiek directeur Guy Weizman.

Van broedende vogels zal ze op het strand geen last hebben. ,,Wel van de kou. Wat kan het hier waaien! Ik dacht, ik reis naar een eiland, en pakte spullen in alsof ik naar Ibiza ging. De acteurs zijn in beweging, maar ik zit op die acht meter hoge tribune.’’ Ze kwam begin deze week op Terschelling aan, voelde de rillingen, waarna de warme kleren haar zijn nagereisd. ,,En het heeft iets hè, dat gezamenlijke lijden in die lage temperaturen.’’

De voorstelling is dan ook ‘s avonds. ,,De drie fases waarin we spelen, eerst het daglicht, dan de schemer bij de zonsondergang en vervolgens nacht, de donkerte, sluiten er prachtig bij aan.’’ Zo gaat het dus alweer snel over de voordelen. ,,Dankzij de microfoontjes en de versterking kunnen we honderden meters strand gebruiken. En het duin over. Daar maken we zeker ook gebruik van. De beleving is heel intens met dat geluid.’’

Niet eenduidig

Van Den Berghe’s Pentheselia is een door Hannah van Wieringen bewerkte versie van een door Heinrich von Kleist (1778-1811) geschreven verhaal. ,,Hij bouwde dat waanzinnig mooi op. En het is niet eenduidig. Daar hou ik van. Iedereen denkt al snel dat het een klassieke Griekse mythe is, maar Von Kleist haalt allerlei Griekse en Romeinse elementen door elkaar, en dan moeten wij uitpluizen hoe dat zit. Dat vind ik mooi. En dat in Hannah’s prachtige woorden. Dan kun je gaan vliegen.’’

Penthesilea keert de werkelijkheid om. In oorlogen zijn het doorgaans de mannen die vrouwen misbruiken. Hier hebben de vrouwen macht, ze gebruiken de mannen tijdens dat Rozenfeest voor de voortplanting, en dat is het dan. ,,Het is een puur matriarchale samenleving. Met extreem vluchtige contacten. Vrouwen aan de macht wil niet zeggen dat het plots rozengeur en maneschijn is.’’ We krijgen een voorstelling te zien waarin het gevecht en seks de strijd met elkaar aanbinden. Niet zomaar is ‘16+’ de aangeraden publieksleeftijd.

loading

Van Den Berghe kwam terecht in een organisatie die experimenteel mag heten. Toneelgezelschap NNT en dansgezelschap Club Guy & Roni kregen met Weizman één gemeenschappelijke artistiek directeur. Het streven is om multidisciplinaire voorstellingen te maken: theater vermengd met dans, en andersom, met veel muzikale inbreng. Weizman is van oorsprong een choreograaf met theatrale inslag, wiens producties altijd een tekst als basis hebben. Julie Van Den Berghe is een theaterregisseur die ook uitgaat van tekst, maar net zo veel belang hecht aan beweging. De uitdaging is de voorstellingen weliswaar telkens multidisciplinair te laten zijn, maar toch herkenbaar NNT óf Club Guy & Roni.

,,Natuurlijk hebben we het daar over met z’n tweeën. Maar we zijn verschillende mensen. Met een andere achtergrond. Wat we maken zal nooit hetzelfde lijken. Wat ons samenbrengt is de energie, de rauwheid en de waarachtigheid waarnaar we allebei streven. We kijken bij elkaar, bij repetities. Als ik met de choreografie omhoog zit, kan Guy bijspringen. Andersom kan ik helpen met tekst zodra hij daaraan behoefte heeft.’’

Gent en Groningen

De Vlaamse, geboren in Gent, woont sinds begin dit jaar in Groningen en voelt zich volkomen thuis. ,,De sfeer van de stad lijkt wat op die van Gent.’’ Zoals ze Salomé aanvankelijk maakte voor NNT’s Theater de Machinefabriek in Groningen, om er daarna mee op Terschelling aan te spoelen, is Penthesilea juist in eerste instantie voor Oerol bestemd. ,,Natuurlijk wil ik graag dat het later in Groningen wordt gespeeld. We hebben alleen te maken met de agenda’s van de acteurs, van wie er nogal wat van buiten het NNT komen. Ik hoop later een keer op het strandje bij Kardinge in de stad terecht te kunnen. Daar hebben we geoefend. Zoiets kun je ook in de zaal doen. Ik had liever dat de actrices direct voelden hoe het was om met hun naaldhakken in het zand te staan.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Oerol
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct