Nicole van den Berg aan het skypen met haar artistieke partner in Antwerpen, Betül Sefika.

Jonge makers openen klantenservice voor vragen aan God

Nicole van den Berg aan het skypen met haar artistieke partner in Antwerpen, Betül Sefika. Foto Marc Henri Queré

Drie jonge Friese makers worden gekoppeld aan evenzovele dito Vlamingen voor het project De verwonderkamer . Kunst, zingeving en satire via Zoom, Skype en Instagram.

,,Fijn dat ik nog als ‘jonge maker’ wordt aangeduid’’, zegt Nicole van den Berg (1988). ,,Het is natuurlijk ook een buzzwoord.’’ Zij is een van de drie ‘jonge Friese makers” die zijn uitgekozen voor De verwonderkamer, naast Anne-Goaitske Breteler en Raymond Muller.

Gekoppeld aan drie Vlaamse generatiegenoten werken ze elk aan een literair project. Dat had live gepresenteerd moeten worden op festival Explore The North, maar nu dat om voor de hand liggende redenen niet kan, is er vanavond een presentatie via Zoom.

Nicole van den Berg had zich er wel op verheugd om haar tijdelijke kunstpartner, Betül Sefika, in het echt te zien. Nu gebeurde alles via langdurige Skype-sessies, deze week. Maar wat precies?

‘Kunst moet op het randje zitten, vind ik, en er niet overheen’

,,De opdracht was”, zegt Nicole, ,,om het onvoorstelbare voorstelbaar te maken. Dus toen dachten we: laten we het maar over God hebben.’’

Ook al hadden ze maar een week de tijd voor zo’n veelomvattend onderwerp, ze gingen niet over één nacht ijs. De organisatie van dit project, waarin behalve Explore The North ook Leeuwarden City Of Literature en het Vlaamse cultuurcentrum deBuren participeren, liet alle deelnemers enkele workshops volgen, met onder anderen een heuse filosoof.

Nuttige leerstof, vond Nicole. ,,De hoofdboodschap was: je kunt nooit vanuit het niets iets nieuws maken. Je put altijd uit ervaringen en herinneringen. Daarom is het juist zo interessant om met iemand samen te werken. Dan krijg je juist een clash van ervaringen en herinneringen.’’

Het project van Nicole en Betül heet, woordspelig, Holy FAQ. Als in frequently asked questions – vragen aan God. ,,We kwamen op de vraag: hoe zou het eruit zien als God zich op hedendaagse communicatiekanalen zou manifesteren?’’ De bedoeling is, op termijn: een website, met God als een soort klantenservice. ,,Daar kwamen we op uit, qua tone of voice: een kruising tussen een dominee en iemand van een klantenservice.’’

Dat riekt naar satire, zegt Nicole zelf ook, en daar worden ze dan ook deskundig in begeleid: door Jochem van den Berg, hoofdredacteur van de satirisch bedoelde website De Speld. ,,Superfijn. Hij leerde ons bijvoorbeeld: je moet niet proberen te zeggen wie God is. Proberen niet in dat metafysische te zitten. Kunst moet op het randje zitten, vind ik, en er niet overheen.’’

Die klantenservice-website: ooit wordt die wellicht nog opgetuigd, maar op deze korte termijn wordt dat ’m even niet. In plaats daarvan gaan beide makers, heel hip, aan de slag op Instagram, via het eigen account holy_faq (met underscore), maar de twee zijn ook niet te beroerd om elders in te breken, via hashtags en zo.

Nicole ziet dat zo voor zich. ,,Dat als iemand typt: ‘Godverdomme’, dat God zich dan meldt en zegt: ‘Ik zie dat u mij aanroept, kan ik iets voor u doen?’ Best mogelijk dat zo iemand zich dan de pleuris schrikt, maar het is niet de bedoeling om te stangen.’’ Eerder: ,,Input verzamelen voor die frequently asked questions.’’

De vragen die tot nu toe gesteld worden, variëren van ‘Wat gebeurt er met me als ik sterf?’ tot ‘Hoe lang duurt het voor mijn gebeden verhoord worden?’ Best serieuze vragen, maar ,,ik denk dat voor iedereen wel duidelijk is dat dat klantenservice-idee met een korreltje zout genomen moet worden.”

Het hele project draait eigenlijk om het creatieve proces en hoe je dat in samenwerking, maar op afstand, vorm geeft. Mee daarom, maar ook voor de gezelligheid, is er elke dag een borrel via Zoom met de beide andere koppels. Waarbij vast ook aan de orde komt dat ook die zich over niet al te profane thema’s buigen.

Anne-Goaitske Breteler en Arno Boey onderzoeken wat er nog heilig is in deze seculiere tijd, en wat dat betekent voor verschillende generaties. Ook dat moet uitlopen op een website. Raymond Muller en Marie Borremans werken aan twee radio-uitzendingen rond het thema ‘winterslaap’: een op 21 december en eentje op 21 maart, om te kijken hoe de wereld er dan, na drie maanden van de radar, uitziet.

We zien dat de prioriteit van jong literair talent niet direct ligt bij Het Boek (Nicole van den Berg is vooral bekend van uiterst geestige, kantelende observaties op Facebook), en ook dat thema’s als zingeving en religie als vanzelf op komen borrelen bij zo’n project. ,,Grappig’’, zegt Nicole, ,,dat we daar los van elkaar op gekomen zijn.’’

Hoe dat kan? ,,Als je nadenkt over grote vraagstukken die je niet kunt oplossen, kom je al snel op zulk soort thema’s uit. Je probeert met al je herinneringen en ervaringen toch iets van een antwoord te geven, al weet ik niet of we na deze week ineens de zin van het leven ontwaren. Kunst hoeft niet altijd alleen te draaien om vermaak. Neem ons project: de vorm is best absurd, maar er zit toch wel iets van inhoud in.’’

Presentatie: zaterdagavond om 19.30 via Zoom. Opgeven via www.explore-the-north.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct