Teake van der Meer, beter bekend als Lytse Teake fan De Westereen, is maandag op 84-jarige leeftijd overleden. Ruim vijftig jaar lang trok de enige echte Friese volkskomiek volle zalen.

Hij was dol op de spotlights. De timmerman, geboren op 18 september 1937, leefde op als hij ’s avonds het podium kon betreden. Hij had er geen behoefte aan om na een lange dag werken thuis in De Westereen op de bank bij te komen. Hij laadde zich het liefst op aan de lach en het applaus van het publiek. Want, zo zei hij in menig interview, hij mocht de zaal graag wat lachvitamines bezorgen. En hij moest er niet aan denken om niet op te treden. ,,It is myn wrâld.”

Lytse Teake trok jarenlang volle zalen. Hij trad op in alle uithoeken van de provincie. Publiek smulde van de typetjes die de volkskomiek speelde. De teksten bedacht hij in zijn werkkamer, waar hij zich urenlang kon vermaken met het uitwerken van zijn voorstellingen.

Sinds 2017 was hij bezig aan een afscheidstournee. Hij wilde nog één keer in Friesland de plaatsen aandoen waar hij had opgetreden en de mensen bedanken voor hun steun. Ook dit jaar stond hij geboekt met Noch ien kear, maar corona zette daar een streep door.

Van der Meer begon op vijftienjarige leeftijd bij toneelvereniging Excelsior in Kollumerzwaag. Met een aantal leden van die vereniging richtte hij later het Selskip Fryslân op en trok ermee langs feesten en partijen. Van der Meer wierp zich dan op als ceremoniemeester. Hij had geen idee hoe hij kwam aan zijn talent om mensen te vermaken. Als jochie van vijf jaar hield hij er naar eigen zeggen al van om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Toen zat hij in de huiskamer op de stoof grapjes te vertellen. Zelf zei hij er altijd over: ,,It is my taskikt.”

Goochelaar Minze Dijksma uit Wolvega – in het dagelijks leven was hij schoolmeester – trad dertig jaar lang met Lytse Teake op. Eerst maakte ook zangeres Anneke Douma uit Leeuwarden deel uit van het gezelschap. Aanvankelijk mocht ze negen liedjes op een avond zingen, maar toen dat door Van der Meer werd teruggeschroefd naar drie, besloot ze te stoppen. Griet Wiersma uit Driezum – ze was toen nog taxichauffeur en zong in een band – kwam in 2000 het duo versterken.

,,Wy ha in moaie tiid belibbe”, zeggen Dijksma (73) en Wiersma (61). Het trio kende hoogtijdagen en ze waren graag geziene gasten. Dijksma goochelde, maar bedacht ook typetjes voor Van der Meer. Wiersma zong liedjes, maar gaandeweg ging ook zij typetjes spelen. In 2015 kwam een einde aan de samenwerking met Van der Meer. Die gaf aan solo verder te willen gaan. ,,Hy woe noch ien kear it poadium foar him allinnich ha’’, zeggen ze. De wegen scheidden. Dijksma en Wiersma zijn sindsdien met Piter Wilkens door de provincie gaan toeren.

Op het podium was Teake van der Meer altijd vrolijk. Dan nam hij de karakters over van de typetjes die hij speelde. De komiek sprak de taal van het volk dat zijn zalen vulde. In het dagelijks leven was hij niet altijd even opgewekt. Van der Meer kon zwaar op de hand zijn en maakte zich zorgen over de toestand in de wereld. In kleedkamers sprak hij vaak over wat hem bezighield. En hij had alsmaar meer moeite het podium met anderen te delen. Van der Meer schitterde eigenlijk het liefst alleen op het toneel, zeggen ingewijden.

Dit jaar stond nog een aantal optredens gepland. Van der Meer had zijn publiek graag nog ‘dach’ willen zeggen, zei hij in september in een interview. Want ondanks dat hij eigenlijk al afscheid had genomen, kon de enige echte Friese volkskomiek niet zonder het podium. Op die plek was hij volkomen gelukkig.

Van der Meer is gestorven aan de gevolgen van asbestkanker. Een paar maanden geleden werd de ziekte bij hem geconstateerd. Hij laat een vrouw en twee kinderen na.

Lees ook dit interview uit 2017 | Lytse Teake wil komende jaren ‘dachsizze’ tegen publiek

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
In memoriam
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct