Dichter fan Fryslân Nyk de Vries gaf dinsdagmorgen een gastcollege op het Terra College in Wolvega.

Hoe verleid je middelbare scholieren om te luisteren naar poëzie?

Dichter fan Fryslân Nyk de Vries gaf dinsdagmorgen een gastcollege op het Terra College in Wolvega. Foto Rens Hooyenga

Hoe verleid je middelbare scholieren om te luisteren naar poëzie? Door over je eigen schooltijd te vertellen, bewijst Dichter fan Fryslân Nyk de Vries.

Hij was verlegen, wist zich geen raad met zijn gevoelens en was boos op zijn vader. Leerlingen van het Terra College in Wolvega zwijgen en laten de informatie die De Vries (1971) over hen uitstrooit even bezinken.

De Vries gaf gisteren op uitnodiging van de school een gastcollege. Als Dichter fan Fryslân trekt hij tot en met de zomer van volgend jaar langs maximaal twintig middelbare scholen in de provincie. Zijn missie is onder meer de jeugd kennis te laten maken met poëzie. Immers, misschien schrijft iemand wel poëzie zonder daar zelf bij stil te staan. ,,Ik dacht dat ik korte, grappige teksten schreef, tot iemand zei: dat is proza poëzie wat jij maakt.”

'Mijn vader was vaak boos. Ik dacht dat dat mijn schuld was'

Schrijven is ook een manier om je gevoelens te uiten. In plaats van ze op te kroppen, kun je ze ook toevertrouwen aan papier. De helft van het werk dat De Vries maakt, komt voort uit hoe hij zich voelde toen hij naar de middelbare school ging. Hij vertelt over het Lauwers College in Buitenpost. ,,Ik was een stille en verlegen jongen. En ik was een nakomer.”

Hij vertelt over zijn vader, een zuinige bouwvakker. Ze hadden geen douche en geen telefoon. De klas grinnikt. Zijn vader was geen makkelijk mens, vertelt hij ook. ,,Mijn vader was vaak boos. Ik dacht dat dat mijn schuld was. Pas later begreep ik dat dat kwam doordat hij ziek was en het vreselijk vond om werkloos te zijn.” De klas knikt begrijpend.

Ongeveer de helft van de leerlingen leest boeken. Lezen is goed, zegt De Vries. In boeken kun je veel over jezelf te weten komen, doceert hij. ,,Ik las eerst ook niet, maar op een gegeven moment moest je boeken lezen voor de lijst.” Het boek  1984  van George Orwell opende hem de ogen. ,,De hoofdfiguur kocht een schrift waarin hij zijn gedachten opschreef. Dat mocht niet van de dictator, maar hij deed het stiekem toch. Misschien was dat ook wel wat voor mij.”

Teksten schrijven

De Vries ging, net als de hoofdfiguur, met een schrift in een hoekje van zijn slaapkamer zitten. ,,Maar er kwam eerst helemaal niks.” Na een tijdje vloeiden de woorden als vanzelf uit zijn pen. Frustraties over de slechte relatie met zijn vader en over een onbereikbare liefde. De Vries speelde in die tijd in de band The Amp. ,,Ik ben teksten gaan schrijven, in het Engels. Die gingen eerst vooral over mijn vader.”

Voorafgaande aan de les zijn de leerlingen eerst zelf aan de slag gegaan met een aantal opdrachten die ze van de dichter hebben gekregen. Een daarvan is het begin van een herinnering op de telefoon inspreken. ,,Iets dat jouw persoonlijk heeft geraakt, het kan iets groots zijn, maar ook iets kleins, dat maakt niet uit”, staat er in de lesbrief. 

Terwijl De Vries op zijn gitaar speelt, horen de leerlingen hun eigen fragmenten over de speaker. Een meisje vertelt dat ze nog wist dat haar werd verteld dat haar zus zwanger was en een jongen dat hij met zijn voetbalelftal een wedstrijd won.

Uur vloog om

De leerlingen kenden Nyk de Vries niet, maar ze zijn na een uurtje wel geïnspireerd geraakt. ,,Ik herken me wel in wat hij zegt”, zegt Fransesca Algra (15). En Jochem Mulder (14): ,,Kinst oeral ynspiraasje weihelje. En datst wol ‘ja’ sizze moast as in famke dy freget mei út te gean.” 

En De Vries? Die is tevreden. Het uur is ook voor hem omgevlogen. Hij hoopt dat, mochten leerlingen zich eenzaam voelen of geen raad weten met hun gevoelens, ze weten: ,,Ik bin net allinne, der bin mear minsken sa as ik.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct