Eén van de spectaculaire voorstellingen tijdens LF2018: de Reuzen van Royal de Luxe die door Leeuwarden marcheerden en duizenden mensen op de been brachten.

Friese cultuursector mist zelfvertrouwen

Eén van de spectaculaire voorstellingen tijdens LF2018: de Reuzen van Royal de Luxe die door Leeuwarden marcheerden en duizenden mensen op de been brachten. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Friesland scoort slecht in de BIS, de Champions League van de culturele sector. Slechts drie Friese organisaties kregen vorig jaar geld. Verrassend is dat niet.

Verontwaardiging en verbazing vorig jaar bij de bekendmaking van de BIS-gelden. Weer trekt Friesland aan het kortste eind, weer geen geld van de rijksoverheid voor de culturele sector. Slechts drie van de vijf instellingen die een aanvraag indienden, strijken in de jaren 2021-2024 samen 2,4 miljoen euro op (Fries Museum, Tryater en Oerol). Dat is 1,2 procent van het totale BIS-budget van 375,5 miljoen euro. De rest van de centen vloeit al weer naar de Randstad. Hoe kan dat toch?

Het onderzoek van Dorine Schreurs in opdracht van de provincie naar de positie van Friese culturele instellingen in de culturele basis infrastructuur en de rijkscultuurfondsen legt doeltreffend de vinger op de zere plek: de Friese kunst- en cultuurinstellingen lijden aan een minderwaardigheidscomplex.

‘Gebrek aan zelfvertrouwen’

Het ligt niet aan de randstedeling of aan het fondsenbeleid dat er geen geld naar cultureel Friesland stroomt. Het ligt voor een groot deel aan het gebrek aan zelfvertrouwen in de culturele sector.

Het rapport is daar helder over. Er komen weinig aanvragen uit het Noorden. De kwaliteit van die aanvragen laat ook te wensen over. Als een aanvraag niet volledig of onduidelijk is omschreven, dan wordt die afgewezen. Veel organisaties beginnen bij voorbaat al niet aan het invullen van de complexe aanvragen. Ze denken toch niet aan de eisen te kunnen voldoen.

De leden van de commissies die de gelden toewijzen, komen vrijwel allemaal uit de Randstad. Fondsen proberen wel deskundigen van buiten de Randstad te werven, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Noorderlingen in het algemeen en Friezen in het bijzonder ontbreekt het aan de kennis en ambitie om plaats te nemen in die commissies. Om dat te ondervangen, hebben fondsen het geprobeerd met zogeheten regiomakelaars, de ogen en oren in het veld. In de praktijk blijkt dat die makelaars nauwelijks worden geraadpleegd. Maar zelf trekken ze ook niet aan de bel.

‘Zwijgende Friezen’

En dan is er nog zoiets als de ‘noordelijke muur’. Het komt er op neer dat commissieleden uit de regio zo onder de indruk zijn van die uit de Randstad, dat ze niks durven te zeggen tijdens bijeenkomsten. Vooral als het aankomt op inhoudelijke discussies en vakkennis zwijgen de Friezen. Zij kunnen blijkbaar niet meepraten, omdat ze niet weten waar het over gaat.

Even zag het er naar uit dat in de aanloop naar Culturele Hoofdstad 2018 het tij zou keren. Er werd door de provincie geïnvesteerd in het culturele veld, waardoor niets onmogelijk leek. Dat gaf zelfvertrouwen. Maar daarna zijn de subsidies weer teruggeschroefd en kan de sector niet anders dan behouden wat er is. Weg enthousiasme, vaarwel elan.

Dat er geen geld naar het Noorden vloeit, ligt niet aan de Randstad, maar aan de manier waarop de Friese kunst- en cultuursector in elkaar steekt. Cultuurgedeputeerde Sietske Poepjes wil met onder meer een lobby de Friese culturele sector op het schild hijsen. Ook wil ze investeren in het wegwerken van de kennisachterstand. Wees trots op wat je kunt en maakt, zegt ze, ga uit van je eigen kracht en ontdek waarin de Friese culturele sector zich onderscheidt van de rest.

Werk aan de winkel voor politiek en cultureel veld, het is zo weer 2024.

Lees ook | Provincie helpt Friese cultuursector met lobby voor meer geld

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Analyse
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct