Scène uit het iepenloftspul van Eastermar - It begjin der Barrens - onder regie van Sjoerd Blom. FOTO RAYNAUD RITSMA

Eastermar speelt z’n historie

Scène uit het iepenloftspul van Eastermar - It begjin der Barrens - onder regie van Sjoerd Blom. FOTO RAYNAUD RITSMA

Eastermar had geen openluchtspel, maar daar brengt acteur Sjoerd Blom verandering in. Voor zijn opleiding aan de NHL maakt hij de voorstelling It begjin der Barrens.

Eastermar geniet regionale bekendheid vanwege allerlei ‘barrens’ (gebeurtenissen), zoals Easterbarren, Snertbarren en Beachbarren. Maar het dorp had geen iepenloftspul. Daar komt nu verandering in. Acteur en student Sjoerd Blom, die tot zijn achttiende in Eastermar woonde, zorgt daarvoor.

Blom is student aan de NHL en volgt de opleiding docent theater. Voor zijn afstuderen moet hij een voorstelling maken. Hij besloot het meteen groot aan te pakken en pitchte zijn idee bij Dorpsbelang. De bestuursleden waren meteen enthousiast. Hij schreef audities uit en op basis van de acteurs die hij vond, schreef hij een stuk.

,,Ik fûn it hast ûnlogysk in besteand stik te nimmen. Dus ik haw sjoen nei de krêften fan myn spilers: twa bern fan tsien en acht jier, twa jongelju fan santjin en tweintich en in pear âlderen. Wat kin ik harren spylje litte?’’ Onderwerp van het iepenloftspul moest de geschiedenis van Eastermar zijn, vond hij.

Hij bedacht een stuk in drie bedrijven. Elk ervan gaat over een andere tijdsperiode die belangrijk was in de historie van het dorp. ,,De twa haadrolspilers sitte yn it publyk. It duorret harren te lang, dus drukke se op in reade knop.’’ Daarmee begint een tijdreis door de drie bedrijven. Centraal in het verhaal staat een molen, die dient als een soort tijdmachine.

Als verbinding tussen de bedrijven klinken twee gedichten over de luidsprekers. Een gedicht van Dam Jaarsma over De Leijen en een gedicht van Tjitske Zuiderveld-Peenstra over Eastermar. Beiden kwamen uit het dorp.

Het eerste bedrijf speelt zich af rond 1612, als de veenafgravingen beginnen die aan de basis liggen van het ontstaan van Eastermar en de economische groei in het gebied. Het tweede deel springt naar 1759, als het veen op is en de industrie rond de vervening tot stilstand komt. In deel drie komt de vaart er weer wat in, als het economische hart zich verplaatst naar Skûlenboarch. Over het water wordt Eastermar een stuk makkelijker bereikbaar.

Was het niet vreemd om acteurs te kiezen, zonder rollen? Blom vindt van niet. ,,Wy hawwe minsken keazen dy’t ynteressant binne om nei te sjen. Se binne útkeazen om wat sy te bieden hawwe.’’ De ‘wy’ zijn Blom en zijn regie-assistent Bo Veltman, derdejaars aan dezelfde opleiding. ,,Sy stipet my yn it artistike proses.’’

Dat is geen overbodige luxe, want waar anderen vaak ruim een jaar de tijd hebben om een dergelijke productie voor te bereiden, had Blom een half jaar. ,,Ik stek der wol sechstich oant santich oeren wyks yn.’’ Misschien heeft hij het allemaal wat onderschat, geeft hij toe. ,,Mar ik lear dingen dy’t ik net op de oplieding leare kin. En bin wol bliid mei myn kar.’’

Van de acht spelers komen er zes uit Eastermar. Die zes hebben nog geen toneelervarving. ,,Dy kinst noch foarmje, sy hawwe noch gjin eigen styl, se binne noch puer.’’ Hij vindt het bijzonder met deze ‘groentjes’ iets te maken, hen de ruimte te geven samen iets tot stand te brengen.

Blom kan bij het ‘vormen’ putten uit zijn ervaringen bij Tryater, waar hij zelf acteert. Hij deed mee aan De striid om de sulveren bal en speelde onlangs nog in Grûn . ,,Wy hiene trije wike lyn reprises, dat wie wol ekstra drok. Mar tagelyk ek wol goed om wer sels te spyljen. Om dat wer te ûnderfinen.’’

Hij haalde ook inspiratie uit Grûn . ,,As der twa minsken spylje, binne dy oaren oanwêzich en foarmje dy op de eftergrûn it byld.’’ Ook de film The Revenant zag hij bij nader inzien terug in zijn uitvoering. ,,Dy film is opnaam mei allinne sinneljocht. Sa puer mooglik. Dat dogge wy ek. Wy spylje sûnder ekstra lampen, gewoan yn ’e greide. Op skoalle sizze sy dan: better goed stellen as min betocht.’’

Eastermar - 9, 10 en 11, 16, 17 en 18 juni, 20.30 uur, www.iepenloftspuleastermar.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct