Drukker Aldrik Salverda zit 35 jaar in het vak.

Drukker Aldrik Salverda zit 35 jaar in het vak: 'Ik heb bij elkaar wel voor een paar honderd mensen prenten gedrukt'

Drukker Aldrik Salverda zit 35 jaar in het vak. FOTO HARRY TIELMAN

Drukker Aldrik Salverda uit Kiel-Windeweer maakt al 35 jaar zeefdrukken voor andere kunstenaars. Hij viert dit jubileum in drie provincies, met een aantal van zijn collega’s/opdrachtgevers.

Het was 35 jaar geleden, toen Aldrik Salverda (Arnhem, 1952) uit Kiel-Windeweer op bezoek was in galerie Forma Aktua in Groningen. De galerie gaf elke maand een zeefdruk uit bij een expositie en haar vaste drukker was gestopt. Ze vroegen of hij iemand wist die deze rol kon overnemen. ,,Dat wil ik wel’’, zei hij meteen. De eerste voor wie hij aan de slag mocht was Jan Loman uit Beetsterzwaag (bekend van het logo van de Waddenvereniging).

De twee voelden elkaar goed aan en Salverda bleef zijn vaste drukker. ,,Ik heb wel zestig, zeventig prenten van hem gedrukt...’’ Bij de voorbereidingen van zijn jubileum herinnerde de drukker zich een dichtregel van Loman: ‘stiller om de noord’. Stilte was een belangrijk thema in het werk van Loman. Salverda zette de dichtregel naar zijn hand en koos die als titel van zijn jubileumportfolio: Drukker om ’e noord .

‘Leuk om met anderen te vieren’

Na Loman volgden anderen. ,,Ik heb bij elkaar wel voor een paar honderd mensen prenten gedrukt’’, denkt Salverda. Vooral uit het noorden van het land. Toen zijn jubileum naderde ,,leek het me leuk dat te vieren met anderen’’. Hij vroeg daarom uit drie provincies kunstenaars en dichters om een bijdrage te leveren. De dichters schreven hun gedicht met de hand op groot formaat, anderen leverden een tekening of schilderij. ,,Iedereen vond het geweldig om mee te doen. We hebben hier in het atelier staan drukken.’’

Zo ontstond een portfolio met zes prenten en drie gedichten. Uit Friesland zijn de bijdragen van Christiaan Kuitwaard, Peter Hiemstra (,,hij had nog nooit een zeefdruk gemaakt’’) en dichter Eeltsje Hettinga. Uit Drenthe doen Eline Krottje, Ine van den Heuvel, en dichter Suze Sanders mee, en er zijn Groninger bijdragen van Salverda zelf, Annemiek Vos en dichter Tonko Ufkes.

'Zolang ik met zeefdruk bezig ben, heb ik er altijd lol in gehad hier anderen bij te helpen'

Het werk uit de map vormt de basis voor drie exposities in de betreffende provincies. Op elke locatie hangen ook prenten die Salverda in de loop der jaren met en voor collega’s heeft gedrukt, zoals Loman, Fie Werkman, Jan van der Zee en Ruloff Manuputty. Verder wordt een animatiefilm getoond die dochter Anne Fie Salverda maakte naar aanleiding van een gedicht van Eeltsje Hettinga. In Emmen is bovendien eigen werk toegevoegd van de collega’s die aan de jubileummap meewerkten, plus tekeningen en grafiek van Salverda zelf. ,,Die tentoonstelling is daardoor het meest divers.’’

Drukker om ’e noord is typerend voor Salverda. ,,Zolang ik met zeefdruk bezig ben, heb ik er altijd lol in gehad hier anderen bij te helpen.’’ Hij heeft er nu eenmaal gevoel voor: het scheiden van een afbeelding in vlakken en kleuren. Hij werd docent en reisde met zijn mobiele studio langs basisscholen. ,,Ik gaf les aan groepen 3 tot 8. Dat was altijd een avontuur. Met eenvoudige middelen in rood, geel en blauw de prachtigste dingen toveren. Als je de inkt een beetje transparant laat, krijg je er natuurlijk meer kleuren bij.’’

Zeefdrukles

Hij herinnert zich nog een voorval op een school voor moeilijk lerende kinderen. De leerlingen waren lekker aan het werk, toen hij zag dat er allemaal docenten voor het raam stonden te kijken. ,,Eén jongetje dat anders onhandelbaar was, zat bij mij met de tong uit zijn mond van de inspanning heel stil en rustig te werken. Ze zagen toen dat ze kennelijk anders met hem moesten omgaan...’’

Op de Popacademie in Leeuwarden kreeg hij na een hele dag workshop geven de reactie dat dit ,,de mooiste les was die ze ooit hadden gehad. Geen theorie, maar praktijk’’. En nog geeft hij zeefdrukles, maar dan aan het Grafisch Centrum in Groningen. ,,Ik krijg soms afgestudeerden van kunstacademie Minerva op les, die de fijne kneepjes van de techniek willen leren.’’

‘Abstract kunstenaar’

Want zoals hij zelf vroeger les kreeg aan de kunstacademie – een jaar lang van één docent, en dan aparte docenten voor zeefdruk, lithografie of houtdruk – dat is er tegenwoordig niet meer bij. ,,Ik heb litholes gehad van Wim Jonkman, die was fabelachtig goed. Na 15 jaar lesgeven, schreef die een boek en het eerste wat hij daarin zei was ‘dat hij eigenlijk nog niet wist hoe het werkte’. Dat vond ik opvallend.’’

Als hij de drie exposities overziet – vooral die in het CBK in Emmen is ,,heel mooi’’ – valt hem op dat het merendeel van de prenten van anderen abstract is. ,,Het zijn allemaal prenten die me aanspreken, ik ben zelf ook een abstract kunstenaar.’’ Ook als het om werk van zijn collega’s gaat, zie hij er zijn eigen hand in terug. Dan is het geslaagd, vindt hij: ,,Als zij vinden dat het werk van hun is, en ik dat het van mij is.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct