Alexander Rishaug, Hilde Marie Olsen, Michael Duch, Jan Kleefstra, Sytze Pruiksma, Romke Kleefstra in de wei bij Gauw. FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Drie Friezen en drie Noren improviseren voor de biodiversiteit

Alexander Rishaug, Hilde Marie Olsen, Michael Duch, Jan Kleefstra, Sytze Pruiksma, Romke Kleefstra in de wei bij Gauw. FOTO CATRINUS VAN DER VEEN

Onder de titel Klanklânskippen gaan de broers Jan en Romke Kleefstra en slagwerker Sytze Pruiksma in zee met drie Noorse muzikanten en twee filmmakers.

Ze hebben net hun eerste optreden gedaan, in Drachten, zonder repetitie of wat dan ook. Improviseren maar. De Lawei is coproducent van Klanklânskippen , net als productiehuis Popfabryk. Vandaar. En nu, een dag later, maken ze opnames in de Landscape-studio van Jan Switters.

Die staat, toepasselijk, midden tussen de weilanden bij Gauw, achterin een boerderij waar ook Ernst Langhout woont. Deze studio is al decennia, sinds zijn eerste bandje, de thuisbasis van Romke, de gitaarspelende broer Kleefstra. Jan is de dichter, die vaak optreedt met zijn broer en met andere muzikanten, zoals Sytze Pruiksma.

Drie Noren

Nu hebben ze drie Noren over de vloer, en daarom is het gesprek in het Engels. Het onderhavige project heet Ljerke : een samentrekking van het Friese en het Noorse woord voor leeuwerik. Alexander Rishaug werkt met elektronica, Michael Duch is contrabassist die jazz speelt en net zo gemakkelijk met experimentele muziek in de weer is (hij werkte met grootheden als Tony Conrad en Pauline Oliveros) en Hilde Marie Olsen speelt trompet met een boel effecten. Niet aanwezig: filmmakers Haraldur Karlson, uit IJsland maar hij woont in Oslo, en Marco Douma uit Rotterdam.

Het is de tweede internationale editie van Klanklânskippen - vorig jaar waren de Kleefstra’s in de weer met enkele Japanse filmmakers en een schaduwspeler. Het onderliggende thema is hetzelfde. ,,Het gaat over het proces dat gaande is in Friesland”, zegt Jan Kleefstra, ,,dat kleine gemeenschappen bedreigd worden ten koste van economische winst. Die bedreigt ook onze habitat, de natuur waarin we leven.”

Verhaal te vertellen

Met andere woorden, zegt Pruiksma, dit is het verhaal van Kening fan de greide , waar hij ook nauw bij betrokken is. ,,We hebben een verhaal te vertellen.” En daar kunnen de Noorse gasten ook wel wat mee. ,,Jullie hebben te maken met gaswinning en de gevolgen daarvan”, zegt Rishaug. ,,Bij ons gaat het om olie.”

Dat verhaal krijgt deels vorm in de beelden van beide filmmakers, al reageren die met verschillende effecten weer op de geïmproviseerde verrichtingen van de muzikanten. Daarin is het thema uit de aard der zaak lastiger vorm te geven. Maar toch. ,,We bespraken dit onderweg van Schiphol”, zegt Rishaug, ,,terwijl we door het landschap in kwestie reden. Dat maakt indruk.”

Kabbelende ambient

Het is sowieso altijd al het thema in de gedichten van Jan Kleefstra, die vaak in het veld te vinden is. Net als broer Romke, vogelonderzoeker van beroep. Dat moet zich haast wel spiegelen in de muziek, die het niet van dynamische pieken en dalen moet hebben, eerder van subtiel kabbelende ambient, zwaar aangezette effecten en ‘drones’. ,,Het werkt op een onbewust niveau”, zegt Rishaug. ,,Zo verwerken we dit soort thema’s. Op onze eigen, poëtische manier.” Die groene weiden kunnen er zo kalm en rustgevend uitzien voor de buitenstaander, zegt Hilde Marie Olsen, ,,maar nu weten we wat erachter schuilgaat.”

En ook al krijgt de luisteraar de boodschap niet mee bij beluistering van de muziek, dan nog. Pruiksma: ,,Ons verhaal staat nu wel op allerlei websites van de festivals waar we spelen. Als op zo’n avond nu tien mensen oppikken waar we mee bezig zijn, van zo’n website of van de beelden of wat dan ook, dan zijn we al een heel eind.”

Optreden: zondagmiddag, Neushoorn Leeuwarden

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct