Henk de Boer beschilderde tijdens de hittegolf de tribune waarop het publiek plaatsneemt dat naar 'Untskepping' komt kijken.

De Paupers gaan in Workum gewoon de planken op

Henk de Boer beschilderde tijdens de hittegolf de tribune waarop het publiek plaatsneemt dat naar 'Untskepping' komt kijken. Foto Simon Bleeker

De voorstelling dit jaar afblazen? Geen denken aan, zegt regisseur Henk de Boer. De Paupers gaan in Workum gewoon de planken op. Corona of niet, Untskepping moet gespeeld. ,,Wy litte sjen dat it wol kin yn de iepenloft.”

De repetities voor Untskepping waren in volle gang, toen in maart de handrem er op moest. ,,Wy wiene al in moai ein op streek”, zegt schrijver en regisseur Henk de Boer van theatergezelschap De Paupers. De teksten zaten er bij de vijf acteurs al aardig in en de bouwploeg stond in de startblokken om het decor te maken. De voorstelling zou in mei en juni worden opgevoerd.

Iepenloftspul

En toen ging alles op slot, maar bij de pakken neerzitten deed De Boer niet. Samen met vrienden – een van hen is arts – ontwierp hij een coronabestendige voorstelling. Het resultaat: het decor is opgebouwd en de acteurs zijn volop aan het repeteren in het weiland aan de Parallelweg op het terrein van Friesland Campina. ,,In moai dekôr hin, dat fabryk. Wy litte sjen dat it wol kin, in iepenloftspul”, zegt De Boer tevreden.

De laatste zonnestralen pieken tussen de silo’s door als De Boer de muziek start. De repetitie kan beginnen. De grommende fabriek op de achtergrond overstemt het geluid van de spelers. Maar die repeteren nog zonder versterking. ,,Dat wurdt aanst wol oars hear’’, verzekert de regisseur.

De Boer peinsde er niet over om Untskepping te verhuizen naar volgend jaar. Dan maar minder bezoekers, De Paupers hoeven per slot van rekening geen winst te maken met het locatietheater. Er kunnen maximaal 75 toeschouwers komen kijken. ,,Dan is it in foardiel dat jo altyd lyts bleaun binne en net grutter hoege te groeien”, zegt De Boer. Waarmee hij maar wil zeggen: De Paupers kunnen makkelijk op de nieuwe situatie inspelen zonder daar financieel bij in te schieten.

Voor het decor – het moet de hemelpoort voorstellen – zijn materialen hergebruikt, zoals de oude deuren van de sporthal. ,,En wy ha it wyt skildere, sa is it ien gehiel wurden.” Aanvankelijk zou ook de tribune die kleur krijgen. ,,Mar ik bin ek keunstner en miskien meitsje ik der wol wat moais fan. Boppedat, it docht ek smûker oan as der wat op de flier stiet ast mei net safolle minsken bist’’, opperde De Boer eerder dit jaar. En dus stond de regisseur afgelopen week tijdens de hittegolf in de vroege ochtenduren vijf dagen achtereen het podium te beschilderen.

Unskepping

Wie vanaf de Parallelweg naar beneden kijkt, ziet als het ware een grote kale boom in het weiland liggen. ,,Moai dochs sa?’’ Op het toneel zijn de vijf acteurs intussen begonnen met spelen. Untskepping gaat over hoe de mens de aarde uitput en uiteindelijk zichzelf uitroeit. De Boer, die het stuk schreef, wil dat op een absurdistische manier laten zien.

Er zijn te veel koeien, geiten, varkens en kippen, maar ook te veel mensen, constateert De Boer. En dat zijn onverzadigbare consumenten. ,,At de minsken kij wêze soene, dan hiene wy allinnich noch mar froulju nedich en in inkelde fitale man. Dan wie de oerbefolking ôfnaam.”

Koeien zijn er in Untskepping niet meer, de mensen krijgen alleen nog moedermelk voorgezet. Vrouwen werken in een fabriek waar ze dagelijks worden gemolken. Er is één spermadonor, een vitale kerel met tatoeages. Zijn zaad levert ,,froutsjes mei ‘tieten’ en bêste memmemolke”. Na het baren van vijf kinderen, worden de vrouwen afgedankt. ,,Dat dogge se ek sa mei de kij. Nei fiif kealtsjes, is it bard mei in ko.’’

Untskepping begint met een monoloog door Moeder Aarde Eva (Gezina Dijkstra). Dan schakelt de voorstelling over naar de fabriek waar de directeur (René van der Laan) vol trots verkondigt dat de memmemolke de wereld heeft veroverd.

Op aarde zijn alle bomen gerooid. Daarvoor in de plaats is boerenkool geplant, voedzaam en goed voor de productie van moedermelk. Bloemkolen plegen terroristische aanslagen op de boerenkool, met als doel die uit te roeien.

Naar de cloud

Uiteindelijk blijkt dat de melk een drug is, die de mens tot zich neemt om te kunnen worden geüpload naar de cloud. Het lichaam blijft in gedroogde vorm op aarde. Misschien kan, als de aarde is hersteld, het lichaam ooit weer de hersenen terugkrijgen. ,,Jo moatte der net oan tinke fansels, mar wêrom soe soks net kinne? De technyske ûntwikkelingen binne al hiel fier” , zegt de schrijver. Het verhaal loopt niet goed af. ,,De beam en ik, net ien dy’t ús moarn mist’’, zingt Dijkstra aan het einde. Het is geen blijspel, maar een doemdenker is De Boer allerminst. Hij zet mensen graag aan tot nadenken. ,,Mar wol op in absurdistyske en hilaryske manier.”

Een avondje De Paupers staat garant voor een flinke dosis stof tot nadenken. ,,Wy binne perfoarst gjin aksjegroep”, zeggen spelers Van der Laan en Johan Spijkerman. ,,Mar wy kinne ús wol fine yn it boadskip”, vinden ook Dijkstra, Djoke Koopen en Jetske Miedema.

Immers, niemand kan ontkennen dat de mens beter op de aarde moet passen. De regisseur: ,,Elke maatregel dy’t we nimme, moat yn it foarste plak goed foar de minske sels wêze, pas dan sjogge we nei de wrâld om ús hinne. En dêr giet it min mei, we moatte der sunich op wêze.”


Untskepping - Parallelweg 3,

Workum. Data: 1 (première),

3, 4, 5 (uitverkocht), 8, 10, 11,

12, 15, 17, 18 en 19 september.

www.depaupers.nl

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct