WIG Producties speelde afgelopen zomer 'Toch!' in de openlucht. Coronaproof, voor tien toeschouwers per voorstelling.

Clubs amateurtoneel verder als Iepen DoEk: 'Wy hoopje dat der sa ek ûnderling ynformaasje útwiksele wurdt'

WIG Producties speelde afgelopen zomer 'Toch!' in de openlucht. Coronaproof, voor tien toeschouwers per voorstelling. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

De Stichting Amateurtoaniel Fryslân (STAF) gaat verder als vereniging. ,,Wy wolle wer tichter by de ferieningen stean”, zegt voorzitter Geert Louwes.

De naam van de nieuwe vereniging wordt Iepen DoEk. Het is de bedoeling dat de huidige amateurtoneelverenigingen die aangesloten zijn bij STAF automatisch lid worden van de vereniging. Voordeel van een vereniging, zegt Louwes, is dat de aangesloten leden rechtstreeks inspraak krijgen in het beleid.

Ambassadeurs

Verenigingen kunnen een beroep gaan doen op ambassadeurs, ervaringsdeskundigen die de clubs zullen helpen. Friesland wordt daarvoor opgedeeld in regio’s. Er komen in iedere regio ook netwerken van verenigingen en organisaties. Het doel is dat onderling door de verenigingen kennis wordt uitgewisseld en dat er gezamenlijk projecten worden opgezet.

De ambassadeurs worden voor Iepen DoEk de oren en ogen in het veld. ,,En wy hoopje dat der sa ek ûnderling ynformaasje útwiksele wurdt. Dat de ferieningen ek by mekoar te riede geane.”

Bij Iepen DoEk kunnen zich voortaan ook professionals aansluiten, zoals regisseurs, decorbouwers en schrijvers. ,,Iepen DoEk is der foar yndividuele belangstellenden en organisaasjes, yn en bûten Fryslân, dy’t aktyf binne yn en mei it amateurtoaniel-, teater en dy’t de doelstellingen fan de feriening ûnder-skriuwe’’, zegt Louwes.

Contributie

De nieuwe vereniging zal eind dit jaar actief zijn. De voorzitter, die nog een jaar aanblijft, hoopt dat verenigingen elkaar zullen versterken. Maar ook is het belangrijk, zegt hij, dat de amateurtoneelclubs toekomstbestendig en weerbaar zijn zodat ze een stootje kunnen hebben. Een aardig welkomstgeschenk is dat de leden die mee overgaan naar de vereniging dit jaar niet de 75 euro contributie hoeven te betalen.

STAF bestaat een kleine honderd jaar en is voortgekomen uit een aantal fusies. Aan de wieg stond It Boun Fryske Toanielselskippen (BFT), die club begon in 1918 met tien verenigingen. Nadat het Werkverband Katholiek Amateurtoneel Friesland en het Kristlik Frysk Toaniel Forbân zich bij It BFT had aangesloten, liep het ledenaantal op. In 2001 veranderde It BFT de naam in de huidige Stichting Amateurtoaniel Fryslân.

Keunstwurk gaat een meer actievere rol vervullen door de bij Iepen DoEk aangesloten verenigingen onder meer te ondersteunen, begeleiden en zorgen voor deskundigheidsbevordering, zegt Rozemarijn Strubbe van Keunstwurk. Ook zet de organisatie de komende jaren in de regio’s netwerken op.

Belronde

Eind vorig jaar hebben STAF en Keunstwurk samen een belronde gemaakt langs 200 van de 270 amateurtoneelverenigingen in Friesland om te horen hoe het gaat en wat de wensen voor de toekomst zijn. Omdat er nog te veel onzekerheden waren, besloot de helft van de verenigingen al in een vrij vroeg stadium het winterseizoen 2020/2021 over te slaan. De clubs wilden besmettingen voorkomen en vonden de financiële risico’s te groot, omdat ze minder toeschouwers konden ontvangen. Een kwart ging uiteindelijk wel oefenen, maar omdat de regels strenger werden, moesten de repetities alsnog worden stilgelegd.

Het is nog steeds onzeker wat er komende zomer wel en niet mag. Voor dit jaar heeft een aantal iepenloftspullen besloten de voorstelling andermaal door te schuiven. Strubbe ziet de toekomst rooskleuriger in voor de verenigingen die in de herfst de zalen en dorpshuizen weer ingaan. ,,We hopen toch echt dat eind dit jaar die verenigingen die binnen spelen de draad weer op kunnen pakken.”

Tijdens de telefoongesprekken is ook duidelijk geworden dat de toneelspelers niet alleen het spelen, maar vooral ook elkaar en het publiek missen. ,,Toneelclubs zorgen voor verbinding in de dorpen en dragen zo bij aan de leefbaarheid. Dat is duidelijk voelbaar nu er niets meer gebeurt.” Een aantal verenigingen heeft acties gehouden – chocomelk en snert uitventen – om toch contact met het dorp te houden.

Jeugdtoneel

Mooi om te zien, vindt Strubbe, dat verenigingen niet bij de pakken neer zijn gaan zitten. Er zijn er die plannen hebben gemaakt voor bijvoorbeeld een jubileumvoorstelling. En er is geïnvesteerd in jeugdtoneel. Toneelvereniging Frysk Selskip in Arum heeft bijvoorbeeld samen met jongeren een streamingsvoorstelling gemaakt. Die was er anders eerst niet gekomen. De jeugdproductie van OKK Marsum is opgenomen met het doel die te verhuren.

Nog een voorbeeld van veerkracht, creativiteit en doorzettingsvermogen: WIG Producties uit Ryptsjerk. Die maakte met vier spelers een intieme tuinvoorstelling voor tien toeschouwers. Geheel coronaproof.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct