Doris Uhlich in Seismic Dancer.

Blote lijven en handlezende orakels schudden de boel op, op WTTV

Doris Uhlich in Seismic Dancer.

Welcome To The Village zet dit jaar minder in op dure muziek-acts en meer op performance-theater. Om zo de boodschap van het festival door te geven.

Het is helemaal niet zeker dat de vrijwilligers die zich op hebben gegeven voor de na afloop van de performance Seismic Dancer ook echt uit de kleren gaan. ,,Dat ligt aan hen”, zegt Doris Uhlich, danseres en choreografe uit Oostenrijk. ,,Ik zal ze niet dwingen. Maar de ervaring leert dat er een besmettelijke energie in de tent zal heersen, na mijn performance. Als we met zijn allen in die vibe zitten, wie weet.”

Rave-cultuur

Uhlich, toch een grote naam in deze wereld, is niet direct gevormd door de klassieke dans. Eerder door de rave-cultuur: die gemeenschappelijke vorm van dansen, op opzwepende, elektronische beats. ,,Ik heb mijn eigen vorm van dans ontwikkeld, met of zonder kleren.” Het lichaam is uiterst belangrijk voor Uhlich. Het hoeft niet eens een perfect lichaam te zijn: in haar voorstelling Ravemachine, ook al op uitnodigend golvende technobeats, duetteerde ze met een deels verlamde danser in rolstoel.

,,Ik noem mijn lichaam het voertuig dat mijn leven voortdrijft. Het is een soort archief, voor de biografie van mij, en in zekere zin van de wereld. Als ik naakt ben, kom ik dichter bij mijn fysieke brein, zoals ik dat noem.” Dichter bij de essentie, dus - de essentie van het mens zijn, wellicht.

Uit de kleren

Als de vrijwilligers, en het overige publiek, net als Doris Uhlich uit de kleren willen gaan, dan moet dat kunnen. ,,Het gaat ook om het creëren van een veilige plek, een veilige omgeving waarin dat gewoon kan", zegt Jonathan Offereins, theaterprogrammeur van Welcome To The Village.

Het gaat over transformatie, ,,over het besef van je eigen lichaam en van andere lichamen in de ruimte en je relatie daarmee", zegt Uhlich. ,,Ik speel dan geen rol, geen naakte danseres. Nee, ik ben de naakte Doris. Onder je kleren ben jij ook naakt, je lichaam is de reden dat je hier op aarde bent. Boem tsjak."

Technocultuur

Boem tsjak: dat is ook, heel simpel gezegd, het ritmische fundament van techno. En het is die technocultuur die onderhuids een belangrijke rol speelt in haar werk. ,,De manier waarop ik beweeg wordt gestuurd door de energie van het geluid, van die technobeat. Die pulserende energie geef ik weer, maar die wil ik ook delen met andere mensen. Het is geen solistische voorstelling, ook al begin ik alleen. Maar het is de bedoeling dat iedereen uiteindelijk meedoet. Ik beweeg om uiteindelijk iedereen te laten bewegen. Het is een collectieve ervaring. Een netwerk van lichamen, echte lichamen. Analoog, niet digitaal."

Ook die netwerk-gedachte is essentieel voor haar werk. Ze heeft Welcome To The Village nog nooit bezocht, ,,maar ik heb het idee dat op dat festival al allerlei netwerken aanwezig zijn. Dit is ook een manier om je bewust te worden van die netwerken." Ze brengt haar eigen dj mee, de man die zorgt voor die pulserende energie op golvende beats: Boris Kopeinig. ,,Hij heeft het ook altijd over techno als lichaamsmuziek, en als basis voor moderne rituelen."

Je plek vinden

Voor Doris Uhlich gaat techno over je plek vinden: letterlijk, een locatie voor het feest in kwestie, maar ook als individu tegenover, of liever als deel van het collectief. ,,De technosound is de drager van de energie die de mensen bij elkaar brengt."

Ook Francesca Grilli, beeldend kunstenaar van huis uit, werkt met mensen van hier, meer specifiek: kinderen. Een stuk of tien leden van die doelgroep werden gerecruteerd op de Weekendschool Baljée, waar nieuwsgierige kinderen op zondagmiddag in aanraking komen met zaken als cultuur, technologie, natuur, zorg en wat al niet. Dus waarom niet met handlezen?

Want dat leren deze tien kinderen bij de workshops bovenin de Kanselarij, uitvalsbasis van die Weekendschool. In de performance Sparks Of Resistance geeft Grilli die kinderen de rol van orakel. In een klein paviljoen op het water lezen zij de handen van de bezoekers, ,,die vertellen ze iets over zichzelf, over hun toekomst. Een glimp van wat hen te wachten staat." Het gaat niet eens zozeer over de toekomst, ,,de handlezer geeft een soort vrije interpretatie van de persoon tegenover zich."

Handlezen

In die workshops maakt Grilli die kinderen vertrouwd met de beginselen van het handlezen, mee op grond van de kennis van een professionele beoefenaar van dat beroep. ,,We leren ze om te vertrouwen op hun instincten." Voor een keer moeten de volwassen bezoekers een keer stil zijn en naar de kinderen te luisteren, in plaats van andersom, zoals gewoonlijk.

Bovenin De Kanselarij zitten Grilli, de kinderen (onder wie haar dochter Agata) en een tolk in een kring. Ze demonstreert de speciale pet, die de orakels zullen dragen. Het lijkt een gewone honkbalpet, maar dan van metaal. Maar doe de klep naar beneden en het orakel ziet niets meer, behalve de te lezen hand - ,,de meeste orakelen in de oudheid waren blind", legt Grilli de kinderen uit. De bezoeker ziet in die neergeslagen klep een spiegelbeeld van zichzelf.

We kunnen wel wat leren van kinderen, die immers nog niet zo vast zitten in normen en ratio en nog vertrouwen op hun fantasie. Grilli: ,,Maar gaat er ook om dat je leert luisteren naar je eigen innerlijke kind. Wat zo'n orakel je vertelt, kun je op die manier toepassen op jezelf." Offereins maakte het mee bij de uitvoering in Italië. ,,Toen dat kleine jongetje mijn hand nam en me vertelde wat voor persoon ik ben, en wat er met me ging gebeuren, liepen me de rillingen over de rug. Ja, je moet zelf weten of je het serieus neemt. Geloof je een kind, of niet? Ik geloofde het, ik nam het in ieder geval serieus."

In de context

Beide performances gaan ook over het verkennen van de grenzen tussen theateruitvoering en party , zegt theaterprogrammeur Jonathan Offereins. Een heel relevante kwestie: een popfestival, met bezoekers die gewend zijn om te zwerven van podium via de bar naar het volgende podium, is niet direct de ideale setting is voor theatervoorstellingen in de klassieke zin van het woord. ,,De artiesten treden ook uit hun comfort zone. Je kunt hier niet zomaar een theaterstuk neerzetten op een podium met stoelen ervoor, je moet je ding doen in de context van een festival. Daar moeten we steeds heel goed over nadenken. "

Seismic Dancer , van Doris Uhlich, en Sparks Of Resistance , van Francesca Grilli, voldoen daar wel aan, denkt Offereins. ,,Ze gaan allebei over de ruimte en hoe je die invult. In het ene geval ben je één, twee uur aan het dansen, in het andere ga je naar binnen en lever je je uit aan een kind. Je gaat naar binnen, je komt eruit, in die tussentijd onderga je een soort modern ritueel en hopelijk is er met je gebeurd door die ontmoeting, is er iets veranderd."

Performance-programmering

Voof Welcome To The Village wordt deze performance-programmering steeds belangrijker. Het festival krijgt er per jaar een flinke subsidie voor van het Fonds Podiumkunsten. In het totale programmeringsbudget is er redelijk wat ruimte voor vrijgemaakt, ook al omdat het festival dit jaar afziet van dure headliners in de muzikale programmalijn. ,, ,,Op zo'n festival lopen genoeg mensen rond die niet alleen bier willen drinken, maar ook op zoek zijn naar uitdagende ervaringen. Daar kun je in je theaterprogrammering wel wat mee."

De 'performance'-programmering moet de bezoeker 'opschudden', zegt Offereins. ,,We willen dingen vertellen, met onze sociale projecten, met ons innovatieprogramma maar ook in de artistieke uitingen. Theater is daar geschikter voor dan muziek."

Duizelig

Dat vraagt ook wat van de bezoeker. Offereins noemt ook de voorstelling Ghost Writer & The Broken Hand Break van de Belgische theatermaakster Miet Warlop: drie mensen die, als derwisjen in de mystieke islamitische sufi-cultur, rondjes om hun as draaien. In drie kwartier tijd verandert het van een dansvoorstelling in een rockconcert. ,,Als kijker wordt je ook helemaal duizelig van al die rondjes. Het doet iets met je, je kunt jezelf niet buiten spel zetten. Net zo min als bij deze twee performances. Ik hoop dat de bezoekers van het festival zich straks niet alleen geweldige optredens herinneren en goede gesprekken aan de bar, maar ook dit soort ervaringen, en dat dat iets met ze gedaan heeft."

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct