Jacob Haagsma.

Ansichtkaart

Jacob Haagsma. FOTO ANNET EVELEENS

Het zijn rare tijden, dat was u al opgevallen. Gelukkig is er licht in de duisternis. Erg veel licht zelfs, en wel letterlijk. Talloos zijn de lichtprojecties en lichtfestivalletjes van meer kunstzinnige aard.

Een lichtroute in de Noordoostpolder , het project 11 andere oorden van onder andere lichtfestival Luna, vrolijk zwaaiende lichtjes vanaf het Provinciehuis – of misschien valt dat al onder het een of het ander, men raakt de draad gemakkelijk kwijt. En dat terwijl er al meer kerstverlichting lijkt te zijn dan andere jaren, meer èn eerder.

Er zijn meer manieren om een overdrachtelijk lichtje in de duisternis te brengen. Neem nou het medium ansichtkaart, we dachten al dat dat bijna uitgestorven was. Maar nee: het Fries Museum stelt 1000 gratis ansichtkaarten met plaatjes uit de collectie beschikbaar, kijk maar op de site met de lichtelijk stigmatiserende naam friesmuseum.omapost.nl.

En City Of Literature doet ook al aan ansichtkaarten, met verhalen en gedichten erop, versierd met een plaatje. Die worden dan uitgedeeld aan klanten van elf Friese voedselbanken. Ja, literatuur op ansichtkaarten. Letters in het zwart, op bladzijden in het wit en dan dus tussen een kaft, ofwel een boek: in de literatuur volgens City Of Literature heeft zo’n object allang geen prioriteit meer.

Woorden blijven natuurlijk belangrijke middelen om iets mee uit te drukken: feiten, feitenvrije meningen, gevoelens

Woorden blijven natuurlijk belangrijke middelen om iets mee uit te drukken: feiten, feitenvrije meningen, gevoelens. Dat geldt ook als die woorden gekoppeld worden aan muziek, hoe krachtig dat medium op zich ook kan zijn. Ik moest er even aan denken toen ik de nieuwe plaat van klarinettiste, vocaliste en activiste Angel Bat Dawid hoorde, Live , begeleid door The Brothahood.

Die plaat is weliswaar live opgenomen, maar opent met een enorme filippica, opgenomen in een hotellobby, waarin onze heldin te keer gaat tegen de organisatie van de Berliner Festspiele. ,, Ever since I’ve been here, ‘y’all have treated me like shit ”, brult ze. Het gaat erom dat een bandlid wegens een onverwachte ziekenhuisopname niet mee kon komen, waarna de organisatie dreigde om de gage te verlagen.

Angel Bat Dawid trekt meteen ook de racisme-kaart, wat misschien een beetje overdreven lijkt. Maar let wel, in ditzelfde Berlijn overleed jazzmuzikant Eric Dolphy zo’n 55 jaar eerder aan een niet tijdig herkende diabetische coma: de behandelend geneesheren zagen hem aan voor weer zo’n zwarte junkie.

Racisme is overal en altijd, wil Angel Bat Dawid maar zeggen, en dus de strijd daartegen ook, daar zit niets anders op. Haar plaat getuigt ervan in woord – titels als What Shall I Tell My Children Who Are Black en We Hereby Declare The African Look , gepeperde declamaties – en muziek. Gospel, Afrikaanse instroom, free jazz, avant-garde, polyritmes, okseldiepe bassen: als een ware volgelinge van afrofuturisme-pionier Sun Ra (en zo ziet ze er ook een beetje uit, met haar kleurrijke gewaden) smeedt ze daar een nieuw, uiterst vitaal soort neo-zwarte muziek van. En ze kan nog bliksems goed klarinet spelen ook.

Dat haar woorden doel treffen, komt toch vooral door die muziek. En zo is het altijd al geweest, de beste muziek ontstijgt het banale heden en maakt dat tegelijkertijd een beetje draaglijk. Muziek brengt licht in je ziel, stuurt een ansichtkaartje vanuit een wereld zoals die zou moeten zijn.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct