Navalni en journalistencomité getipt voor Nobelprijs voor Vrede

Navalni en journalistencomité getipt voor Nobelprijs voor Vrede ANP

De winnaars van de Nobelprijzen, 's werelds meest prestigieuze prijzen voor personen die een historische rol spelen in de wetenschap, de literatuur en de wereldvrede, worden de komende week opnieuw bekendgemaakt. De genomineerde personen en organisaties zijn zoals elk jaar strikt geheim, maar bij het traditionele koffiedikkijken voor de Nobelprijs voor de Vrede gonzen al de nodige bekende en minder bekende namen rond. De Russische corruptiebestrijder Aleksej Navalni en persvrijheidsorganisatie Committee to Protect Journalists (CPJ) worden gezien als kanshebbers.

Het Noorse Nobelcomité, dat jaarlijks de Nobelprijs voor de Vrede toekent, heeft dit jaar 318 kandidaten, waarvan 211 individuen en 107 organisaties, meldt nieuwszender CNN. Veelgenoemde namen zoals de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg, de Amerikaanse president Donald Trump en de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern zijn volgens kenners Henrik Urdal (directeur Peace Research Institute Oslo) en Dan Smith (directeur Stockholm International Peace Research Institute) echter geen grote kanshebbers.

Thunberg wordt gezien als polariserend. Over Trump zegt Urdal diplomatiek dat "voorgedragen worden niet hetzelfde is als een waardige kandidaat zijn". En hoewel Ardern hoge ogen heeft gegooid met haar verbindende leiderschapsstijl na de terreuraanslagen in Christchurch en de Nieuw-Zeelandse successen in de aanpak van de corona-epidemie, heeft zij op het internationale podium geen prominente rol gespeeld.

Activisten

Urdal noemt op zijn shortlist onder meer de recentelijk vergiftigde Navalni en de persvrijheidsorganisatie CPJ. Ook zou Urdal niet verrast zijn als de Soedanese activiste Alaa Salah en de burgercoalitie Forces of Freedom and Change de prijs in de wacht slepen. Daarnaast tipt hij activisten die mensenrechtenschendingen in China aan de kaak stellen als de Oeigoerse econoom Ilham Tohti, die een levenslange gevangenisstraf uitzit. Net als vorig jaar staan ook Nathan Law Kwun-chung (Hongkongse pro-democratie-activist), Hajer Sharief (die zich inzet voor vrede in Libië), en Ilwad Elman (een vredesactiviste uit Somalië) op de favorietenlijst.

Afgelopen jaren ging de Nobelprijs voor de Vrede onder anderen naar de Pakistaanse meisjesrechtenactiviste Malala Yousafzai, de Congolese vrouwenarts Dennis Mukwege en de toenmalige Colombiaanse president Juan Manuel Santos. Ook organisaties als de Europese Unie, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens en het Kwartet voor Nationale Dialoog in Tunesië sleepten de prijs in de wacht.

Behalve de vredesprijs, waarvan de winnaar vrijdag om 11.00 uur wordt bekendgemaakt, is er een Nobelprijs voor de Physiologie en Geneeskunde (bekendmaking winnaar maandag om 11.30 uur), de Natuurkunde (dinsdag 11.45 uur), Scheikunde (woensdag 11.45 uur) en de Literatuur (donderdag 13.00 uur).