De rechtbank haalde dinsdag een streep door de omstreden avondklok. Het nieuws kwam voor de meesten als grote verrassing en roept een hoop vragen op. Mag ik dinsdagavond weer de straat op? Wat gebeurt er met de boetes? Deze site beantwoordt vijf prangende vragen.

Mag ik vanavond na 21.00 uur de straat op?

Dat is nog even afwachten. Dinsdagmorgen maakte de rechtbank in Den Haag bekend dat de avondklok per direct moet worden opgeheven, wat betekent dat je ook na negen uur ’s avonds weer vrij bent om te gaan en staan waar je wil. Het kabinet heeft aangegeven in beroep te gaan tegen het vonnis, maar de rechtbank gaf eerder al aan dat hoger beroep geen reden is de avondklok niet meteen af te schaffen.

Toch heeft de Nederlandse Staat aan het gerechtshof gevraagd de uitspraak van de rechter over het opheffen van de avondklok te schorsen in afwachting van het hoger beroep. Dinsdagmiddag om 16.00 uur buigt het hof in Den Haag zich over dit zogeheten schorsingsincident.

„Stel het hoger beroep lijdt niet tot schorsing, dan betekent dat nog niet dat deze maatregel niet nodig is”, reageerde minister-president Mark Rutte dinsdagmiddag. „De avondklok is een middel, geen doel. Het doel is om het virus zoveel mogelijk onder controle te houden, zodat we straks al onze vrijheden weer terugkrijgen. Dat is vandaag niet veranderd.”

Rutte roept iedereen met klem op zich aan de avondklok te blijven houden , ook als de rechter besluit dat de maatregel niet juridisch af te dwingen is.

Kan ik nog een avondklokboete krijgen?

„Het is heel spannend op dit moment”, zegt Richard Gerrits, voorzitter van vakbond BOA ACP. „We willen ook niet de straat op worden gestuurd met regels die niet kunnen. Het is afwachten wat de reactie van de regering hierop is. Wat gaan we nu doen met elkaar? Politie en boa’s staan ten dienste van de regering.”

„De rechter heeft het laatste woord”, stelt Gerrit van de Kamp, voorzitter van de politievakbond ACP. „Tenzij het kabinet met een andere oplossing komt, ga ik ervan uit dat de uitspraak een directe werking heeft en de avondklok dus niet meer hoeft te worden gehandhaafd.”

Hoe zit het met de al uitgedeelde boetes?

Volgens Hans Schoones, vicevoorzitter van politiebond ANPV, betekent de uitspraak dat alle boetes rechtstreeks de prullenbak in kunnen. „Aan een bekeuring moet een wettelijke, juridische basis ten grondslag liggen, die is er kennelijk niet.” Mensen die al betaald hebben, zouden dan volgens hem het geld terugkrijgen.

Dat is goed nieuws voor de honderden mensen die via advocaat Michael Ruperti het verzoek hebben ingediend hun avondklokboete terug te willen claimen of kwijtgescholden willen zien. Hun verzoeken worden rechtstreeks bij minister Fred Grapperhaus (Veiligheid en Justitie) ingediend, zei de advocaat dinsdag. Het vonnis van de rechtbank in Den Haag is de basis van de procedure. Als de minister de verzoeken tot terugbetaling of kwijtschelding niet inwilligt, zal de groep naar de rechter stappen. Volgens Ruperti is er voor de minister ook „een makkelijke weg: alle boetes in één keer van tafel halen.”

Tot eind vorige week heeft de politie bijna 26.000 boetes uitgedeeld aan mensen die tijdens de avondklok zonder goede reden op straat waren.

Blijven supermarkten nu weer langer open?

Door de avondklok moesten veel supermarkten de afgelopen weken eerder dicht dan normaal. Dat zorgde volgens een woordvoerster van supermarktkoepel CBL voor meer drukte overdag in de winkels. Nu de avondklok wegvalt willen de supers weer langer openblijven. Daarover overleggen ze momenteel met het kabinet. Het CBL hoopt later op dinsdag meer duidelijkheid te kunnen geven over wat de uitspraak van de rechter over de avondklok betekent voor supermarkten.

Kan de avondklok ondanks de uitspraak van de rechter alsnog terugkomen?

Ja. Voor het invoeren van de avondklok is gebruikgemaakt van de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag (Wbbbg). Zelfs als de rechter in hoger beroep besluit dat geen sprake was van de bijzondere spoedeisendheid die nodig is om gebruik te kunnen maken van de Wbbbg, kan het kabinet via een andere weg de avondklok alsnog (weer) invoeren.

Hoogleraar strafrecht en criminologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen Henny Sackers zei tegen de Gelderlander dat dat zelfs dinsdag nog geregeld zou kunnen worden. Daarvoor zou het Veiligheidsberaad dinsdag nog in actie moeten komen. Gemeenten zouden de avondklok namelijk in de noodverordening kunnen opnemen, nu die via de landelijke regelgeving volgens de rechter niet kan. Het kan dan alleen voor een korte periode gelden.

Volgens Gerrit van de Kamp, voorzitter van de politievakbond ACP, moeten politiemensen echter goed nagaan of ze zo’n maatregel nog wel willen handhaven. „Politiemensen willen heel graag dat het klopt wat aan regels wordt uitgevaardigd”, stelt hij. „Kan dit eigenlijk allemaal wel? Is het juridisch houdbaar? Het kabinet zegt steeds ja; nu blijkt van niet.”

Volgens Van de Kamp moet daar ook binnen de politie een fundamentele discussie over worden gevoerd. „Ik denk dat de politie veel kritischer zou moeten zijn op dit soort zaken. Wij zijn er primair voor de openbare orde, veiligheid en rechtstaat. Hier wordt duidelijk dat de grenzen van de rechtstaat zijn overschreden. De vraag is: hoever gaan wij met het uitvoeren van opdrachten vanuit het kabinet? We zijn geen uitvoerders van de politiek, maar van de wet.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland
Avondklok
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct