Staan de gele hesjes nu voor vreedzaam protest of bandeloos geweld?

Demonstranten zijn al lang niet meer alleen boze automobilisten De mensen zijn dus boos. Verklaart dit ook het geweld? Het zijn dus niet alleen truckers? Ineens waren ze er en ze gaan voorlopig ook niet meer weg, zo lijkt het. Maar staan de gele hesjes nu voor vreedzaam protest of bandeloos geweld? Ook in Vlaanderen, Nederland en Duitsland duiken nu gele hesjes op. Wie zijn dat dan? Waar komen ze ineens vandaan?

Het begon allemaal in Frankrijk. Boze truckers trokken het gele hesje uit hun verplichte Veilig Onderweg Pakket aan om herkenbaar te kunnen demonstreren tegen alwéér een verhoging van de brandstofprijzen. President Emmanuel Macron is bezig met zijn groene agenda, en vindt dat mensen die de vervuilende diesel gebruiken, ook maar extra moeten betalen voor het milieu. De prijs aan de pomp was deze eeuw nog niet eerder zo hoog als twee weken geleden: 1,51 euro. Toen Macron aankondigde daar met ingang van 1 januari nog eens 6,5 cent bovenop te doen, was de maat vol. Het hielp vervolgens ook niet dat hij zei dat ‘er een verschil is tussen het einde van de wereld en het einde van de maand’. Met andere woorden: niet zeuren. In heel Frankrijk gingen honderdduizenden mensen de straat op. Er vielen honderden gewonden en zelfs een dode.

Protest in Leeuwarden

Op het Wilhelminaplein in Leeuwarden staat voor zaterdagmiddag om 13.00 uur een protest van volksbeweging ‘Gele hesjes’ gepland. De organisatoren benadrukken op Facebook dat het om een vreedzaam protest gaat waar geen plaats is voor discriminatie en agressie. Op Facebook staat overigens ook dat het protest geannuleerd is, maar dat klopt volgens een betrokkene niet. ,,Het gaat wel door, Facebook heeft het geannuleerd.''

De strijd van de gilets jaunes werd al snel die van ‘de kleine man’, met name die in de landelijke gebieden van Frankrijk en vervolgens ook in Wallonië en in Brussel. En het klinkt raar, maar ze vechten in essentie voor het recht op autorijden. Wie op het platteland geen auto heeft, komt nergens meer.

Het openbaar vervoer wordt steeds verder afgebouwd, en als de brandstofprijzen maar blijven stijgen, kunnen de mensen die het toch al niet breed hebben letterlijk geen kant meer op. De Belgische mobiliteitsexpert Kris Peeters noemt dit in De Standaard ‘de onzichtbare file’, vol mensen die zich wel willen verplaatsen, maar het niet kunnen. Het is zelfs nog erger, ziet hij: vliegen van Charleroi naar Venetië kost minder dan met de trein naar de Belgische kust. ,,We laten de zwakste schouders de zwaarste lasten dragen en reserveren de lusten voor de sterkste.”

In Frankrijk hebben de gele hesjes zich inmiddels georganiseerd in comités. Hun eisenpakket heeft zich ook behoorlijk uitgebreid. Ze willen niet alleen dat de brandstofaccijnzen worden verlaagd, maar ‘alle belastingen’. Ook eisen ze dat burgers vaker geraadpleegd worden over het beleid (vooral het klimaatbeleid), willen ze dat de Eerste Kamer wordt afgeschaft en vinden ze dat de pensioenen omhoog moeten.

Ongeval

In Frankrijk ging het er inderdaad heet aan toe, al viel de dode door een noodlottig ongeval. Een vrouwelijke demonstrant kwam om het leven toen een automobiliste, op weg naar het ziekenhuis met haar zieke dochter, bij een blokkade in paniek raakte en op het gaspedaal trapte. Over het algemeen verlopen de protesten en blokkades vreedzaam. In Parijs liep het uit de hand toen de demonstranten te dicht in de buurt kwamen van de officiële residentie van Macron.

Ook in Charleroi, in het Franstalige zuiden van België, werd drie nachten gereld en vernield in het centrum van de stad. De organisatoren van de demonstraties riepen telkens op tot vreedzaam protest, maar moesten toekijken hoe het totaal uit de hand liep. De politie pakte tientallen jongeren op wegens ‘gewapende rebellie’. Volgens haar gaat het om figuren uit de wijde omgeving die niets hebben met de gele hesjes, maar wel met drugs, en bijna allemaal bekend zijn van eerdere aanvaringen met het gezag. Met nadruk meldde de politie dat het niet ging om ‘voetbalsupporters, extreemrechts of extreemlinks’: het waren rotjongens die zin hadden in een potje vechten.

'Genoeg is genoeg'

Dat zijn andere mensen, met andere grieven en andere bedoelingen. De actiegroep Leg Vlaanderen Plat had deze week grote plannen in de stad Genk. Onder het motto ‘Genoeg is genoeg’ wilde ze de straat op tegen ‘de vele pestbelastingen’, maar er kwamen uiteindelijk maar dertig mensen opdagen. Ook in gele hesjes, al gaf de organisator toe dat hij hiermee vooral wilde ‘inspelen op het moment’. Toen ook nog eens de extreemrechtse organisatie Voorpost kwam flyeren, viel het gezelschap snel uiteen.

In Nederland wordt in de besloten Facebookgroep Gele Hesjes NL opgeroepen om dit weekend te gaan demonstreren. De klachten zijn in die club niet zo specifiek als in Frankrijk en Wallonië, maar meer algemeen, tegen ‘de machthebbers’ en ‘de hoge prijzen’. Ze noemen zichzelf een ‘burgerbeweging die er klaar mee is’. Hun doel, volgens een beheerder van de Facebookgroep: ,,Rutte moet wegwezen, naar Rottumerplaat of zo.”

Ook in Duitsland zijn de woorden gelbe Westen al gevallen. Op de site Qlobal-Change wordt een eigen draai gegeven aan het fenomeen. ‘In de media wordt gezegd dat het om de stijgende brandstofprijzen gaat, maar in werkelijkheid gaat het om verzet tegen de EU-dictatuur.’ Het pamflet eindigt gelukkig wel met de oproep ‘seid friedlich’ (‘Wees vreedzaam’).

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement