FOTO

Nederland wordt diverser: forse toename migranten verwacht

FOTO ROBIN UTRECHT

Het aantal inwoners in Nederland met een migratieachtergrond neemt naar verwachting de komende jaren fors toe. Volgens prognoses groeit het aantal van 4,2 miljoen inwoners in 2020 naar tussen de 5,3 en 8,4 miljoen in 2050. Het laatstgenoemde cijfer is het meest verstrekkende van in totaal zeven scenario’s. Er wordt vooral een groei in het aantal arbeidsmigranten verwacht.

Dat blijkt uit een groot bevolkingsonderzoek dat het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag naar buiten brengen. De studie - waarvoor de berekeningen vóór het uitbreken van de coronacrisis zijn gemaakt - is uitgevoerd in opdracht van de Tweede Kamer, nadat er zorgen waren geuit over de langetermijneffecten van bevolkingsgroei.

In alle zeven varianten neemt het aantal mensen met een migratieachtergrond toe. Dat heeft volgens de onderzoekers grote invloed op de bevolkingsgroei, meer dan het aantal geboortes en sterfgevallen. In het behoudendste scenario telt ons land in 2050 zo’n 17 miljoen inwoners, bij de optimistische optie bijna 22 miljoen.

Werknemers en studenten

De groei van migranten (inwoners waarvan ten minste één ouder buiten Nederland is geboren) is enerzijds het effect van de migratiestroom die al lang geleden op gang kwam, verklaart CBS-onderzoeker Tanja Traag. ,,Het zijn mensen die hier blijven en kinderen krijgen.” Maar de verwachting is ook dat meer buitenlandse werknemers en studenten naar Nederland komen. ,,Uit Oost-Europa, en we zien een hogere instroom uit Latijns-Amerika en Azië.” Van de studenten gaat een deel terug, en een groep blijft in Nederland.

Een gevolg is dat Nederland diverser wordt, vertelt onderzoeker Traag. Nu vormen de ‘klassieke’ migrantengroepen - mensen met bijvoorbeeld een Surinaamse of Marokkaanse achtergrond - nog 40 procent van de bevolking met een migratieachtergrond. Dit aantal daalt naar verwachting tot een derde of zelfs een kwart. In 2050 komt de helft of meer uit arbeidsmigratielanden. De onderzoekers voorspellen verder dat er de komende decennia meer mensen asiel aanvragen, afhankelijk van het aantal brandhaarden in de wereld.

Met meer migranten groeit het aantal inwoners, zegt Joop de Beer van NIDI. ,,Wat weer zorgt voor meer krapte op de woningmarkt. Daarnaast zien we op dit moment vooral een toeloop in gebieden die al dichtbevolkt zijn, zoals de Randstad, Utrecht en delen van Brabant.”

Positieve effecten ziet hij ook: ,,Zonder een groei in migranten neemt de groep potentiële werkenden in Nederland behoorlijk af en is er meer vergrijzing.” Wat, zegt hij, weer gevolgen heeft voor de economie. Maar: ,,Het is niet aan ons om te zeggen wat het wenselijkst is. Voor de politiek ligt hier een belangrijke uitdaging.”

Meer 80-plussers

Niet alleen het aantal migranten blijft toenemen, in alle zeven scenario’s stijgt ook het aandeel ouderen. Door de hogere levensverwachting en vergrijzing zal het aantal 80-plussers verdubbelen van 5 naar 10 procent, of zelfs verdrievoudigen. ,,Dat kan voor problemen zorgen met mantelzorg”, schetst De Beer. ,,En als het gaat om woningbouw en formele zorg, zoals de ziekenhuizen, liggen er uitdagingen. Er zal meer personeel nodig zijn, maar je kunt ook denken aan investeringen in de digitale zorg.”

Het is volgens Traag en De Beer lastig inschatten welke van de zeven het waarschijnlijkste scenario voor de toekomst is. Daarbij zijn de berekeningen voor dit onderzoek vóór het uitbreken van de coronacrisis gemaakt. ,,De pandemie veroorzaakt extra sterfgevallen”, zegt Traag. ,,En de uitbraak heeft ertoe geleid dat de migratie enorm is ingezakt, door de sluiting van grenzen en de beperkte mogelijkheden. Het is onduidelijk of er een blijvend effect is. Dat moet zich de komende jaren gaan uitwijzen.”

Veranderingen

Toch blijft het rapport volgens de onderzoekers relevant, juist omdat er niet één, maar meerdere varianten op tafel liggen. Ze werken nog aan een vervolgrapport, over de gevolgen van de veranderingen in bevolkingsgroei voor wonen, onderwijs, arbeidsaanbod en zorg. Dat onderzoek wordt rond de jaarwisseling verwacht.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct