Meeste Primera's weigeren 'complotblad' Gezond Verstand te verkopen: 'We nemen Covid-19 serieus'

Een Primera. Foto: ANP

Een groot deel van de Primera-winkeliers heeft besloten om het ‘complotblad’ Gezond Verstand vandaag niet in de schappen te leggen. Dat laat de winkelketen in een verklaring weten. Volgens het omstreden tijdschrift is het coronavirus ‘een kunstmatige pandemie gefabriceerd met frauduleuze modellen’.

Primera meldt in de basis de vrijheid van meningsuiting te ondersteunen, maar zegt tegelijkertijd ook Covid-19 ‘uiterst serieus te nemen’.

Rond de fysieke verkoop van het tweede nummer van Gezond Verstand ontstond afgelopen week veel commotie. Verschillende Kamerleden vroegen vandaag tijdens een debat met minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) over nepnieuws naar het besluit van enkele boekhandelaren - waaronder Primera - om Gezond Verstand te verkopen.

GroenLinks en D66 wijzen op de verantwoordelijkheid van verkopers. Volgens D66'er Kees Verhoeven is het ‘naïef en kortzichtig’ om te doen alsof winkeliers niet over de inhoud gaan.

Ollongren oordeelde dat een winkel als Primera een 'complotblad' als Gezond Verstand gewoon mag verkopen. ,,Dat is ook niet iets dat je wil censureren”, zegt de minister. Maar de winkels moeten wel opletten hoe ze zo’n blad presenteren. Het past immers eerder naast de Fabeltjeskrant dan tussen de medische literatuur, aldus de bewindsvrouw.

Uiterst serieus

Bij boekenwinkels Bruna en AKO ligt het omstreden tijdschrift sinds vandaag wel in de winkels. Moederbedrijf Audax laat weten dat het blad bij de tijdschriften onder de subcategorie opiniebladen ligt. Daar staan geen verdere teksten bij en er zijn ‘geen speciale acties van de uitgever of ons’, zegt een woordvoerder. ,,Het ligt gewoon in de rekken.”

Primera is de derde aanbieder van Gezond Verstand en zegt dat haar distribiteur verantwoordelijk is voor ‘de uitzet van nieuwe titels’. ,,Wij moeten erop kunnen vertrouwen dat zij zich houden aan de democratische grondbeginselen en fatsoensnormen. In dit specifieke geval zijn wij niet door de distributeur op de hoogte gesteld. Als retailer nemen wij Covid-19 uitermate serieus en zijn er direct aan het begin van de uitbraak de nodige veiligheidsmaatregelen genomen voor onze ondernemers, medewerkers en klanten.”

In eerste instantie wilde Primera eerst de ontwikkelingen rond het tijdschrift afwachten. Ondertussen is besloten om de winkelier zelf de vrijheid te geven om het blad wel of niet te verkopen. ,,Wij hebben, in overleg met onze distributeur, de mogelijkheid aan de winkels geboden om de geleverde magazines niet in de schappen te leggen. Op basis van de reacties van onze ondernemers schatten wij in dat zo’n twee derde van de winkels hiervan gebruik heeft gemaakt”, aldus Primera.

Kunstmatige pandemie

Volgens het blad Gezond Verstand is het coronavirus “een kunstmatige pandemie gefabriceerd met frauduleuze modellen”. Het Nederlandse beleid zou volgens de schrijvers neerkomen op een ‘machtsovername door buitenlandse partijen’. Ook wordt de invloed van menselijk handelen op klimaatverandering ontkend.

Een blad als dit zorgt voor een pluriform medialandschap, stelt Audax, het moederbedrijf van Bruna en AKO, in een verklaring. ‘In onze winkels bieden we dan ook een breed assortiment boeken, kranten en tijdschriften aan. We zijn ons ervan bewust dat dat daar ook titels tussen zitten met controversiële en gevoelige onderwerpen en inhoud. Het is aan onze klanten zich een mening te vormen over de inhoud.’