Les in shifts, geen ouders op het plein: zo denken scholen weer open te kunnen

Klaslokalen blijven leeg. FOTO ANP

Hoe geef je op anderhalve meter les aan een kleuterklas? Achter de schermen wordt nagedacht hoe scholen weer open zouden kunnen. Komen er richtlijnen of wordt een scenario opgelegd? ,,Onrust is niet uit te sluiten.”

Mark Rutte werd in zijn lagereschooltijd nog ‘voor school uit de auto geschopt’. Maar de laatste jaren zijn ouders eraan gewend geraakt hun kroost tot in de schoolklas weg te brengen. ,,Kan dat nog wel?”, vroeg de premier zich na afloop van de ministerraad af.

Het antwoord is ‘nee’. Bij onderwijs in coronatijd, dat mogelijk na de meivakantie weer wordt opgestart, zullen scholen dat niet toestaan: gedrang in de gangen, ouders die tegen elkaar op botsen. Mogelijk worden ze zelfs geweerd van het schoolplein en krijgen schoolklassen per groep een haal- en brengtijd toegewezen om een te grote toeloop te voorkomen.

Hygiëne

Basisscholenkoepel PO-Raad werkt met het ministerie van Onderwijs en de onderwijsbonden aan scenario’s. ,,Hoe regel je de hygiëne binnen de school? Hoe deel je je school in als er anderhalve meter afstand wordt verlangd? Hoe maak je een looproute door een school?”

Het ministerie van Onderwijs wil weinig kwijt over de scenario’s die worden besproken. Speculatie zorgt alleen voor onduidelijkheid en verdeeldheid, klinkt het daar, en minister Arie Slob wil juist koste wat kost eensgezindheid uitstralen.

Shifts

Die lijkt er nu nog niet te zijn, fluisteren meerdere ingewijden. Sommige partijen denken aan richtlijnen, een gids met praktische handvatten omdat elke school anders is, anderen willen juist een werkwijze centraal opleggen. Rutte spoorde scholen al aan om zélf na te denken over hoe ze weer open kunnen. Sommige scholen opperen bijvoorbeeld al onderwijs in  shifts : de ene groep of deel van een klas heeft ’s ochtends les, de andere ’s middags.

Maar hoe werkt dat bij een kleuterklas? Hoe houd je die überhaupt schoon als kleuters met handen en vingers in mond en neus zitten en vervolgens hun handjes aan hun tafeltje afvegen, of aan het speelgoed in de speelhoek? Moeten leraren dan voortdurend met een fles Dettol in de weer? ,,Dat is niet te doen”, zegt Jan van de Ven van het Lerarencollectief.

Onder leraren leven er veel zorgen over de eigen gezondheid, die van hun partner of hun eigen kinderen, weet hij. ,,Daarbij wil de ene leraar het liefst meteen na de meivakantie beginnen, terwijl de ander liever ziet dat de schoolsluiting tot de zomervakantie wordt doorgetrokken.” Bovenal willen ze inspraak, zegt Van de Ven. Zo is een groot deel van de leerkrachten op leeftijd. ,,Worden zij geacht voor de klas te staan terwijl ze hun eigen kleinkinderen niet meer mogen zien?”

Besmettelijkheid

Een belangrijk houvast – voor schoolbesturen, bonden, leraren én kabinet – is het onderzoek van het RIVM naar de besmettelijkheid onder kinderen en of zij het virus ook kunnen overbrengen op volwassenen. Mochten kinderen het onderling niet verspreiden – ze mogen nu immers ook nog samen buitenspelen – dan hoeven de leerlingen mogelijk geen anderhalve meter afstand te houden en volstaat afstand tussen leraren onderling en tussen leraren en scholieren.

Van de Ven waarschuwt dat beleidsmakers de angst en terughoudendheid in de beroepsgroep niet moeten onderschatten. ,,We moeten voorkomen dat je na de meivakantie een situatie krijgt waarin de helft van de leraren zich ziek meldt, omdat ze het niet zien zitten om voor de klas te staan. Dan krijg je chaos en gaan scholen zelf weer sluiten.”

Onrust

De PO-Raad ziet de verdeeldheid ook. ,,Onrust is niet uit te sluiten.” Toch anticipeert de sectororganisatie op het weer opengaan van scholen. ,,We moeten wel, want anders zijn we te laat. Als het advies is om open te gaan, kunnen we scholen in elk geval goede richtlijnen geven.”

Probleem is ook dat de cruciale RIVM-studie nog even op zich laat wachten. Op het moment dat het kabinet beslist wat er na 28 april moet gebeuren, op 21 april, zijn volgens zorgminister Hugo de Jonge alleen ‘de eerste resultaten’ binnen. Daarom klinkt nu al voorzichtig dat men zich niet moet blindstaren op de meivakantie. Het zou best kunnen dat wordt besloten de scholen ook daarna nog even dicht te houden.