Klein beetje lucht voor gemeenten

Jan van Zanen, voorzitter van de VNG en burgemeester van Den Haag, voor de Tweede Kamer met een pakket brandbrieven van gemeenten over hun financiele situatie. Links Ellen van Selm, de burgemeester van Opsterland en voorzitter van de plattelandsgemeenten verenigd in de P10. FOTO ANP/BART MAAT

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren komt met een kleine handreiking richting alle gemeenten die hun begroting niet rond krijgen.

Ze mogen hun begroting voor 2021 wellicht iets later inleveren en vanwege ,,uitzonderlijke omstandigheden’’ hoeven de begrotingen waarschijnlijk niet per se sluitend te zijn. Ollongren zet medio augustus de noodgrepen op een rijtje.

'Volstrekt onhoudbaar'

De minister werd gisteren stevig aan de tand gevoeld in Den Haag, waar een delegatie wethouders en burgemeesters present was om hun zorgen te uiten. De wethouders Jelle Zoetendal (Heerenveen) en Mariska Rikkers (Weststellingwerf) droegen een mondkapje met de tekst #gemeenteninnood. Jan van Zanen, de kersverse burgemeester van Den Haag, sprak van een financiële situatie die ,,volstrekt onhoudbaar is geworden’’. 

Gemeenten hadden het al zwaar door oplopende jeugdzorgkosten en daar komt de coronacrisis nu bij. Zonder hulp uit Den Haag moeten zwembaden, bibliotheken of andere voorzieningen sluiten. De kille toon van een recente Kamerbrief over de problematiek gooide extra olie op het vuur; de minister schreef dat slechts 8 van de 355 Nederlandse gemeenten onder preventief toezicht staan.

Ollongren erkende dat de brief ,,een beetje zakelijk van toon was’’, maar dat was haar bedoeling niet geweest. ,,Ik neem alle zorgen ontzettend serieus.’’

Helderheid

Na de protestactie ging de Tweede Kamer in debat. De SP vroeg om 1 miljard euro. Onder anderen Harry van der Molen (CDA) drong aan op tempo. De zomer staat voor de deur en gemeenten willen weten waar ze aan toe zijn. Meerdere fracties vroegen de begrotingsregels op te rekken; ofwel qua tijd, ofwel qua sluitendheid. Ollongren noemde dat ,,bespreekbaar’’. ,,Ik sluit dat niet op voorhand uit.’’

Ze gaat er in augustus over in gesprek met de toezichthouders; de twaalf gedeputeerden van financiën. Ollongren beloofde de gemeenten helderheid in september, de maand waarin zij normaliter hun begroting voor volgend jaar afbreien. Voorts komt er in de zomer een tweede compensatiepakket beschikbaar voor gemeenten die door de coronacrisis veel extra inkomsten mislopen, zoals belastingen en parkeergelden.