Jongeren de dupe bij nieuwe lockdown: vooral jeugdwerkloosheid loopt op

Foto ter illustratie. FOTO SHUTTERSTOCK

Het aantal coronabesmettingen loopt hard op. Dat kan desastreus uitpakken voor de economie, vooral jongeren zijn de dupe.

Steeds meer regio’s in Nederland kleuren rood of oranje. Inmiddels wordt er al openlijk gesproken over een tweede landelijke lockdown. Als dat gebeurt, kunnen alle optimistische verwachtingen over een economisch herstel in de ijskast.

Het Centraal Plan Bureau (CPB) publiceerde vorige week zijn vooruitzichten voor de Nederlandse economie voor dit en volgend jaar. Daarin was ook een scenario opgenomen voor de economie voor het geval er, vanwege een tweede besmettingsgolf, opnieuw een lockdown nodig zou zijn. Die uitkomsten stemmen niet vrolijk. De voorspelde groei voor 2021 zou omslaan in een krimp, de werkloosheid loopt op tot 10 procent in plaats van de voorspelde 6 procent en het begrotingstekort gaat ook richting de 10 procent.

Jongeren

Kwalijker nog is de blijvende schade aan de welvaart. De productiviteit groeit langjarig minder dan voorspeld en werklozen die weer aan een baan komen, zullen met minder loon genoegen moeten nemen, aldus het CPB. Ook dat drukt de welvaartsgroei.

De toename van het aantal besmettingen is vooral op de rekening van jongeren te schrijven. Ironisch genoeg zijn zij ook het grootste slachtoffer van de economische teruggang. Uit de cijfers van het CPB blijkt dat vooral de jeugdwerkloosheid hard oploopt. ,,De jeugd heeft als groep baat bij een beheersing van het virus. Maar individueel is die kosten-batenafweging anders”, zegt Ester Barendregt, econoom bij het Economisch Bureau van de Rabobank. ,,Voor hen zijn de risico’s klein bij besmetting. Ze denken individueel weinig baat te hebben bij voorzichtig zijn. Maar economisch zijn de kosten voor deze groep hoog.”

Krimpen

De Rabobank ging tot nu toe nog uit van een bescheiden economische groei in 2021. ,,Maar als er een tweede strenge lockdown komt, zal de economie volgend jaar krimpen”, verwacht Barendregt. De krimp heeft verschillende oorzaken. Een lockdown zorgt direct voor minder economische activiteit in bijvoorbeeld de horeca en de winkelbezoeken lopen terug. Mensen worden voorzichtiger en gaan meer sparen, ook omdat de werkloosheid oploopt. Bedrijven gaan minder investeren en dat zorgt voor minder groei. Ook de export wordt getroffen. Want ook in andere landen laait het virus op, met gevolgen voor de vraag naar Nederlandse producten.

Hoe langer de onzekerheid aanhoudt, hoe groter de schade voor de economie. En een deel van die schade is permanent, schetst Barendregt. ,,Mensen die werkloos worden, raken uit hun ritme en hun kennis veroudert. Als ze straks weer aan het werk kunnen, zijn ze daardoor de eerste tijd minder productief.” Hoe minder productief arbeid is, hoe lager de groei. Het CPB waarschuwt dat ze daardoor minder salaris zullen krijgen. Dat betekent minder koopkracht en dat helpt de economie niet vooruit.

Maar het probleem zit niet alleen bij de werknemers. ,,Bedrijven investeren nu minder. Er is minder vraag, dus wordt er niet in capaciteit geïnvesteerd. Maar ook niet in maatregelen om de productiviteit te verhogen, zoals innovatie”, aldus Barendregt. Als de vraag weer aantrekt, kunnen bedrijven minder produceren, omdat ze minder capaciteit hebben. De groei die zo wordt misgelopen, komt niet meer helemaal terug.

Vaccin

De hoop is nu gevestigd op de snelle beschikbaarheid van een vaccin. ,,Zolang dat er niet is, zullen mensen voorzichtig zijn en hun activiteiten beperken”, aldus Barendregt. ,,Misschien is het vaccin volgend jaar breed beschikbaar in Nederland. Maar lang niet alle landen kunnen dat vaccin betalen.” Het wereldwijde herstel zal daarom minder snel verlopen en daar heeft Nederland als grote exporteur last van.