.

Italiaanse toestanden in Nederland? De cijfers liggen genuanceerder

. ANP

Wie de Nederlandse en Italiaanse coronacijfers naast elkaar legt, zou een verontrustende parallel kunnen zien. Alleen loopt ons land twee weken achter. Stevenen we af op Italiaanse toestanden? Dat is volgens ­experts nog niet te zeggen. ­Komende week is cruciaal. ,,Alles valt of staat met het effect van de nu genomen maatregelen.’’

De bekendste viroloog van Italië, Roberto Burioni, is er duidelijk over in een tweet die hij zaterdagavond de wereld in stuurde. Zijn land betaalt op dit moment de prijs voor het weekend van 7 maart toen iedereen op de piste stond of naar het strand ging. Een dag voor dat bewuste weekend waren er in Italië al 197 mensen bezweken aan het coronavirus en waren er 4636 mensen besmet, maar veel mensen vierden het leven alsof er niets aan de hand was. 

Het is een waarschuwing ook aan Nederland, waar precies één week na de dringende oproep van het kabinet om vooral thuis te blijven,  mensen toch massaal naar de stranden en parken trokken.

De kale coronacijfers van Nederland vergeleken met die van het zwaarst getroffen land in Europa lijken op het eerste gezicht een verontrustend beeld te schetsen. Italië had op 29 februari 29 doden, Nederland op 16 maart 24. Vier dagen later had Italië 107 doden, Nederland 106. En ook het aantal besmettingen loopt in de cijfers opmerkelijk gelijk op. Deze parallellen zijn overigens afhankelijk van de ‘nul-meting’ die in een veel verspreide tabel te zien is.

Genuanceerder

Nederland lijkt op basis van deze statistieken in rap tempo Italië achterna te gaan. Toch ligt dat genuanceerder, stelt hoogleraar wiskundige sociologie Marcel van Assen. ,,Het zou net zo erg kunnen worden of niet. Er valt met deze cijfers geen zinnig woord over te zeggen omdat elk land anders test en we niet precies weten hoe er wordt getest.’’

Hij geeft een voorbeeld. Als het ene land alleen mensen test met ernstige coronaklachten, geeft dat een ander beeld dan wanneer een land ook mensen test met weinig klachten. ,,Je kan landen pas goed vergelijken als je weet hoeveel procent van de totale bevolking besmet is. Maar daarvoor is veel uitgebreider onderzoek nodig.’’

Kale cijfers vertellen dus lang niet alles. Dat geldt ook voor de sterftecijfers. Nederland staat internationaal op plek 8 met de meeste doden (plek 4 per miljoen inwoners). De aantallen lopen bovendien nagenoeg gelijk op met Italië. Maar ook daar valt geen harde conclusie aan te verbinden, zegt microbioloog Marc Bonten van het UMC Utrecht. ,,Het kan ook te maken hebben met de manier waarop Nederland vooral oudere mensen behandelt”, zegt hij. Als deze mensen het coronavirus krijgen en ook al andere ernstige ziektes hebben dan is het hier meer geaccepteerd om deze patiënten geen kunstmatige beademing meer te geven en hen die lijdensweg te besparen. ,,Dat zou kunnen betekenen dat wij misschien wat eerder doden hebben, dan in andere landen, waar langer wordt doorbehandeld.’’

loading

De opvallend gelijk stijgende lijn van het aantal besmettingen tussen Nederland en Italië in de beginfase is niet zo verwonderlijk als het misschien lijkt. Volgens viroloog Marion Koopmans is dat nu eenmaal hoe het virus zich verspreidt als er nog geen maatregelen zijn genomen. Elke corona-patiënt infecteert gemiddeld 2 tot 3 nieuwe mensen. Als landen niets zouden doen om verspreiding tegen te gaan is er elke drie tot vijf dagen een verdubbeling van het aantal zieken. Een patroon dat tot nu toe ook te zien is bij de besmettingscijfers die het RIVM elke dag publiceert.

Pas komende week breekt er een cruciale periode aan waarin duidelijk wordt of ons land Italië achterna gaat. Dan moet blijken hoe effectief de maatregelen zijn die Nederland sinds 16 maart heeft genomen. Toen gingen de scholen dicht en was het advies zoveel mogelijk thuis te blijven.

Als iedereen zich voldoende aan deze oproepen heeft gehouden, zou het het aantal infecties moeten afnemen, zo is de verwachting. Maar viroloog Koopmans maakt zich daar flink zorgen over. ,,Er zijn nog steeds plekken waar erg veel mensen bij elkaar komen en dat helpt niet bij het verminderen van de verspreiding van het coronavirus. Als er eind van deze week geen zichtbare verbeteringen zijn dan zullen we toch iets moeten met de mensen die maar niet willen luisteren. Dat is precies de reden waarom sommige landen voor een lockdown kiezen.’’

Op dit moment is de situatie volgens volgens microbioloog Marc Bonten in elk geval nog niet zo erg als in Italië. Zo worden er nu patiënten uit Brabant uit voorzorg overgeplaatst, nog voordat de maximale capaciteit in die ziekenhuizen is benut.

Vertellen de cijfers het hele verhaal?

De vergelijking tussen Nederland en Italië, zoals in de linker tabel, ging volop rond op sociale media en zorgde voor onrust. De cijfers zeggen echter niet alles: er is geen goede reden om de cijfers vanaf 16 maart in Nederland te vergelijken met die vanaf 29 februari in Italië. Een keuze voor een ander beginpunt geeft andere uitkomsten. Wordt gekozen als startpunt voor de dag dat beide landen meer dan honderd besmettingen hadden (middelste tabel) of voor de dag met de eerste dode (rechter tabel), dan is de conclusie dat de virusverspreiding in Nederland veel langzamer gaat dan de afgelopen twee weken in Italië. Een minder enge conlusie dan op sociale media. De juiste conclusie is niet te bepalen: maatregelen én menselijk gedrag in beide landen verschillen sterk.

Volg ons liveblog voor de actuele stand van zaken

home
net-binnen
menu