Nu het aantal besmettingen gestaag stijgt, haalt het kabinet ‘de grote hamer’ weer tevoorschijn. Sluiting van niet-noodzakelijke winkels dreigt. Ook een verlenging van de kerstvakantie voor de scholen ligt op tafel.

Eind oktober hoopte premier Rutte nog dat de huidige gedeeltelijke lockdown in december kon worden afgeschaald. Toen waren er dagelijks zo’n 10.000 nieuwe besmettingen. Net als nu. En ook toen klonk de roep om een strengere lockdown, om een klap met ‘de grote hamer’. Maar dat vond Rutte nog niet nodig. ,,Dat versnellen moeten we niet overdrijven, het is niet zo dat het dan ineens rapido gaat’’, zei hij.

Vandaag komt die klap er wél, zo lijkt het. Na een vijf uur durend overleg in het Catshuis zondag, komt de ministerraad vanochtend weer bij elkaar om te besluiten over nieuwe coronamaatregelen. Dat zullen ingrijpende maatregelen zijn, zo zeggen ingewijden. De ziekenhuizen stromen weer vol en Nederlanders houden zich niet meer aan de huidige regels.

,,Het ventiel staat te ver open’’, zegt een Haagse bron. ,,We gaan het ventiel deze week weer dichtdraaien. Met de Kerst mag het dan weer een klein beetje open, om het daarna weer dicht te draaien.’’ Rutte beloofde afgelopen week dat Nederlanders tijdens de kerstdagen - net als nu - maximaal drie gasten per dag mogen ontvangen.

Verschillende scenario’s

Maandag liggen bij het kabinet verschillende scenario’s op tafel. De lichtste variant - een maatregel die zo goed als zeker wordt ingevoerd - is de sluiting van ‘doorstroomlocaties’, zoals bioscopen, theaters, musea, pretparken, zwembaden en dierentuinen. De zwaarste variant die wordt besproken is een harde lockdown, zoals afgelopen maart.

In de ministerraad wordt maandagochtend nog gediscussieerd over de zwaarte van de nieuwe maatregelen. Daarbij kijken de bewindspersonen met een schuin oog naar Duitsland, waar vanaf woensdag scholen, niet-noodzakelijke winkels en kappers dicht moeten tot 10 januari. Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad van burgemeesters, vindt dat Nederland niet kan achterblijven. ,,Het contrast wordt anders te groot’’, zegt hij. Hij vreest dat Duitsers hier massaal kerstinkopen komen doen als de winkels in Nederland wél open blijven.

Helemaal plat

Toch heeft het kabinet winkeliers tot nu toe altijd ontzien. De brancheorganisatie van winkeliers - Koninklijke INretail - deed zaterdag een smeekbede om niet-noodzakelijke winkels open te houden. ,,Bij een totale sluiting leg je de economie bijna helemaal plat’’, waarschuwde een woordvoerder. ,,Er werken 800.000 mensen in de detailhandel waarvan het merendeel thuis zou komen te zitten.’’

Van minister Eric Wiebes en staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) wordt verwacht dat zij zich zullen verzetten tegen een winkelsluiting. Over een volledige lockdown - waarbij thuisblijven de norm is en alleen essentiële reizen nog zijn toegestaan - werd in kabinetsstukken eerder gesteld dat de gevolgen ‘economisch gezien desastreus zijn’.

Volledige lockdown

Op zo’n volledige lockdown lijkt het niet uit te draaien. Zo is het nog onderwerp van discussie of de scholen direct moeten sluiten. ,,De kans is groter dat de kerstvakantie voor het onderwijs met een week wordt verlengd’’, stelt een Haagse bron. De verwachting is dat mensen elkaar met Kerst en de jaarwisseling meer opzoeken. Door de scholen pas op 11 januari te openen, is de incubatietijd van het coronavirus - van zo’n tien dagen - voorbij.

PvdA-leider Lodewijk Asscher riep het kabinet zondag al op om in actie te komen. ,,Het is niet verantwoord om nog langer af te wachten’’, vindt Asscher. ,,Ik roep het kabinet op om vandaag nog te doen wat nodig is in het belang van onze gezondheid, de medewerkers in de zorg en de economie.’’

Volgens SP-leider Lilian Marijnissen zijn nieuwe maatregelen ‘onontkoombaar’. ,,Laten we hopen dat het lang wachten met extra maatregelen niet al te ernstige gevolgen heeft gehad.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland
Coronavirus
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct